कूर्मपुराणम्

निर्गुणामलरूपस्य यत्तदैश्वर्यमुत्तमम्

निर्गुण, निर्मळ स्वरूप असलेल्या माझ्याकडेच ते सर्वोच्च ऐश्वर्य आहे.

वक्ष्ये समाहिता यूयं शृणुध्वं ब्रह्मवादिनः

मी हे सांगणार आहे; तुम्ही सर्व ब्रह्मवेत्ता एकाग्र मनाने ऐका.

प्रेरयामि तथापीदं कारणं सूरयो विदुः

मीच हे सर्व चालवतो; हेच कारण आहे, असं ज्ञानी लोक ओळखतात.

प्रविष्टा मम सायुज्यं लभन्ते योगिनो ऽव्ययम्

जे योगी माझ्यात एकरूप झाले, ते अविनाशी पदाला पोहोचतात.

लभन्ते परमां शुद्धिं निर्वाणं ते मया सह

ते माझ्यासोबतच परम शुद्धी आणि मुक्ती मिळवतात.

प्रसादान्मम योगीन्द्रा एतद् वेदानुशासनम्

माझ्या कृपेने, हे योगींद्रांनो, हीच वेदांची शिकवण आहे.

मदुक्तमेतद् विज्ञानं सांख्ययोगसमाश्रयम्

मी सांगितलेलं हे ज्ञान सांख्य आणि योगावर आधारलेलं आहे.

तेभ्यः सर्वमिदं जातं तस्माद् ब्रह्ममयं जगत्

त्यांच्यापासून हे सर्व जग निर्माण झालं; म्हणून हे विश्व ब्रह्माने व्यापलेलं आहे.

सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति

शास्त्रात ऐकल्याप्रमाणे, ते सर्वत्र पसरलेलं असून, सर्व जग व्यापून आहे.

सर्वाधारं सदानन्दमव्यक्तं द्वैतवर्जितम्

सर्वांचा आधार, नेहमीच आनंद देणारा, न दिसणारा आणि द्वैतापासून मुक्त असा आहे.

निर्विकल्पं निराभासं सर्वावासं परामृतम्

ज्यात काही भेद नाही, ज्यात कोणतीही छटा नाही, जो सर्वांचा निवास आहे, तोच श्रेष्ठ अमृत आहे.

निर्गुणं परमं व्योम तज्ज्ञानं सूरयो विदुः

जो गुणरहित आहे, जो सर्वांत श्रेष्ठ आणि व्यापक आहे, हे ज्ञान ज्ञानी लोक ओळखतात.

सो ऽहं सर्वत्रगः शान्तो ज्ञानात्मा परमेश्वरः

मीच तो सर्वत्र असलेला, शांत, ज्ञानस्वरूप आणि सर्वश्रेष्ठ ईश्वर आहे.

मत्स्थानि सर्वभूतानि यस्तं वेद स वेदवित्

सर्व जीव माझ्यातच आहेत; हे जो जाणतो, तोच खरा वेदज्ञ आहे.

तयोरनादिरुद्दिष्टः कालः संयोजकः परः

त्यांपैकी जो अनादी आहे, तोच काळ म्हणून ओळखला जातो, तोच सर्वांना एकत्र आणणारा श्रेष्ठ आहे.

तदात्मकं तदन्यत् स्यात् तद्रूपं मामकं विदुः

तेच त्याचे खरे स्वरूप आहे; दुसरे वेगळे आहे. माझे रूप असेच जाणले जाते.

या सा प्रकृतिरुद्दिष्टा मोहिनी सर्वदेहिनाम्

जीला प्रकृती म्हणतात, ती सर्व देहधारकांना मोहात टाकणारी आहे.

अहङ्कारविमुक्तत्वात् प्रोच्यते पञ्चविंशकः

अहंकारापासून मुक्त असल्यामुळे तिला पंचविंशक असे म्हणतात.

विज्ञानशक्तिर्विज्ञाता ह्यहङ्कारस्तदुत्थितः

विवेकशक्तीच खरा जाणणारा आहे; त्यातूनच अहंकार उत्पन्न होतो.

स जीवः सो ऽन्तरात्मेति गीयते तत्त्वचिन्तकैः

त्यालाच जीव, अंतरात्मा असे तत्वविचार करणारे म्हणतात.

स विज्ञानात्मकस्तस्य मनः स्यादुपकारकम्

तो ज्ञानस्वरूप आहे; त्याला मन साधन म्हणून मदत करते.

स चाविवेकः प्रकृतौ सङ्गात् कालेन सो ऽभवत्

आणि विवेकाचा अभाव प्रकृतीशी संग झाल्यामुळे, काळाच्या प्रभावाने निर्माण झाला.

सर्वे कालस्य वशगा न कालः कस्यचिद् वशे

सर्वजण काळाच्या अधीन आहेत; काळ कुणाच्याही अधीन नाही.

प्रोच्यते भगवान् प्राणः सर्वज्ञः पुरुषोत्तमः

भगवान प्राण, सर्वज्ञ आणि श्रेष्ठ पुरुष म्हणून ओळखला जातो.

मनसश्चाप्यहङ्कारमहङ्कारान्महान् परः

मनापासून अहंकार निर्माण होतो, आणि अहंकारापलीकडे महत्त्वाचे तत्त्व आहे.

पुरुषाद् भगवान् प्राणस्तस्य सर्वमिदं जगत्

पुरुषापासून भगवान प्राण निर्माण होतो; त्याच्यापासून हे सर्व जग उत्पन्न झाले आहे.

नास्ति मत्तः परं भूतं मां विज्ञाय विमुच्यते

माझ्यापेक्षा श्रेष्ठ असे कोणतेही अस्तित्व नाही; मला ओळखल्यावर मुक्ती मिळते.

ऋते मामेकमव्यक्तं व्योमरूपं महेश्वरम्

माझ्याशिवाय, जो अव्यक्त आहे, आकाशासारखा स्वरूपाचा आणि महेश्वर आहे, दुसरा कोणीही नाही.

मायी मायामयो देवः कालेन सह सङ्गतः

तो प्रभू, ज्याच्याकडे माया आहे आणि जो मायेमय आहे, तो काळासोबत एकरूप झाला आहे.