कूर्मपुराणम्

असंबन्धी च विज्ञेयो ब्राह्मणः पङ्क्तिपावनः

ज्याला कोणत्याही गोष्टीचा आसक्ती नाही असा ब्राह्मण हा जेवणाच्या पंक्तीचे पावन करणारा आहे.

अलाभे नैष्ठिकं दान्तमुपकुर्वाणकं तथा

जर असे कोणी मिळाले नाहीत, तर नैष्ठिक, संयमी किंवा उपकुर्वाण ब्राह्मणाला जेवायला घालावे.

सर्वालाभे साधकं वा गृहस्थमपि भोजयेत्

जर कोणताही मिळत नसेल, तर साधना करणारा किंवा गृहस्थ असलेला ब्राह्मण जरी असला तरी त्याला जेवायला घालावे.

फलं वेदविदां तस्य सहस्रादतिरिच्यते

वेद जाणणाऱ्यांना दिलेल्या दानाचे फळ हे हजारपट दानापेक्षा जास्त मिळते.

भोजयेद् हव्यकव्येषु अलाभादितरान् द्विजान्

जर वरील ब्राह्मण मिळाले नाहीत, तर इतर द्विजांना हवन आणि पिंडदानाच्या वेळी जेवायला घालावे.

अनुकल्पस्त्वयं ज्ञेयः सदा सद्भिरनुष्ठितः

हेच पर्यायी नियम समजावे, जे सत्पुरुष नेहमी पाळतात.

दौहित्रं विट्पतिं बन्धुमृत्विग्याज्यौ च भोजयेत्

आपल्या मुलीचा मुलगा, विद्वान, नातेवाईक, ऋत्विज आणि यजमान यांना जेवायला घालावे.

पैशाची दक्षिणा सा हि नैवामुत्र फलप्रदा

दक्षिण दिशेला दिलेले दान पैशाचिक समजले जाते; त्याचे परलोकात काहीही फळ मिळत नाही.

द्विषता हि हविर्भुक्तं भवति प्रेत्य निष्फलम्

शत्रूने खाल्लेले हवन परलोकात निष्फळ ठरते.

तस्मै हव्यं न दातव्यं न हि भस्मनि हूयते

त्याला नैवेद्य अर्पण करू नये, कारण नैवेद्य राखेत अर्पण होत नाही.

तथानृचे हविर्दत्त्वा न दाता लभते फलम्

जो ऋचांचा उच्चार करत नाही, त्याला नैवेद्य दिल्यास देणाऱ्याला फळ मिळत नाही.

तावतो ग्रसते प्रेत्य दीप्तान् स्थूलांस्त्वयोगुडान्

मरणानंतर, अशा प्रत्येक कृतीसाठी तो तितकेच जळणारे, जाड गोळे खातो.

यत्रैते भुञ्जते हव्यं तद् भवेदासुर द्विजाः

जिथे हे अयोग्य लोक नैवेद्य खातात, हे द्विजांनो, ते स्थळ असुरी होते.

स वै दुर्ब्राह्मणो नार्हः श्राद्धादिषु कदाचन

असा दुष्ट ब्राह्मण श्राद्ध किंवा अशा विधीसाठी कधीच योग्य नाही.

बधबन्धोपजीवी च षडेते ब्रह्मबन्धवः

हत्या किंवा बंदिवासावर उपजीविका करणारे—हे सहा फक्त ब्राह्मणबंधूच आहेत.

वेदविक्रायिणो ह्येते श्राद्धादिषु विगर्हिताः

जे वेद विकतात, ते श्राद्ध वगैरे विधींमध्ये निंदनीय आहेत.

असमानान् याजयन्ति पतितास्ते प्रकीर्तिताः

जे अयोग्य लोकांसाठी यज्ञ करतात, त्यांना पतित समजले जाते.

अधीयते तथा वेदान् पतितास्ते प्रकीर्तिताः

तसेच, जे वेद अयोग्यांना शिकवतात, त्यांनाही पतित म्हणतात.

कापालिकाः पाशुपताः पाषण्डा ये च तद्विधाः

कपाली, पाशुपत, पाषंड आणि त्यांच्यासारखे इतर—

न तस्य तद् भवेच्छ्राद्धं प्रेत्य चेह फलप्रदम्

त्याच्यासाठी ते श्राद्ध या जन्मात किंवा मृत्यूनंतर फळ देत नाही.

मिथ्याश्रमी च ते विप्रा विज्ञेयाः पङ्क्तिदूषकाः

जे ब्राह्मण खोटे आश्रम घेतात, ते पंक्ती दूषक समजावेत.

विद्धप्रजननश्चैव स्तेनः क्लीबो ऽथ नास्तिकः

विधवा स्त्रीपासून संतती उत्पन्न करणारा, चोर, नपुंसक किंवा नास्तिक—

आगारदाही कुण्डाशी सोमविक्रयिणो द्विजाः

घर जाळणारा, खड्ड्यातून अन्न खाणारा आणि सोम विकणारे द्विज—

पौनर्भवः कुसीदी च तथा नक्षत्रदर्शकः

पुनर्विवाहाने जन्मलेला, सावकार आणि तसेच नक्षत्र पाहणारा—

हीनाङ्गश्चातिरिक्ताङ्गो ह्यवकीर्णिस्तथैव च

ज्याचे अंग अपूर्ण किंवा जास्त आहे, किंवा ज्याने वीर्य व्यर्थ घातले आहे—

मित्रध्रुक् पिशुनश्चैव नित्यं भार्यानुवर्तकः

मित्राचा विश्वासघात करणारा, चुगली करणारा आणि नेहमी बायकोच्या मागे राहणारा—

गोत्रभिद् भ्रष्टशौचश्च काण्डस्पृष्टस्तथैव च

गोत् तोडणारा, शुद्धी गमावलेला किंवा काड्या (यज्ञातील) स्पर्श करणारा—

समुद्रयायी कृतहा तथा समयभेदकः

जो समुद्र ओलांडतो, जो खून करतो, आणि जो ठराव मोडतो—

द्विजनिन्दारतश्चैते वर्ज्याः श्राद्धादिकर्मसु

जे द्विजांचा अपमान करण्यात आनंद घेतात—अशा सर्वांना श्राद्ध व इतर विधींमध्ये सहभागी करू नये.