कूर्मपुराणम्

अस्ति द्विजातिप्रवर इन्द्रद्युम्न इति श्रुतः

इंद्रद्युम्न नावाचा एक प्रसिद्ध आणि श्रेष्ठ द्विज आहे.

संहितां मन्मुखाद् दिव्यां पुरस्कृत्य मुनीश्वरान्

त्याने माझ्या मुखातून दिव्य संहिता ऐकून, श्रेष्ठ ऋषींना मार्गदर्शन केले.

मच्छक्तौ संस्थितान् बुद्ध्वा मामेव शरणं गतः

त्या ऋषी माझ्या शक्तीत स्थिर आहेत हे ओळखून, तो फक्त माझ्याच आश्रयाला आला.

इन्द्रद्युम्न इति ख्यातो जातिं स्मरसि पौर्विकीम्

तो इंद्रद्युम्न म्हणून प्रसिद्ध आहे; तू तुझा पूर्वजन्म आठवतोस.

लब्ध्वा तन्मामकं ज्ञानं मामेवान्ते प्रवेक्ष्यसि

माझे ते ज्ञान मिळवून, शेवटी तू माझ्यातच विलीन होशील.

वैवस्वते ऽन्तरे ऽतिते कार्यार्थं मां प्रवेक्ष्यसि

वैवस्वताच्या काळानंतर, तुझ्या कार्यासाठी तू माझ्यात प्रवेश करशील.

कालधर्मं गतः कालाच्छ्वेतद्वीपे मया सह

काळानुसार देह सोडून, तू श्वेतद्वीपावर माझ्यासोबत राहशील.

मदाज्ञया मुनिश्रेष्ठा जज्ञे विप्रकुले पुनः

माझ्या आज्ञेने, ऋषिश्रेष्ठा, तू पुन्हा ब्राह्मण कुलात जन्म घेतलास.

विद्याविद्ये गूढरूपे यत्तद् ब्रह्म परं विदुः

ज्ञान आणि अज्ञान या गूढ रूपांत जे आहे, तेच परम ब्रह्म ज्ञात आहे.

व्रतोपवासनियमैर्हेमैर्ब्राह्मणतर्पणैः

व्रत, उपवास, नियम, सोने आणि ब्राह्मणांना तृप्त करून,

आराधयन् महादेवं योगिनां हृदि संस्थितम्

त्याने योग्यांच्या हृदयात वास करणाऱ्या महादेवाची भक्ती केली.

स्वरूपं दर्शयामास दिव्यं विष्णुसमुद्भवम्

त्याने आपले दिव्य, विष्णूपासून उत्पन्न झालेले रूप दाखवले.

संस्तूय विविधैः स्तोत्रैः कृताञ्जलिरभाषत

विविध स्तोत्रांनी स्तुती करून, हात जोडून त्याने बोलायला सुरुवात केली.

याथातथ्येन वै भावं तवेदानीं ब्रवीहि मे

आता खरी गोष्ट जशी आहे तशी मला सांग.

हसन्ती संस्मरन् विष्णुं प्रियं ब्राह्मणमब्रवीत्

ती हसत हसत, विष्णूचे स्मरण करत, त्या प्रिय ब्राह्मणाला म्हणाली.

नारायणात्मिका चैका मायाहं तन्मया परा

मीच ती एकमेव माय आहे, ज्याचे स्वरूप नारायण आहे.

तन्मयाहं परं ब्रह्म स विष्णुः परमेश्वरः

माझ्यामुळेच मी परब्रह्म आहे; तो विष्णूच सर्वश्रेष्ठ ईश्वर आहे.

ज्ञानेन कर्मयोगेन न तेषां प्रभवाम्यहम्

ज्ञानाने किंवा कर्मयोगाने ते मला प्राप्त करू शकत नाहीत.

ज्ञानेनाराधयानन्तं ततो मोक्षमवाप्स्यसि

ज्ञानाने अनंताचे पूजन केल्यावर तुला मुक्ती मिळेल.

प्रणम्य शिरसा देवीं प्राञ्जलिः पुनरब्रवीत्

त्याने देवीला वाकून नमस्कार केला आणि हात जोडून पुन्हा बोलला.

ज्ञातुं हि शक्यते देवि ब्रूहि मे परमेश्वरि

हे देवी, हे परमैश्वरि, हे खरेच जाणता येते; मला सांग.

साक्षान्नारायणो ज्ञानं दास्यतीत्याह तं मुनिम्

ती त्या ऋषीला म्हणाली, 'नारायण स्वतः तुला ज्ञान देईल.'

स्मृत्वा परात्परं विष्णुं तत्रैवान्तरधीयत

ती सर्वोच्च विष्णूचे स्मरण करून तिथेच अदृश्य झाली.

आराधयद्धृषीकेशं प्रणतार्तिप्रभञ्जनम्

त्याने हृषीकेशाचे, म्हणजे वंदन करणाऱ्यांच्या दुःखाचा नाश करणाऱ्याचे पूजन केले.

प्रादुरासीन्महायोगी पीतवासा जगन्मयः

पिवळे वस्त्र घातलेला, संपूर्ण जगात व्यापलेला तो महान योगी प्रकट झाला.

जानुभ्यामवनिं गत्वा तुष्टाव गरुडध्वजम्

त्याने गुडघ्यांनी जमिनीला टेकून, गरुडध्वजाचे स्तवन केले.

कुष्ण विष्णो हृषीकेश तुभ्यं विश्वात्मने नमः

कृष्णा, विष्णू, हृषीकेशा, विश्वात्मा, तुला नमस्कार.

सर्गस्थितिविनाशानां हेतवे ऽनन्तशक्ये

सृष्टी, स्थिती आणि संहाराचे कारण असलेल्या, अनंत शक्ती असलेल्या तुला नमस्कार.

पुरुषाय नमस्तुभ्यं विश्वरूपाय ते नमः

पुरुषस्वरूपा, विश्वरूपा, तुला नमस्कार.