कूर्मपुराणम्

सरस्वत्यां विशेषेण पुष्करेषु विशेषतः

विशेषतः सरस्वती आणि पुष्कर या ठिकाणी,

वेत्रवत्यां विपाशायां गोदावर्यां विशेषतः

वेत्रवती, विपाशा आणि विशेषतः गोदावरीच्या काठी,

नदीनां चैव तीरेषु तुष्यन्ति पितरः सदा

नद्यांच्या काठावर पितर नेहमीच तृप्त होतात.

गौधूमैश्च तिलैर्मुद्गैर्मासं प्रीणयते पितॄन्

गहू, तीळ आणि मूग या अन्नांनी पितरांना एक महिना समाधान मिळते.

विदार्याश्च भरण्डाश्च श्राद्धकाले प्रादपयेत्

श्राद्धाच्या वेळी विदारी आणि भरण्ड या कंदांचाही समावेश करावा.

दद्याच्छ्राद्धे प्रयत्नेन शृङ्गाटककशेरुकान्

श्राद्धात काळजीपूर्वक श्रुंगाटक आणि कशेरुक हे द्यावे.

औरभ्रेणाथ चतुरः शाकुनेनेह पञ्च तु

मेंढीच्या मांसाने चार महिने आणि पक्ष्याच्या मांसाने पाच महिने समाधान टिकते.

अष्टावेणस्य मांसेन रौरवेण नवैव तु

बकरीच्या मांसाने आठ महिने आणि रौरव मांसाने नऊ महिने समाधान मिळते.

शशकूर्मर्योर्मांसेन मासानेकादशैव तु

सशाचे किंवा कासवाचे मांस दिल्यास अकरा महिने समाधान राहते.

वार्ध्रोणसस्य मांसेन तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी

वार्ध्रोण मांसाने बारा वर्षे समाधान टिकते.

आनन्त्यायैव कल्पन्ते मुन्यन्नानि च सर्वशः

मुनिंच्या अन्नाने, कोणत्याही स्वरूपात, अनंत फल मिळते असे मानले जाते.

दद्याच्छ्राद्धे प्रयत्नेन तदस्याक्षयमुच्यते

श्राद्धात जे काही मनापासून दिले जाते, ते अक्षय मानले जाते.

कूष्माण्डालाबुवार्ताकान् भूस्तृणं सुरसं तथा

कुंभार, दुधी, वांगी, गवत आणि सुरसा हे श्राद्धात टाळावे.

राजमाषांस्तथा क्षीरं माहिषं च विवर्जयेत्

राजमाश आणि म्हशीचे दूध हेही टाळावे.

वर्जयेत् सर्वयत्नेन श्राद्धकाले द्विजोत्तमः

हे द्विजश्रेष्ठा, श्राद्धाच्या वेळी ही सर्व अन्नपदार्थे अत्यंत काळजीने टाळावीत.

पिण्डान्वाहार्यकं श्राद्धं कुर्यात् सौम्यमनाः शुचिः

शुद्ध मनाने आणि स्वच्छतेने, पिंड आणि शिजवलेले अन्न अर्पण करून श्राद्ध करावे.

तीर्थं तद् हव्यकव्यानां प्रदाने चातिथिः स्मृतः

देवतांना आणि पितरांना अर्पण करताना, अतिथीला पवित्र तीर्थासमान मानले जाते.

व्रतिनो नियमस्थाश्च ऋतुकालाभिगामिनः

जे व्रत पाळतात, नियमाने राहतात आणि योग्य काळात येतात—

बह्वृचश्च त्रिसौपर्णस्त्रिमधुर्वाथ यो भवेत्

जो अनेक ऋग्वेद सूक्ते, त्रिसौपर्ण, त्रिमधुर जाणतो किंवा पात्र आहे—

अथर्वशिरसो ऽध्येता रुद्राध्यायी विशेषतः

जो अथर्वशीर्षाचा अभ्यास करतो, विशेषतः रुद्राध्याय वाचतो—

मन्त्रब्राह्मणविच्चैव यश्च स्याद् धर्मपाठकः

जो मंत्र आणि ब्राह्मण जाणतो किंवा धर्मग्रंथ वाचतो—

ब्रह्मदेयानुसंतानो गर्भशुद्धः सहस्रदः

ज्याच्या घराण्यात ब्राह्मणांना दान देण्याची परंपरा आहे, ज्याचा गर्भ शुद्ध आहे आणि जो हजारपट दान देतो, तो श्रेष्ठ मानला जातो.

गुरुदेवाग्निपूजासु प्रसक्तो ज्ञानतत्परः

जो आपला गुरु, देव आणि अग्नी यांची भक्तीपूर्वक पूजा करतो आणि ज्ञान मिळवण्यास नेहमी तत्पर असतो, तो आदरणीय आहे.

महादेवार्चनरतो वैष्णवः पङ्क्तिपावनः

जो महादेवाची भक्तीने पूजा करतो, वैष्णव आहे आणि जेवणाच्या पंक्तीला पवित्र करतो, तो पुण्यवान समजावा.

सत्रिणो दाननिरता विज्ञेयाः पङ्क्तिपावनाः

यज्ञ करणारे आणि दान देण्यास नेहमी तयार असणारे हेच जेवणाच्या पंक्तीचे पावन करणारे मानावेत.

सावित्रीजापनिरता ब्राह्मणाः पङ्क्तिपावनाः

सावित्रीचा जप करणारे ब्राह्मण हे जेवणाच्या पंक्तीचे पावन करणारे असतात.

अग्निचित्स्नातका विप्रा विज्ञेयाः पङ्क्तिपावनाः

अग्निचिती बांधून स्नान केलेले ब्राह्मण हेही जेवणाच्या पंक्तीचे पावन करणारे मानावेत.

अध्यात्मविन्मुनिर्दान्तो विज्ञेयः पङ्क्तिपावनः

आत्मज्ञान असलेला, संयमी असा ऋषी हा जेवणाच्या पंक्तीला पवित्र करणारा आहे.

श्रद्धालुः श्राद्धनिरतो ब्राह्मणः पङ्क्तिपावनः

श्रद्धेने आणि श्राद्धकर्मात मग्न असलेला ब्राह्मण हा जेवणाच्या पंक्तीचे पावन करणारा आहे.