कूर्मपुराणम्

तथावतारान् धर्मार्थमीशानस्य कलौ युगे

तसेच कलियुगात धर्मासाठी ईश्वराने घेतलेली अवतारही सांग.

एतत् सर्वं समासेन सूत वक्तुमिहार्हसि

हे सूत, हे सर्व तू थोडक्यात येथे सांगावे.

उत्तमस्तामसश्चैव रैवतश्चाक्षुषस्तथा

उत्तम, तामस, रैवत आणि अक्षुष या मन्वंतरांची माहितीही सांग.

वैवस्वतो ऽयं यस्यैतत् सप्तमं वर्तते ऽन्तरम्

ही वैवस्वत मनूची युगमाळ आहे, ज्याचं सातवं अंतर सध्या चालू आहे.

अत ऊर्ध्वं निबोधध्वं मनोः स्वारोचिषस्य तु

आता पुढे, स्वारोचिष नावाच्या मनूविषयी ऐका.

विपश्चिन्नाम देवेन्द्रो बभूवासुरसूदनः

विपश्चित नावाचा, असुरांचा संहार करणारा, देवांचा राजा झाला.

तिमिरश्चार्वरीवांश्च सप्त सप्तर्षयो ऽभवन्

तिमिर, चार्वरी आणि इतर पाच असे मिळून हे सात जण सप्तर्षी झाले.

द्वितीयमतदाख्यातमन्तरं शृणु चोत्तरम्

आता दुसऱ्या अंतराविषयी, ज्याला उत्तम म्हणतात, तेही ऐका.

सुशान्तिस्तत्र देवेन्द्रो बभूवामित्रकर्षणः

तेथे शत्रूंना जिंकणारा सुशांती हा देवांचा राजा झाला.

वशवर्तिनश्च पञ्चैते गणा द्वादशकाः स्मृताः

हे पाच गट, प्रत्येकी बारा सदस्यांचे, वसवर्ती म्हणून ओळखले जातात.

सुतपाः शुक्र इत्येते सप्त सप्तर्षयो ऽभवन्

सुतपा, शुक्र आणि इतर असे मिळून हे सात जण सप्तर्षी झाले.

सत्याश्च सुधियश्चैव सप्तविंशतिका गणाः

सत्य आणि सुधिया असे सत्तावीस गट तेथे होते.

बभूव शङ्करे भक्तो महादेवार्चने रतः

तो शंकराचा भक्त झाला आणि महादेवाची पूजा करण्यात रमला.

पीवरस्त्वृषयो ह्येते सप्त तत्रापि चान्तरे

पीवर आणि इतर ऋषी, असे सातही त्या अंतरात होते.

मनुर्वसुश्च तत्रेन्द्रो बभूवासुरमर्दनः

तेथे वसु नावाचा मनू असुरांचा मर्दन करणारा देवांचा राजा झाला.

एते देवगणास्तत्र चतुर्दश चतुर्दश

तेथे देवांचे गट चौदा होते, प्रत्येकी चौदा सदस्यांचे.

एते सप्तर्षयो विप्रास्तत्रासन् रैवते ऽन्तरे

हे सात ऋषी, हे ब्राह्मणहो, रैवत अंतरात होते.

प्रियव्रतान्वया ह्येते चत्वारो मनवः स्मृताः

प्रियव्रत यांच्या वंशातील हे चार मनू मानले जातात.

मनोजवस्तथैवेन्द्रो देवानपि निबोधतः

मनोjava हा देखील देवांचा राजा झाला; देवांविषयीही ऐका.

महानुभावा लेख्याश्च पञ्चैते ह्यष्टका गणाः

महानुभाव आणि लेख्य, हे पाच गट प्रत्येकी आठ सदस्यांचे ओळखले जातात.

अतिनामा सहिष्णुश्च सप्तासन्नृषयः शुभाः

अतिनामा, सहिष्णु आणि इतर असे सात शुभ ऋषी तेथे होते.

मनुः स वर्तते धीमान् सांप्रतं सप्तमे ऽन्तरे

तो बुद्धिमान मनु सध्या सातव्या मन्वंतरात आहे.

पुरन्दरस्तथैवेन्द्रो बभूव परवीरहा

त्याचप्रमाणे, शत्रूंचा नाश करणारा पुरंदर म्हणजे इंद्रही तेथे होता.

विश्वामित्रो भरद्वाजः सप्त सप्तर्षयो ऽभवन्

विश्वामित्र, भरद्वाज आणि इतर मिळून हे सात जण सप्तर्षी झाले.

तदंशभूता राजानः सर्वे च त्रिदिवौकसः

त्या काळी सर्व राजे आणि स्वर्गातील देवता त्याचे अंश होते.

रुचेः प्रजापतेर्यज्ञस्तदंशेनाभवद् द्विजाः

रुचि या प्रजापतीपासून यज्ञ हा त्याच्या अंशाने जन्माला आला, हे द्विजांनो.

तुषितायां समुत्पन्नस्तुषितैः सह दैवतैः

तो तुषित या ठिकाणी तुषित देवतांसोबत जन्माला आला.

सत्यायामभवत् सत्यः सत्यरूपो जनार्दनः

सत्या या ठिकाणी सत्याचा जन्म झाला—जनार्दन सत्यस्वरूपाने प्रकट झाला.

हर्यायां हरिभिर्देवैर्हरिरेवाभवद्धरिः

हर्या या ठिकाणी, हरि स्वतः हरि नावाच्या देवतांसोबत प्रकट झाला.