कूर्मपुराणम्

मुखे नैव धमेदग्निं मुखादग्निरजायत

तोंडाने आग फुंकू नये, कारण अग्नी तोंडातून उत्पन्न झाला आहे.

नैकश्चरेत् सभां विप्रः समवायं च वर्जयेत्

ब्राह्मणाने एकट्याने सभेत जाऊ नये, किंवा गर्दीत सामील होऊ नये.

न वीजयेद् वा वस्त्रेण न देवायतने स्वपेत्

कपड्याने स्वतःला वारा घालू नये, किंवा देवळात झोपू नये.

न व्याधिदूषितैर्वापि न शूद्रैः पतितेन वा

रोगग्रस्त, शूद्र किंवा पतित व्यक्तींसोबत राहू नये.

नाग्निगोब्राह्मणादीनामन्तरेण व्रजेत् क्वचित्

आग, गाय किंवा ब्राह्मण यांच्या मधून कधीही जाऊ नये.

न निन्देद् योगिनः सिद्धान् व्रतिनो वायतींस्तथा

योगी, सिद्ध, व्रती किंवा तपस्वी यांची निंदा करू नये.

नाक्रामेत् कामतश्छायां ब्राह्मणानां च गोरपि

ब्राह्मण किंवा गाय यांच्या सावलीवर इच्छेने पाऊल ठेवू नये.

नाङ्गारभस्मकेशादिष्वधितिष्ठेत् कदाचन

कधीही कोळसा, राख किंवा केस यावर बसू नये.

न भक्षयेदभक्ष्याणि नापेयं च पिबेद् द्विजः

द्विजाने निषिद्ध अन्न खाऊ नये, किंवा अयोग्य पेय प्यावे नये.

स शूद्रयोनिं व्रजति यस्तु भुङ्क्ते ह्यनापदि

जो कुणत्याही गरजेशिवाय अयोग्य अन्न खातो, तो पुढील जन्मी शूद्राच्या पोटी जन्म घेतो.

जीवन्नेव भवेच्छूद्रो मृतः श्वा चाभिजायते

अशा माणसाचा हयातीत शूद्र होतो आणि मृत्यूनंतर कुत्रा म्हणून जन्म घेतो.

यस्यान्नेनोदरस्थेन मृतस्तद्योनिमाप्नुयात्

जो दुसऱ्याच्या अन्नावर पोटभरून मरतो, त्याला त्या अन्नाच्या योग्यतेप्रमाणेच जन्म मिळतो.

गणान्नं गणिकान्नं च षण्ढान्नं चैव वर्जयेत्

समूहातून, वेश्या किंवा नपुंसक यांच्या हातचे अन्न टाळावे.

गान्धर्वलोहकारान्नं सूतकान्नं च वर्जयेत्

गंधर्व, लोहार किंवा बाळंतिणी यांच्या हातचे अन्नही टाळावे.

पौनर्भवच्छत्रिकयोरभिशस्तस्य चैव हि

पुन्हा लग्न केलेल्या स्त्रीचे, छत्री बनवणाऱ्याचे किंवा शापित व्यक्तीचे अन्नही वर्ज्य करावे.

चिकित्सकस्य चैवान्नं पुंश्चल्या दण्डिकस्य च

वैद्य, वेश्या किंवा दंडधारी यांच्या हातचे अन्नही टाळावे.

सोमविक्रयिणश्चान्नं श्वपाकस्य विशेषतः

सोम विकणाऱ्याचे आणि विशेषतः कुत्र्यांसाठी स्वयंपाक करणाऱ्याचे अन्न टाळावे.

उत्सृष्टस्य कदर्यस्य तथैवोच्छिष्टभोजिनः

कंजूषाने टाकलेले किंवा उरलेले अन्न खाणाऱ्याचे अन्नही वर्ज्य करावे.

भीतस्य रुदितस्यान्नमवक्रुष्टं परिक्षुतम्

भीतीने, रडून, अपमानित किंवा थकलेल्या व्यक्तीचे अन्न टाळावे.

वृथापाकस्य चैवान्नं शावान्नं श्वशुरस्य च

अयोग्यरीत्या शिजवलेले, मृताचे किंवा सासऱ्याचे अन्न वर्ज्य करावे.

कारुकान्नं विशेषेण शस्त्रविक्रयिणस्तथा

विशेषतः कारागीरांचे आणि शस्त्र विकणाऱ्यांचे अन्न टाळावे.

विद्धप्रजननस्यान्नं परिवित्त्यन्नमेव च

ज्याच्या संततीला बाधा आली आहे किंवा जो दुःखाने वेढलेला आहे, त्याचे अन्न टाळावे.

गुरोरपि न भोक्तव्यमन्नं संस्कारवर्जितम्

गुरूचे अन्नही जर योग्य संस्कार नसले, तर खाऊ नये.

यो यस्यान्नं समश्नाति स तस्याश्नानि किल्बिषम्

जो दुसऱ्याचे अन्न खातो, तो त्या व्यक्तीचे पाप आपल्या अंगी घेतो.

एते शूद्रेषु भोज्यान्ना यश्चात्मानं निवेदयेत्

ही सर्व अन्नपदार्थे शूद्रांसाठी आणि स्वतःला समर्पित करणाऱ्यांसाठीच योग्य आहेत.

एते शूद्रेषु भोज्यान्ना दत्त्वा स्वल्पं पणं बुधैः

शूद्रांसाठी योग्य असलेली ही अन्नपदार्थे, विद्वानांनी थोड्या मोबदल्यात द्यावी.

पिण्याकं चैव तैलं च शूद्राद् ग्राह्यं द्विजातिभिः

पिंड्याचा चोथा आणि तेल, हे द्विजांनी शूद्राकडून स्वीकारावे.

पलाण्डुं लशुनं शुक्तं निर्यासं चैव वर्जयेत्

कांदा, लसूण, आंबट पदार्थ आणि झाडांमधून निघणारे रस हे टाळावेत.

विलयं सुमुखं चैव कवकानि च वर्जयेत्

वाळलेले, कुरूप झालेले पदार्थ, तसेच कवक आणि बुरशी हेही खाऊ नयेत.