कूर्मपुराणम्

अर्जुनाय स्वयं साक्षात् दत्तवानिदमुत्तमम्

त्यांनी हे श्रेष्ठ उपदेश स्वतः अर्जुनाला प्रत्यक्ष दिले.

विशेषाद् गिरिशे भक्तिस्तस्मादारभ्य मे ऽभवत्

त्यावेळेपासून माझी गिरीशावरची भक्ती विशेष वाढली.

भूतेशं गिरशं स्थाणुं देवदेवं त्रिशूलिनम्

भूतेश, गिरीश, स्थाणु, देवांचा देव, त्रिशूळधारी यांच्यात शरण जा.

प्रपद्यध्वं सपत्नीकाः सपुत्राः शरणं शिवम्

तुम्ही सर्वजण, पत्नी आणि पुत्रांसह, शिवाच्या शरण जा.

पूजयध्वं महादेवं गोपतिं भूतिभूषणम्

महादेव, गोपती, भस्माने सुशोभित यांची पूजा करा.

प्रणेमुः शाश्वतं स्थाणुं व्यासं सत्यवतीसुतम्

त्यांनी शाश्वत स्थाणु आणि सत्यवतीपुत्र व्यास यांना वंदन केले.

साक्षादेव हृषीकेशं सर्वलोकमहेश्वरम्

त्यांनी प्रत्यक्ष हृषीकेश, सर्व लोकांचे महेश्वर यांनाही वंदन केले.

इदानीं जायते भक्तिर्या देवैरपि दुर्लभा

आता अशी भक्ती निर्माण होते जी देवांनाही दुर्लभ आहे.

येनासौ भगवानीशः समाराध्यो मुमुक्षुभिः

ज्यामुळे मुक्तीची इच्छा असणारे लोक त्या भगवंताची भक्तीपूर्वक पूजा करतात.

तद्वदाखिललोकानां रक्षणं धर्मसंग्रहम्

त्याचप्रमाणे सर्व लोकांचे रक्षण आणि धर्माचे संकलन,

पृष्टेन मुनिभिः पूर्वं शक्रेणामृतमन्थने

पूर्वी अमृतमंथनाच्या वेळी ऋषी आणि इंद्र यांनी विचारले होते.

मुनीनां भाषितं कृष्णः प्रोवाच सुसमाहितः

कृष्णाने एकाग्रचित्ताने ऋषींनी सांगितलेले शब्द सांगितले.

सनत्कुमारप्रमुखैः सर्वपापैः प्रमुच्यते

सनत्कुमार आणि इतर श्रेष्ठ ऋषी यांच्या कृपेने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.

यो वा विचारयेदर्थं स याति परमां गतिम्

जो कोणी या अर्थाचा विचार करतो, तो परम अवस्था प्राप्त करतो.

सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

सर्व पापांपासून मुक्त होऊन तो ब्रह्मलोकात सन्मानित होतो.

श्रोतव्यश्चाथ मन्तव्यो विशेषाद् ब्राह्मणैः सदा

हे नेहमी, विशेषतः ब्राह्मणांनी ऐकावे आणि मनन करावे.

कर्मयोगं ब्राह्मणानामात्यन्तिकफलप्रदम्

ब्राह्मणांसाठी कर्मयोग हा सर्वश्रेष्ठ फल देणारा मार्ग आहे.

ऋषीणां शृण्वतां पूर्वं मनुराह प्रजापतिः

पूर्वी प्रजापती मनू यांनी ऐकणाऱ्या ऋषींना सांगितले.

समाहितधियो यूयं शृणुध्वं गदतो मम

जे एकाग्रचित्त आहात, त्यांनी मी सांगतो ते लक्षपूर्वक ऐका.

गर्भाष्टमे ऽष्टमे वाब्दे स्वसूत्रोक्तविधानतः

गर्भाच्या आठव्या महिन्यात किंवा आठव्या वर्षी, आपल्या सूत्रानुसार विधी करावा.

भिक्षाहारो गुरुहितो वीक्षमाणो गुरुर्मुखम्

भिक्षा मागून जेवावे, गुरुच्या सेवेत राहावे आणि गुरुच्या चेहऱ्याकडे पाहावे.

ब्राह्मणानां त्रिवित् सूत्रं कौशं वा वस्त्रमेव वा

ब्राह्मणांसाठी तीन दोऱ्यांचे यज्ञोपवीत किंवा कापडाचे वस्त्र नेमले आहे.

अन्यथा यत् कृतं कर्म तद् भवत्ययथाकृतम्

इतर प्रकारे जे काही केले जाते, ते अयोग्यच ठरते.

तदेव परिधानीयं शुक्लमच्छिद्रमुत्तमम्

तेच वस्त्र परिधान करावे—शुद्ध, पांढरे, डाग नसलेले आणि उत्तम.

अभावे गव्यमजिनं रौरवं वा विधीयते

त्याच्या अभावात गायीच्या कातडीचे किंवा रुरु हरिणाच्या कातडीचे वस्त्र वापरावे.

उपवीतं भवेन्नित्यं निवीतं कण्ठसज्जने

उपवित नेहमी डाव्या खांद्यावरून आणि उजव्या बाहीखालून घालावं, फक्त शोककाळात ते गळ्यात घालतात.

प्राचीनावीतमित्युक्तं पित्र्ये कर्मणि योजयेत्

उपवित उजव्या खांद्यावरून आणि डाव्या बाहीखालून घातल्यास त्याला प्राचीनावीत म्हणतात, आणि हे पितरांसाठीच्या कर्मात वापरावं.

स्वाध्याये भोजने नित्यं ब्राह्मणानां च सन्निधौ

स्वाध्याय करताना, जेवतांना आणि ब्राह्मणांच्या उपस्थितीत नेहमी उपवित डाव्या खांद्यावरून घालावं.

उपवीती भवेन्नित्यं विधिरेष सनातनः

नेहमी योग्य पद्धतीने उपवित घालावं; हाच सनातन नियम आहे.