कूर्मपुराणम्

ब्रह्मस्वं वा नापहरेदापद्यपि कदाचन

कधीही, अगदी मोठ्या अडचणीतसुद्धा, ब्राह्मणांची वस्तू घ्यायला नको.

देवस्वं चापि यत्नेन सदा परिहरेत् ततः

देवतांची वस्तू सुद्धा नेहमी काळजीपूर्वक टाळावी.

अदत्तादानमस्तेयं मनुः प्राह प्रजापतिः

जे दिलं नाही ते घेणं म्हणजे चोरीच; असं मनू प्रजापती म्हणतो.

नैकस्मादेव नियतमननुज्ञाय केवलम्

फक्त एकाच माणसाकडून, परवानगी न घेता, वस्तू घेणं योग्य नाही.

धर्मार्थं केवलं विप्रा ह्यन्यथा पतितो भवेत्

हे ब्राह्मणांनो, फक्त धर्मासाठीच असं करावं; नाहीतर माणूस पापात पडतो.

क्षुधार्तैर्नान्यथा विप्रा धर्मविद्भिरिति स्थितिः

धर्म जाणणारे ब्राह्मण उपाशी असतील तेव्हाच असं करतात; अन्यथा नाही, हीच प्रथा आहे.

व्रतेन पापं प्रच्छाद्य कुर्वन् स्त्रीशूद्रदम्भनम्

व्रताच्या आडून पाप लपवून, स्त्रिया आणि शूद्रांना फसवतो.

छद्मनाचरितं यच्च व्रतं रक्षांसि गच्छति

फसवणुकीने केलं गेलेलं व्रत राक्षसांकडे जातं.

स लिङ्गिनां हरेदेनस्तिर्यग्योनौ च जायते

जो साधूंना लुबाडतो, तो पशूयोनीत जन्म घेतो.

सद्यः पतन्ति पापेषु कर्मणस्तस्य तत् फलम्

त्यांना लगेचच पापात पडावं लागतं; त्यांच्या कर्माचं हेच फळ आहे.

पञ्चरात्रान् पाशुपतान् वाङ्मात्रेणापि नार्चयेत्

पंचरात्र किंवा पाशुपत मतांची स्तुती सुद्धा बोलून करू नये.

द्विजनिन्दारतांश्चैव मनसापि न चिन्तयेत्

द्विजांचा अपमान करणाऱ्यांचा विचारही मनात करू नये.

कुर्वाणः पतते जन्तुस्तस्माद् यत्नेन वर्जयेत्

असं करणारा माणूस पापात पडतो; म्हणून हे टाळावं, हेच योग्य.

ज्ञानापवादो नास्तिक्यं तस्मात् कोटिगुणाधिकम्

ज्ञान नाकारणं, नास्तिकपणा, हे पाप कोटीपट जास्त आहे.

कुलान्यकुलतां यान्ति यानि हीनानि धर्मतः

धर्म सोडल्यामुळे कुळं नीच होतं.

कुलान्यकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रमेण च

ब्राह्मणांचा अपमान केल्यामुळेही कुळं नीच होतं.

अश्रौतधर्माचरणात् क्षिप्रं नश्यति वै कुलम्

शास्त्रबाह्य धर्माचरण केल्याने कुळ लवकर नष्ट होतं.

विहिताचारहीनेषु क्षिप्रं नश्यति वै कुलम्

जेथे योग्य आचार पाळला जात नाही, तेथील कुटुंब लवकर नष्ट होते.

न शूद्रराज्ये निवसेन्न पाषण्डजनैर्वृते

शूद्राच्या राज्यात किंवा नास्तिकांनी भरलेल्या ठिकाणी राहू नये.

मुक्त्वा समुद्रयोर्देशं नान्यत्र निवसेद् द्विजः

दोन समुद्रांच्या मधल्या प्रदेशाखेरीज दुसरीकडे द्विजाने राहू नये.

पुण्याश्च विश्रुता नद्यस्तत्र वा निवसेद् द्विजः

त्या पवित्र आणि प्रसिद्ध नद्यांच्या प्रदेशात द्विज राहू शकतो.

नान्यत्र निवसेत् पुण्यं नान्त्यजग्रामसन्निधौ

पवित्र स्थळी किंवा अंत्यजांच्या गावाजवळ राहू नये.

न मूर्खैर्नावलिप्तैश्च नान्त्यैर्नान्त्यावसायिभिः

मूर्ख, गर्विष्ठ, अंत्यज किंवा अंत्यजांमध्ये राहणाऱ्यांसोबत राहू नये.

याजनाध्यापने योनिस्तथैव सहभोजनम्

यज्ञ करणे, अध्यापन करणे, स्त्रीसंग आणि एकत्र जेवण —

एकादश समुद्दिष्टा दोषाः साङ्कर्यसंज्ञिताः

अशी एकूण अकरा दोष सांगितले आहेत, जे जातींच्या मिश्रणामुळे होतात.

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन साङ्कर्यं परिवर्जयेत्

म्हणून जातींचे मिश्रण टाळण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करावा.

भस्मना कृतमर्यादा न तेषां संकरो भवेत्

जिथे भस्माने सीमा आखली जाते, तिथे जातींचे मिश्रण होत नाही.

द्वारेण स्तम्भमार्गेण षड्भिः पङ्क्तिर्विभिद्यते

दार, खांब किंवा वाट यामुळे पंक्ती सहा प्रकारे विभागली जाते.

न संवदेत् सूतके च न कञ्चिन्मर्मणि स्पृशेत्

सूतकाच्या काळात बोलू नये, किंवा कुणाच्या संवेदनशील ठिकाणी स्पर्श करू नये.