कूर्मपुराणम्

भक्त्या मां संप्रपश्यन्ति विज्ञेयास्ते तदात्मकाः

भक्तीने ते मला खरे पाहतात; ते माझ्याच स्वरूपाचे समजावे.

नित्यानन्दं निर्विकल्पं सत्यरूपमिति स्थितिः

ती स्थिती म्हणजे नित्य आनंद, भेदरहित आणि सत्यस्वरूप आहे.

स्वात्मन्यवस्थिताः शान्ताः परे ऽव्यक्ते परस्य तु

स्वतःच्या आत्म्यात स्थिर, शांत, त्या सर्वोच्च अव्यक्तात असतात.

निर्वाणं ब्रह्मणा चैक्यं कैवल्यं कवयो विदुः

ज्ञानी लोक निर्वाण, ब्रह्माशी एकरूपता आणि कैवल्य — या सगळ्यांना एकच समजतात.

स ईश्वरो महादेवस्तं विज्ञाय विमुच्यते

तोच खरा ईश्वर, महादेव आहे; त्याला ओळखल्यावर माणूस मुक्त होतो.

तन्नित्यभासमचलं सद्विभाति

जे कायम चमकतं, हलत नाही, तेच खरं स्वरूप प्रकट होतं.

पश्यन्ति तत्त्वमचलं यत् स ईशः

जे लोक सत्य स्वरूप पाहतात, तेच अचल आणि तोच ईश्वर आहे.

धायायन्ति वेदार्थविनिश्चितार्थाः

ज्यांनी वेदांचा अर्थ नीट समजून घेतला आहे, ते त्याच्यावर ध्यान करतात.

विभाति देवः शिव एव केवलः

फक्त देव शंकरच तेजाने प्रकट होतो.

युञ्जीत योगं प्रयतो ह्यजस्रम्

माणसाने नेहमीच मन लावून योगाचा सराव करावा.

येनात्मानं प्रपश्यन्ति भानुमन्तमिवेश्वरम्

ज्यामुळे आत्मा सूर्यासारखा तेजस्वी आणि ईश्वर म्हणून दिसतो.

प्रसन्नं जायते ज्ञानं साक्षान्निर्वाणसिद्धिदम्

शांत ज्ञान प्रकट होतं, जे थेट निर्वाणाची प्राप्ती देतं.

योगज्ञानाभियुक्तस्य प्रसीदति महेश्वरः

योगज्ञानात मग्न असणाऱ्यांवर महादेव प्रसन्न होतो.

ये युञ्जन्तीह मद्योगं ते विज्ञेया महेश्वराः

इथे जे माझा योग करतात, तेच खरे महेश्वर समजावे.

अपरस्तु महायोगः सर्वयोगोत्तमोत्तमः

पण एक दुसरा महान योग आहे, तो सर्व योगांमध्ये श्रेष्ठ आहे.

अभावयोगः स प्रोक्तो येनात्मानं प्रपश्यति

त्याला अभावयोग म्हणतात, ज्याने आत्म्याचं दर्शन होतं.

मयैक्यं स महायोगो भाषितः परमेश्वरः

माझ्याशी एकरूप होणारा तोच महान योग, तोच परमेश्वर आहे.

सर्वे ते ब्रह्मयोगस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्

या सर्व योगांना ब्रह्मयोगाच्या सोळाव्या भागाइतकीही सर नाही.

सर्वेषामेव योगानां स योगः परमो मतः

सर्व योगांमध्ये तोच योग श्रेष्ठ मानला जातो.

न ते पश्यन्ति मामेकं योगिनो यतमानसाः

प्रयत्न करणारे योगीही मला एकटा पाहू शकत नाहीत.

समाधिश्च मुनिश्रेष्ठा यमो नियम आसनम्

मुनीश्रेष्ठा, समाधी, यम, नियम आणि आसन —

तत्साधनान्यष्टधा तु युष्माकं कथितानि तु

त्या साधनेसाठी आठ प्रकारची साधने मी तुम्हाला सांगितली आहेत.

यमाः संक्षेपतः प्रोक्ताश्चित्तशुद्धिप्रदा नृणाम्

यम म्हणजे मन शुद्ध करणारे नियम, ते थोडक्यात सांगितले आहेत.

अक्लेशजननं प्रोक्तं त्वहिंसा परमर्षिभिः

जे इतरांना त्रास देत नाही, तीच अहिंसा श्रेष्ठ ऋषींनी सांगितली आहे.

विधिना या भवेद्धिंसा त्वहिंसैव प्रकीर्तिता

नियमाप्रमाणे जी हिंसा होते, तिलाच अहिंसा असे म्हटले आहे.

यथार्थकथनाचारः सत्यं प्रोक्तं द्विजातिभिः

खरे बोलणे आणि वर्तन करणे, हेच सत्य द्विजांनी सांगितले आहे.

स्तेयं तस्यानाचरणादस्तेयं धर्मसाधनम्

चोरी न करणे, म्हणजे धर्माची साधना करणे.

सर्वत्र मैथुनत्यागं ब्रह्मचर्यं प्रचक्षते

सर्वत्र मैथुनाचा त्याग करणे, ह्यालाच ब्रह्मचर्य म्हणतात.

अपरिग्रह इत्याहुस्तं प्रयत्नेन पालयेत्

ज्याला अपरिग्रह म्हणतात, ते काळजीपूर्वक पाळावे.