कूर्मपुराणम्

ऋतवः पक्षमासाश्च स्थिताः शास्त्रे प्रजापतेः

ऋतू, पक्ष आणि महिने हे सर्व प्रजापतीच्या आज्ञेनेच स्थिर आहेत.

पराश्चैव परार्धाश्च कालभेदास्तथा परे

परम आणि परम भाग, तसेच काळाचे विभाग, हे सर्वही त्या सर्वोच्चाच्या पलीकडे आहेत.

नियोगादेव वर्तन्ते देवस्य परमात्मनः

हे सर्व काही परमात्म्याच्या आज्ञेनेच अस्तित्वात आहेत.

ब्रह्माण्डानि च वर्तन्ते सर्वाण्येव स्वयंभुवः

सर्व ब्रह्मांडं स्वतः उत्पन्न झालेलं आहे.

प्रवृत्तानि पदार्थौघैः सहितानि समन्ततः

ते सर्व पदार्थांच्या समूहांसह सर्वत्र निर्माण झालं आहे.

वहिष्यन्ति सदैवाज्ञां परस्य परमात्मनः

ती सर्व ब्रह्मांडं नेहमीच परमात्म्याच्या आज्ञेने वागत असतात.

भूतादिरादिप्रकृतिर्नियोगे मम वर्तते

सर्व भूतांची मूळ प्रकृती माझ्या इच्छेने कार्य करते.

माया विवर्तते नित्यं सापीश्वरनियोगतः

माया नेहमी बदलत राहते आणि तीही ईश्वराच्या आज्ञेनेच वागते.

आत्मासौ वर्तते नित्यमीश्वरस्य नियोगतः

हा आत्मा सुद्धा नेहमी ईश्वराच्या इच्छेनेच अस्तित्वात आहे.

सापि विद्या महेशस्य नियोगवशवर्तिनी

ती विद्या देखील महेशाच्या आज्ञेच्या अधीन आहे.

मयैव प्रेर्यते कृत्स्नं मय्येव प्रलयं व्रजेत्

हे सर्व मीच चालवतो आणि शेवटी सर्व माझ्यातच विलीन होतं.

परमात्मा परं ब्रह्म मत्तो ह्यन्यन्न विद्यते

परमात्मा, परमब्रह्म—माझ्याशिवाय दुसरं काहीच ज्ञात नाही.

ज्ञात्वा विमुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात्

हे समजून घेतल्यावर जीव जन्ममरणाच्या बंधनातून मुक्त होतो.

यं ज्ञात्वा पुरुषो मुक्तो न संसारे पतेत् पुनः

ज्याला ओळखून मनुष्य मुक्त होतो, तो पुन्हा संसारात पडत नाही.

नित्यानन्दं निर्विकल्पं तद्धाम परमं मम

हेच माझं परमधाम आहे—शाश्वत, आनंदमय आणि भेदरहित.

मायाविनामहं देवः पुराणो हरिरव्ययः

मीच तो प्राचीन, अविनाशी, मायाधारी हरि आहे.

आदित्यानामहं विष्णुर्वसूनामस्मि पावकः

आदित्यांमध्ये मी विष्णु आहे, वसूंमध्ये मी पावक आहे.

ऐरावतो गजेन्द्राणां रामः शस्त्रभृतामहम्

गजांमध्ये ऐरावत, शस्त्रधारकांमध्ये मी राम आहे.

शिल्पिनां विश्वकर्माहं प्रह्लादो ऽस्म्यमरद्विषाम्

शिल्पकारांमध्ये मी विश्वकर्मा, देवद्वेष्ट्यांमध्ये मी प्रल्हाद आहे.

वीराणां वीरभद्रो ऽहं सिद्धानां कपिलो मुनिः

वीरांमध्ये मी वीरभद्र, सिद्धांमध्ये मी कपिल ऋषी आहे.

वज्रं प्रहरणानां च व्रतानां सत्यमस्म्यहम्

शस्त्रांमध्ये मी वज्र, व्रतांमध्ये मी सत्य आहे.

आश्रमाणां च गार्हस्थमीश्वराणां महेश्वरः

सर्व आश्रमांमध्ये मी गृहस्थाश्रम आहे; सर्व देवतांमध्ये मी महादेव आहे.

कुबेरः सर्वयक्षाणां गणेशानां च वीरकः

सर्व यक्षांमध्ये मी कुबेर आहे; गणांच्या प्रमुखांमध्ये मी वीरक आहे.

वायुर्बलवतामस्मि द्वीपानां पुष्करो ऽस्म्यहम्

सर्व बलवानांमध्ये मी वायू आहे; सर्व द्वीपांमध्ये मी पुष्कर आहे.

वेदानां सामवेदो ऽहं यजुषां शतरुद्रियम्

सर्व वेदांमध्ये मी सामवेद आहे; यजुर्वेदांमध्ये मी शतरुद्र आहे.

सूक्तानां पौरुषं सूक्तं ज्येष्ठसाम च सामसु

सर्व सूक्तांमध्ये मी पुरुषसूक्त आहे; सामगानांमध्ये ज्येष्ठसाम आहे.

ब्रह्मावर्तस्तु देशानां क्षेत्राणामविमुक्तकम्

सर्व देशांमध्ये मी ब्रह्मावर्त आहे; सर्व पवित्र क्षेत्रांमध्ये अविमुक्त क्षेत्र आहे.

भूतानामस्म्यहं व्योम सत्त्वानां मृत्युरेव च

सर्व भूतांमध्ये मी आकाश आहे; सर्व सत्त्वांमध्ये मी मृत्यू आहे.

गतीनां मुक्तिरेवाहं परेषां परमेश्वरः

सर्व मार्गांमध्ये मी मुक्ती आहे; सर्व श्रेष्ठांमध्ये मी परमहेश्वर आहे.