कूर्मपुराणम्

कुर्वोतात्महितं नित्यं सर्वभूतानिकम्पकः

तो नेहमी स्वतःच्या हितासाठी वागावा आणि सर्व प्राण्यांवर दया ठेवावी.

वेषवाग्बुद्धिसारूप्यमाचरन् विचरेत् सदा

वेष, बोलणे आणि मन यांत सुसंगती ठेवून नेहमी वागावे.

तमाचारं निषेवेत नेहेतान्यत्र कर्हिचित्

त्याने हाच आचार धरावा आणि कधीही दुसरे काही अनुसरू नये.

तेन यायात् सतां मार्गं तेन गच्छन् न रिष्यति

या मार्गाने तो सत्पुरुषांच्या वाटेवर जातो; त्याने चालल्यास कधीही पडत नाही.

सत्यवादी जितक्रोधो ब्रह्मभूयाय कल्पते

जो सत्य बोलतो आणि रागावर विजय मिळवतो, तो ब्रह्माशी एकरूप होण्यास पात्र होतो.

अनसूयी मृदुर्दान्तो गृहस्थः प्रेत्य वर्धते

जो गृहस्थ द्वेषरहित, मृदू आणि संयमी असतो, तो मृत्यूनंतर उन्नती पावतो.

सावित्रीजाप्यनिरतः श्राद्धकृन्मुच्यते गृही

जो गृहस्थ सावित्रीचा जप आणि श्राद्धकर्मे करतो, तो मुक्ती पावतो.

दान्तो यज्वा देवभक्तो ब्रह्मलोके महीयते

जो संयमी, यज्ञ करणारा आणि देवभक्त असतो, त्याचा ब्रह्मलोकात सन्मान होतो.

कुर्यादहरहर्नित्यं नमस्येत् प्रयतः सुरान्

त्याने दररोज भक्तीने आणि प्रयत्नपूर्वक देवांची पूजा करावी.

गृहस्थस्तु समाख्यातो न गृहेण गृही भवेत्

त्याला गृहस्थ म्हणतात, पण फक्त घर असल्याने कोणी गृहस्थ होत नाही.

अध्यात्मनिरतं ज्ञानमेतद् ब्राह्मणलक्षणम्

अध्यात्मात मन लावणारे हे ज्ञान म्हणजेच ब्राह्मणाचे लक्षण आहे.

यथाशक्तिं चरन् कर्म निन्दितानि विवर्जयेत्

आपल्या शक्तीनुसार कर्म करावे आणि निंदनीय कर्मे टाळावीत.

गृहस्थो मुच्यते बन्धात् नात्र कार्या विचारणा

गृहस्थ बंधनातून मुक्त होतो; याबद्दल अधिक विचार करण्याची गरज नाही.

अन्यमन्युसमुत्थानां दोषाणां मर्षणं क्षमा

इतरांच्या रागातून निर्माण होणाऱ्या दोषांना सहन करणे म्हणजे क्षमा होय.

दयेति मुनयः प्राहुः साक्षाद् धर्मस्य साधनम्

दया हेच धर्माचे साधन आहे, असे ऋषी म्हणतात.

विज्ञानमिति तद् विद्याद् येन धर्मो विवर्धते

ज्यामुळे धर्म वाढतो, त्याला खरे ज्ञान समजावे.

धर्मकार्यान्निवृत्तश्चेन्न तद् विज्ञानमिष्यते

जो धर्मकर्मांपासून दूर राहतो, त्याचे ज्ञान म्हणून मानले जात नाही.

यथाभूतप्रवाद् तु सत्यमाहुर्मनीषिणः

जसे घडले तसे सांगणे, हेच सत्य आहे असे ज्ञानी सांगतात.

अध्यात्ममक्षरं विद्याद् यत्र गत्वा न शोचति

ज्याला प्राप्त झाल्यावर दुःख राहत नाही, असे अक्षय आत्मा ओळखावे.

साक्षाद् देवो महादेवस्तज्ज्ञानमिति कीर्तितम्

तोच थेट महादेव, हे ज्ञान म्हणून सांगितले आहे.

महायज्ञपरो विप्रो लभते तदनुत्तमम्

महायज्ञात रमणारा ब्राह्मण त्या श्रेष्ठ अवस्थेला पोहोचतो.

न हि देहं विना रुद्रः पुरुषैर्विद्यते परः

शरीराशिवाय रुद्र हा पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ म्हणून अस्तित्वात नाही.

न धर्मवर्जितं काममर्थं वा मनसा स्मरेत्

धर्माशिवाय काम किंवा अर्थ मनातही आणू नये.

धर्मो हि भगवान् देवो गतिः सर्वेषु जन्तुषु

कारण धर्म हाच भगवंत, देव, आणि सर्व प्राण्यांचा मार्ग आहे.

न वेददेवतानिन्दां कुर्यात् तैश्च न संवसेत्

कोणतीही वेद किंवा देवांची निंदा करू नये आणि तसे करणाऱ्यांसोबत राहू नये.

अध्यापयेत् श्रावयेद् वा ब्रह्मलोके महीयते

जो शिकवतो किंवा इतरांना ऐकवतो, त्याचा ब्रह्मलोकात सन्मान होतो.

नाहितं नाप्रियं वाक्यं न स्तेनः स्याद् कदाचन

कधीही कुणाला दुखावणारे किंवा अप्रिय बोलू नये आणि कधीही चोरी करू नये.

परस्यापहरञ्जन्तुर्नरकं प्रतिपद्यते

जो दुसऱ्याचे घेतो, तो नरकात जातो.

न चान्यस्मादशक्तश्च निन्दितान् वर्जयेद् बुधः

शक्ती नसली तरी दुसऱ्यामुळे निंदनीय कर्मे टाळू नयेत, असे ज्ञानी म्हणतात.