कूर्मपुराणम्

पञ्चैतान् विस्तरो हन्ति तस्मान्नेहेत विस्तरम्

ही पाच कारणे जास्ती करतात; म्हणून, जास्त व्यवस्था करू नये.

श्रुतशीलादिसंपन्नमलक्षणविवर्जितम्

त्याच्याकडे विद्या, चांगले वर्तन वगैरे गुण असावेत आणि अशुभ चिन्हे नसावीत.

देवतायतने चास्मै निवेद्यान्यत्प्रवर्तयेत्

देवतांच्या मंदिरात प्रथम त्याला अर्पण करून मग पुढील विधी करावेत.

तस्मादेकमपि श्रेष्ठं विद्वांसं भोजयेद् द्विजम्

म्हणून, एक जरी विद्वान ब्राह्मण असला तरी त्याला जेवू घालावं.

उपविष्टेषु यः श्राद्धे कामं तमपि भोजयेत्

श्राद्धाला बसलेल्या लोकांमध्ये ज्याला खाण्याची इच्छा असेल, त्यालाही जेवू द्यावं.

तस्मात् प्रयत्नाच्छ्राद्धेषु पूज्या ह्यतिथयो द्विजैः

म्हणून, श्राद्धाच्या वेळी ब्राह्मणांनी पाहुण्यांचा आदरपूर्वक सत्कार करावा.

काकयोनिं व्रजन्त्येते दाता चैव न संशयः

जे योग्य सन्मान मिळवत नाहीत, ते आणि दान देणारा, दोघेही कावळ्याच्या जन्माला जातात, यात शंका नाही.

कुक्कुटाः शूकराः श्वानो वर्ज्याः श्राद्धेषु दूरतः

कोंबड्या, डुकरे आणि कुत्रे यांना श्राद्धापासून दूर ठेवावं.

नीलकाषायवसनं पाषण्डांश्च विवर्जयेत्

निळ्या किंवा भगव्या वस्त्रातील लोक आणि नास्तिक यांना टाळावं.

तत्सर्वमेव कर्तव्यं वैश्वदैवत्यपूर्वकम्

हे सर्व कार्य वैश्वदेवाच्या विधीनंतरच करावं.

स्त्रग्दामभिः शिरोवेष्टैर्धूपवासो ऽनुलेपनैः

सुगंधी पाणी, डोक्यावर बांधायचे वस्त्र, धूप आणि उटणं यांचा वापर करावा.

उदङ्मुखो यथान्यायं विश्वे देवास इत्यृचा

उत्तर दिशेला तोंड करून, नियमानुसार 'विश्वे देवाः' ही ऋचा म्हणावी.

शं नो देव्या जलं क्षिप्त्वा यवो ऽसीति यवांस्तथा

'शं नो देव्याः' या मंत्राने पाणी शिंपडावं आणि तसंच ज्वारीचे दाणेही टाकावेत.

प्रदद्याद् गन्धमाल्यानि धूपादीनि च शक्तितः

आपल्या शक्तीनुसार, सुगंध, फुलांच्या माळा, धूप इत्यादी अर्पण करावीत.

आवाहनं ततः कुर्यादुशन्तस्त्वेत्यृचा बुधः

यानंतर, 'उशंतस्त्व' या मंत्राने आवाहन करावं.

शं नो देव्योदकं पात्रे तिलो ऽसीति तिलांस्तथा

'शं नो देव्याः' या मंत्राने पात्रात पाणी शिंपडावं आणि तसंच तीळही टाकावेत.

पितृभ्यः स्थानमेतेन न्युब्जं पात्रं निधापयेत्

पितरांसाठी, या विधीने एक पात्र उलटं ठेवावं.

कुरुष्वेत्यभ्यनुज्ञातो जुहुयादुपवीतवान्

'कर' असं सांगितल्यावर, उपवित धारण केलेल्या व्यक्तीने होम करावा.

प्राचीनावीतिना पित्र्यं वैश्वदेवं तु होमवत्

पितृकार्य करताना उपवित उजवीकडे घ्यावं आणि वैश्वदेव होमासारखं करावं.

पितृणां परिचर्यासु पातयेदितरं तथा

पितरांच्या सेवेत, तसंच दुसरंही अर्पण करावं.

अग्नये कव्यवाहनाय स्वधेति जुहुयात् ततः

मग, 'स्वधा' म्हणत अग्नीला काव्यवाहन म्हणून होम करावा.

महादेवान्तिके वाथ गोष्ठे वा सुसमाहितः

महालक्ष्मीच्या किंवा गायींच्या गोठ्यात, एकाग्र मनाने, हे करावे.

गोमयेनोपतिप्योर्वों स्थानं कृत्वा तु सैकतम्

गायीच्या शेणाने लिंपलेल्या जमिनीवर वाळूचे एक जागा तयार करावे.

त्रिरुल्लिखेत् तस्य मध्यं दर्भेणैकेन चैव हि

त्या जागेच्या मध्यभागी एकच दुर्वा घेऊन तीन रेषा काढाव्यात.

त्रीन् पिण्डान् निर्वपेत् तत्र हविः शेषात्समाहितः

तेथे एकाग्रतेने, उरलेल्या नैवेद्यापासून तीन पिंड अर्पण करावेत.

तदन्नं तु नमस्कुर्यात् पितॄनेव च मन्त्रवित्

त्या अन्नाला आणि मंत्रानुसार पितरांना वंदन करावे.

अवजिघ्रेच्च तान् पिण्डान् यथान्युप्तान् समाहितः

योग्य प्रकारे ठेवलेल्या त्या पिंडांचा मन लावून सुवास घ्यावा.

मांसान्यपूपान् विविधान् दद्यात् कृसरपायसम्

विविध प्रकारचे मांस, गोड पदार्थ, कृसर व दूधभात अर्पण करावे.

अन्नं चैव यथाकामं विविधं भक्ष्यपेयकम्

इच्छेनुसार विविध प्रकारचे अन्न व पेयेही द्यावीत.