कूर्मपुराणम्

ततो नैवाचरेत् कर्म अकृत्वा स्नानमादितः

म्हणून आधी स्नान न करता कोणतेही कर्म करू नये.

प्रातः स्नानेन पापानि पूयन्ते नात्र संशयः

सकाळच्या स्नानाने पापे धुतली जातात, याबद्दल शंका नाही.

होमे जप्ये विशेषेण तस्मात् स्नानं समाचरेत्

विशेषतः होम आणि जपासाठी, म्हणून स्नान अवश्य करावे.

आर्द्रेण वाससा वाथ मार्जनं कापिलं स्मृतम्

ओले वस्त्र वापरून केलेले शुद्धीकरण 'कापिल' स्नान म्हणतात.

ब्राह्मादीनि यथाशक्तौ स्नानान्याहुर्मनीषिणः

ब्राह्म आणि इतर स्नान प्रकार ज्याची जशी क्षमता असेल त्याने करावीत, असे ज्ञानी लोक सांगतात.

वारुणं यौगिकं तद्वत् षोढा स्नानं प्रकीर्तितम्

वारुण आणि योगिक असे सहा प्रकारचे स्नान सांगितले आहेत.

आग्नेयं भस्मना पादमस्तकाद्देहधूलनम्

अग्नी स्नान म्हणजे राखेने पायापासून डोक्यापर्यंत शरीर स्वच्छ करणे.

यत्तु सातपवर्षेण स्नानं तद् दिव्यमुच्यते

सूर्यप्रकाशात आणि पावसात अंघोळ करणे हे दिव्य स्नान मानले जाते.

यौगिकं स्नानमाख्यातं योगो विष्णुविचिन्तनम्

योगिक स्नान म्हणजे विष्णूचे ध्यान करणे असे सांगितले आहे.

मनः शुचिकरं पुंसां नित्यं तत् स्नानमाचरेत्

जे स्नान मन शुद्ध करणारे आहे, ते नेहमी करावे.

प्रक्षाल्य दन्तकाष्ठं वै भक्षयित्वा विधानतः

नियमाने जेवून झाल्यावर दात घासायची काडी धुवावी.

मध्याङ्गुलिसमस्थौल्यं द्वादशाङ्गुलसंमितम्

ती काडी मधल्या बोटाएवढी जाडी आणि बारा बोटांची लांबी असावी.

अपामार्गं च बिल्वं च करवीरं विशेषतः

अपामार्ग, बेल आणि विशेषतः करवीर या काड्या योग्य मानल्या आहेत.

परिहृत्य दिनं पापं भक्षयेद् वै विधानवित्

त्या दिवशीची काडी टाकून, नियम जाणणाऱ्याने नवीन काडी चावावी.

प्रक्षाल्य भङ्क्त्वा तज्जह्याच्छुचौदेशे समाहितः

ती काडी धुऊन, तोडून, एकाग्रतेने स्वच्छ ठिकाणी टाकावी.

आचम्य मन्त्रवन्नित्यं पुनराचम्य वाग्यतः

नेहमी मंत्र म्हणत आणि वाणीवर संयम ठेवून आचमन करावे.

आपो हिष्ठा व्याहृतिभिः सावित्र्या वारुणैः शुभैः

पाणी हे व्याहृती, सावित्री आणि शुभ वारुण मंत्रांनी शुद्ध होते.

जप्त्वा जलाञ्जलिं दद्याद् भास्करं प्रति तन्मनाः

मंत्र जपून, मन एकाग्र करून सूर्याला पाण्याचा अर्घ्य द्यावा.

प्राणायामत्रयं कृत्वा ध्यायेत् संध्यामिति श्रुतिः

तीन वेळा प्राणायाम करून, संध्येचे ध्यान करावे असे श्रुती सांगते.

ऐश्वरी तु पराशक्तिस्तत्त्वत्रयसमुद्भवा

ईश्वराची शक्ती ही तीन तत्त्वांपासून उत्पन्न झालेली परा शक्ती आहे.

प्राङ्मुखः सततं विप्रः संध्योपासनमाचरेत्

ब्राह्मणाने नेहमी पूर्वेकडे तोंड करून संध्योपासना करावी.

यदन्यत् कुरुते किञ्चिन्न तस्य फलमाप्नुयात्

कोणी दुसरे काहीही केले, तरी त्याला त्याचे फळ मिळत नाही.

उपास्य विधिवत् संध्यां प्राप्ताः पूर्वं परां गतिम्

पूर्वी जे लोक संध्येला योग्य रीतीने पूजले, त्यांनी सर्वोच्च अवस्था प्राप्त केली.

विहाय संध्याप्रणतिं स याति नरकायुतम्

जो संध्येला वंदन सोडतो, तो अनेक नरकांत जातो.

उपासितो भवेत् तेन देवो योगतनुः परः

अशा प्रकारे उपासना केल्याने योगमूर्ती असलेल्या परमेश्वराची प्राप्ती होते.

सावित्ररिं वै जपेद् विद्वान् प्राङ्मुखः प्रयतः स्थितः

विद्वान मनुष्य पूर्वेकडे तोंड करून, एकाग्रतेने उभा राहून सावित्रीचा जप करावा.

मन्त्रैस्तु विविधैः सौरेरृग्यजुः सामसंभवैः

ऋग्वेद, यजुर्वेद आणि सामवेदातून आलेल्या सूर्याशी संबंधित विविध मंत्रांनी,

कुर्वोत प्रणतिं भूमौ मूर्ध्ना तेनैव मन्त्रतः

त्याच मंत्रांनी, जमिनीवर डोके टेकवून वंदन करावे.

नमस्ते घृणिने तुभ्यं सूर्याय ब्रह्मरूपिणे

घृणिने, सूर्य, ब्रह्मस्वरूपा, तुला नमस्कार.