कूर्मपुराणम्

सुतपाः शुक्र इत्येते सप्त सप्तर्षयो ऽभवन्

सुतपा, शुक्र आणि इतर असे मिळून हे सात जण सप्तर्षी झाले.

सत्याश्च सुधियश्चैव सप्तविंशतिका गणाः

सत्य आणि सुधिया असे सत्तावीस गट तेथे होते.

बभूव शङ्करे भक्तो महादेवार्चने रतः

तो शंकराचा भक्त झाला आणि महादेवाची पूजा करण्यात रमला.

पीवरस्त्वृषयो ह्येते सप्त तत्रापि चान्तरे

पीवर आणि इतर ऋषी, असे सातही त्या अंतरात होते.

मनुर्वसुश्च तत्रेन्द्रो बभूवासुरमर्दनः

तेथे वसु नावाचा मनू असुरांचा मर्दन करणारा देवांचा राजा झाला.

एते देवगणास्तत्र चतुर्दश चतुर्दश

तेथे देवांचे गट चौदा होते, प्रत्येकी चौदा सदस्यांचे.

एते सप्तर्षयो विप्रास्तत्रासन् रैवते ऽन्तरे

हे सात ऋषी, हे ब्राह्मणहो, रैवत अंतरात होते.

प्रियव्रतान्वया ह्येते चत्वारो मनवः स्मृताः

प्रियव्रत यांच्या वंशातील हे चार मनू मानले जातात.

मनोजवस्तथैवेन्द्रो देवानपि निबोधतः

मनोjava हा देखील देवांचा राजा झाला; देवांविषयीही ऐका.

महानुभावा लेख्याश्च पञ्चैते ह्यष्टका गणाः

महानुभाव आणि लेख्य, हे पाच गट प्रत्येकी आठ सदस्यांचे ओळखले जातात.

अतिनामा सहिष्णुश्च सप्तासन्नृषयः शुभाः

अतिनामा, सहिष्णु आणि इतर असे सात शुभ ऋषी तेथे होते.

मनुः स वर्तते धीमान् सांप्रतं सप्तमे ऽन्तरे

तो बुद्धिमान मनु सध्या सातव्या मन्वंतरात आहे.

पुरन्दरस्तथैवेन्द्रो बभूव परवीरहा

त्याचप्रमाणे, शत्रूंचा नाश करणारा पुरंदर म्हणजे इंद्रही तेथे होता.

विश्वामित्रो भरद्वाजः सप्त सप्तर्षयो ऽभवन्

विश्वामित्र, भरद्वाज आणि इतर मिळून हे सात जण सप्तर्षी झाले.

तदंशभूता राजानः सर्वे च त्रिदिवौकसः

त्या काळी सर्व राजे आणि स्वर्गातील देवता त्याचे अंश होते.

रुचेः प्रजापतेर्यज्ञस्तदंशेनाभवद् द्विजाः

रुचि या प्रजापतीपासून यज्ञ हा त्याच्या अंशाने जन्माला आला, हे द्विजांनो.

तुषितायां समुत्पन्नस्तुषितैः सह दैवतैः

तो तुषित या ठिकाणी तुषित देवतांसोबत जन्माला आला.

सत्यायामभवत् सत्यः सत्यरूपो जनार्दनः

सत्या या ठिकाणी सत्याचा जन्म झाला—जनार्दन सत्यस्वरूपाने प्रकट झाला.

हर्यायां हरिभिर्देवैर्हरिरेवाभवद्धरिः

हर्या या ठिकाणी, हरि स्वतः हरि नावाच्या देवतांसोबत प्रकट झाला.

संभूतो मानसैः सार्धं देवैः सह महाद्युतिः

तो तेजस्वी परमात्मा मानसपुत्र देवतांसह प्रकट झाला.

विकुण्ठायामसौ जज्ञे वैकुण्ठैर्दैवतैः सह

वैकुंठा या ठिकाणी, तो वैकुंठ देवतांसोबत जन्माला आला.

वामनः कश्यपाद् विष्णुरदित्यां संबभूव ह

कश्यप आणि अदिती यांच्या पोटी विष्णू वामन रूपाने जन्माला आला.

पुरन्दराय त्रैलोक्यं दत्तं निहतकण्टकम्

त्रिलोक, सर्व विघ्न दूर करून, पुरंदराला दिले गेले.

सप्त चैवाभवन् विप्रा याभिः संरक्षिताः प्रजाः

सात ब्राह्मण होते, ज्यांनी प्रजांचे रक्षण केले.

तस्मात् स वै स्मृतो विष्णुर्विशेर्धातोः प्रवेशनात्

म्हणूनच तो विष्णू म्हणून ओळखला जातो, कारण तो सर्वत्र प्रवेश करतो.

भूतान्तरात्मा भगवान् नारायण इति श्रुतिः

भगवान नारायण सर्व भूतांचा अंतरात्मा आहे, असे वेद सांगतात.

चतुर्धा संस्थितो व्यापी सगुणो निर्गुणो ऽपि च

तो चार रूपांनी सर्वत्र व्यापून राहतो—गुणयुक्त आणि गुणरहितही आहे.

वासुदेवाभिधाना सा गुणातीता सुनिष्कला

जी वासुदेव नावाने ओळखली जाते, ती गुणांपलीकडे आणि पूर्णपणे निर्मळ आहे.

निहन्ति सकलं चान्ते वैष्णवी परमा तनुः

शेवटी, ती परम वैष्णव मूर्ती सर्व काही नष्ट करते.