एकाकी यतचित्तात्मा स याति परमं पदम्
जो एकटा, मन आणि आत्मा संयमित ठेवतो, तो सर्वोच्च स्थानाला पोहोचतो.
सो ऽपीश्वरप्रसादेन याति तत् परमं पदम्
तोही परमेश्वराच्या कृपेने त्या सर्वोच्च स्थानाला पोहोचतो.
ददाति तत् परं ज्ञानं येन मुच्येत बन्धनात्
तो त्या श्रेष्ठ ज्ञानाची प्राप्ती करून देतो, ज्यामुळे मनुष्य बंधनातून मुक्त होतो.
तेनैव जन्मना ज्ञानं लब्ध्वा याति शिवं पदम्
त्या जन्मातच हे ज्ञान मिळवून, तो मनुष्य शुभ अवस्थेला पोहोचतो.
सर्वे तरन्ति संसारमीश्वरानुग्रहाद् द्विजाः
ईश्वराच्या कृपेने सर्वजण संसारसागर पार करतात, हे द्विजांनो.
धर्मं समाश्रयेत् तस्मान्मुक्तये नियतं द्विजाः
म्हणून, मुक्तीसाठी नेहमी धर्माचे पालन करावे, हे द्विजांनो.
धार्मिकायैव दातव्यं भक्ताय ब्रह्मचारिणे
दान नेहमी धर्मनिष्ठ, भक्त आणि ब्रह्मचर्य पाळणाऱ्यालाच द्यावे.
व्याजहार समासीनं नारायणमनामयम्
त्याने बसलेल्या, दोषरहित नारायणाशी संवाद साधला.
दातव्यं शान्तचित्तेभ्यः शिष्येभ्यो भवता शिवम्
हे शुभ ज्ञान शांतचित्त शिष्यांना तुझ्या कडून द्यावे.
हिताय सर्वभक्तानां द्विजातीनां द्विजोत्तमाः
सर्व भक्त द्विजांच्या कल्याणासाठी, हे श्रेष्ठ द्विजांनो.
उपदेक्ष्यन्ति भक्तानां सर्वेषां वचनान्मम
माझ्या वचनानुसार सर्वजण भक्तांना हे उपदेश देतील.
नान्तरं ये प्रपश्यन्ति तेषां देयमिदं परम्
जे अंतर पाहत नाहीत, त्यांना हे श्रेष्ठ ज्ञान द्यावे.
सर्वभूतात्मभूतस्था शान्ता चाक्षरसंज्ञिता
ती शांत, सर्व जीवांच्या आत्मरूपात वास करणारी आणि अक्षर म्हणून ओळखली जाते.
न ते मां संप्रपश्यन्ति जायन्ते च पुनः पुनः
ते मला खऱ्या अर्थाने ओळखत नाहीत आणि पुन्हा पुन्हा जन्म घेतात.
एकीभावेन पश्यन्ति न तेषां पुनरुद्भवः
जे एकत्वाने पाहतात, त्यांना पुन्हा जन्म घ्यावा लागत नाही.
मामेव संप्रपश्यध्वं पूजयध्वं तथैव हि
फक्त मलाच पाहा आणि त्याच प्रकारे माझी पूजा करा.
ते यान्ति नरकान् घोरान् नाहं तेषुव्यवस्थितः
ते भयंकर नरकात जातात; मी त्यांच्यात वास करत नाही.
मोचयामि श्वपाकं वा न नारायणनिन्दकम्
मी अगदी श्वपाकालाही मुक्त करू शकतो, पण नारायणाची निंदा करणाऱ्याला नाही.
अर्चनीयो नमस्कार्यो मत्प्रीतिजननाय हि
त्याची पूजा करावी आणि नमस्कार करावा, कारण त्यामुळे मला आनंद मिळतो.
अन्तर्हितो ऽभवत् तेषां सर्वेषामेव पश्यताम्
सर्वजण पाहत असताना तो त्यांच्यासमोर अदृश्य झाला.
जग्राह योगिनः सर्वांस्त्यक्त्वा वै परमं वपुः
योगींनी सर्व काही सोडून, त्या श्रेष्ठ देहाची प्राप्ती केली.
साक्षादेव महेशस्य ज्ञानं संसारनाशनम्
त्यांना महेशाचे, संसाराचा नाश करणारे ज्ञान प्रत्यक्ष मिळाले.
प्रवर्तयध्वं शिष्येभ्यो धार्मिकेभ्यो मुनीश्वराः
मुनिश्रेष्ठांनो, हे धर्मशील शिष्यांना द्या.
विज्ञानमैश्वरं देयं ब्राह्मणाय विशेषतः
हे दैवी ज्ञान विशेषतः ब्राह्मणाला द्यावे.
नारायणो महायोगी जगामादर्शनं स्वयम्
नारायण, महान योगी, स्वतः अदृश्य झाले.
नारायणं च भूतादिं स्वानि स्थानानि भेजिरे
नारायणासह सर्व भूतमात्रे आणि तत्त्वे आपापल्या स्थानांना गेली.
दत्तवानैश्वरं ज्ञानं सो ऽपि सत्यव्रताय तु
त्यांनी ते दैवी ज्ञान सत्यव्रतालाही दिले.
प्रददौ गौतमायाथ पुलहो ऽपि प्रजापतिः
नंतर प्रजापती पुलहाने ते गौतमाला दिले.
जैगीषव्याय कपिलस्तथा पञ्चशिखाय च
कपिलाने ते जैगीषव्य आणि पञ्चशिखालाही दिले.
लेभेतत्परमं ज्ञानं तस्माद् वाल्मीकिराप्तवान्
त्यांच्याकडून वाल्मिकींना ते श्रेष्ठ ज्ञान मिळाले.