कूर्मपुराणम्

न मां पश्यन्ति पितरं मायया मम मोहिताः

माझ्या मायेमुळे मोहून गेलेले लोक मला, आपल्या पित्याला, ओळखू शकत नाहीत.

तासां माया परा योनिर्मामेव पितरं विदुः

त्यांच्यासाठी माया हीच सर्वश्रेष्ठ मूळ आहे; आणि मला एकट्यालाच ते पिता मानतात.

स धीरः सर्वलोकेषु न मोहमधिगच्छति

जो धीर धरतो, तो सर्व लोकांत कधीच मोहात पडत नाही.

ओङ्कारमूर्तिर्भगवानहं ब्रह्मा प्रजापतिः

मीच ॐकाररूप भगवंत आहे, मीच ब्रह्मा आणि प्रजापती आहे.

विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति

जो नाश पावत असताना देखील अविनाशी तत्त्व पाहतो, तोच खरा पाहणारा आहे.

न हिनस्त्यात्मनात्मानं ततो याति पराङ्गतिम्

तो स्वतःच स्वतःला त्रास देत नाही, आणि त्यामुळे तो सर्वोच्च स्थितीला पोहोचतो.

प्रधानविनियोगज्ञः परं ब्रह्माधिगच्छति

प्रकृतीच्या कार्याचा अर्थ जाणणारा, तोच परमब्रह्म प्राप्त करतो.

षडाहुरङ्गानि महेश्वरस्य

महेश्वराचे सहा अवयव सांगितले आहेत.

बन्धः प्रोक्तो विनियोगो ऽपि तेन

बंध आणि त्याचा उपयोग महेश्वराने सांगितला आहे.

न्महेश्वरः पुरुषः सत्यरूपः

महेश्वर हा पुरुष आहे, तोच सत्याचा मूर्तिमंत स्वरूप आहे.

बीजं विश्वं देव एकः स एव

तोच बीज आहे, तोच विश्व आहे, आणि तोच एक देव आहे.

महादेवः प्रोच्यते वेदविद्भिः

वेद जाणणाऱ्यांनी त्याला महादेव असे म्हटले आहे.

स बुद्धिमान् बुद्धिमतीत्य तिष्ठति

तो बुद्धिमान असून, बुद्धिमानांपेक्षाही पुढे आहे.

तन्नो वद महादेव विश्वरूपः कथं भवान्

महादेव, विश्वरूप असलेल्या तुझं स्वरूप कसं आहे, ते आम्हाला सांग.

मायानिमित्तमत्रास्ति सा चात्मानमपाश्रिता

इथे कारण म्हणून माया आहे आणि ती आत्म्यावर अवलंबून आहे.

तन्निमित्तः प्रपञ्चो ऽयमव्यक्तादभवत् खलु

त्या कारणामुळे हे प्रपंच अव्यक्तातून निर्माण झाला आहे.

अहमेव परं ब्रह्म मत्तो ह्यन्यन्न विद्यते

मीच परब्रह्म आहे; माझ्याशिवाय दुसरं काहीच नाही.

एकत्वे च पृथक्त्वे च प्रोक्तमेतन्निदर्शनम्

एकत्व आणि वेगळेपण याचं हे उदाहरण सांगितलं आहे.

अकारणं द्विजाः प्रोक्तो न दोषो ह्यात्मनस्तथा

द्विजांनो, हे कारण नसलेलं मानलं आहे; आत्म्यात तसा दोष नाही.

तस्मिन् दिवि स्थितं नित्यमव्यक्तं भाति केवलम्

त्या दिव्यात, अव्यक्त, नित्य आणि एकटं असं तेज झळकतं.

एकया मम सायुज्यमनादिनिधनं ध्रुवम्

माझ्याशी एकरूप झाल्यावरच अनादी, अनंत आणि शाश्वत अवस्था मिळते.

अनादिमध्यं तिष्ठन्तं युज्यते ऽविद्यया किल

जे अनादी आणि मध्यरहित आहे, ते अज्ञानामुळे जोडलेलं असतं.

तदक्षरं परं ज्योतिस्तद् विष्णोः परमं पदम्

ते अक्षर, परं तेज म्हणजे विष्णूचं सर्वोच्च स्थान आहे.

तदेव च जगत् कृत्स्नं तद् विज्ञाय विमुच्यते

तेच संपूर्ण जग आहे; ते ओळखल्यावर माणूस मुक्त होतो.

आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् विभेति न कुतश्चन

ब्रह्माचा आनंद ज्याने जाणला, तो ज्ञानी कोणत्याही गोष्टीला घाबरत नाही.

नित्यानन्दी भवति ब्रह्मभूतः

जो ब्रह्मरूप होतो, तो नेहमी आनंदी असतो.

आत्मानन्दी भवति ब्रह्मभूतः

जो ब्रह्मरूप होतो, तो स्वतःमध्येच आनंद मानतो.

यत्र गत्वा न निवर्तेत भूयः

जिथे गेल्यावर पुन्हा परत येत नाही.

विभ्राजमानं विमलं व्योम धाम

ते तेजस्वी, निर्मळ आणि आकाशासारखे निवासस्थान—