कूर्मपुराणम्

सर्वगत्वात् प्रधानस्य कारणस्याव्ययात्मनः

मूळ कारण सर्वत्र व्यापलेले आणि कधीही नष्ट न होणारे आहे.

तत्र तत्र चतुर्वक्त्रा रुद्रा नारायणादयः

प्रत्येक ठिकाणी चार मुख असलेले, रुद्र, नारायण आणि इतर देव आहेत.

समन्तात् संस्थितं विप्रा यत्र यान्ति मनीषिणः

हे ऋषींनो, ते सर्वत्र स्थिर आहे, जिथे ज्ञानी लोक जातात.

अतीत्य वर्तते सर्वं जगत् प्रकृतिरक्षरम्

सर्व जगाच्या पलीकडे, नाश न होणारी प्रकृती अस्तित्वात आहे.

तदव्यक्तमिति ज्ञेयं तद् ब्रह्म परमं पदम्

तेच अव्यक्त म्हणून ओळखावे; तेच ब्रह्म, तेच सर्वोच्च स्थान आहे.

तस्य पूर्वं मयाप्युक्तं यत्तन्माहात्म्यमव्ययम्

त्याचे अमर्याद महत्त्व मी यापूर्वीही सांगितले आहे.

अर्णवेषु च सर्वेषु दिवि चैव न सशयः

सर्व समुद्रांमध्ये आणि आकाशातही, याबद्दल काही शंका नाही.

अनेकधा विभक्ताङ्गः क्रीडते पुरुषोत्तमः

अनेक प्रकारे विभागलेली अंगे घेऊन परमेश्वर खेळतो.

अण्डाद् ब्रह्मा समुत्पन्नस्तेन सृष्टमिदं जगत्

त्या अंडातून ब्रह्मा उत्पन्न झाला आणि त्याने हे जग निर्माण केले.

तानि त्वं कथयास्माकं व्यासांश्च द्वापरे युगे

ती सर्व माहिती आम्हाला सांग, आणि द्वापारयुगातील व्यास यांच्याबद्दलही सांग.

तथावतारान् धर्मार्थमीशानस्य कलौ युगे

तसेच कलियुगात धर्मासाठी ईश्वराने घेतलेली अवतारही सांग.

एतत् सर्वं समासेन सूत वक्तुमिहार्हसि

हे सूत, हे सर्व तू थोडक्यात येथे सांगावे.

उत्तमस्तामसश्चैव रैवतश्चाक्षुषस्तथा

उत्तम, तामस, रैवत आणि अक्षुष या मन्वंतरांची माहितीही सांग.

वैवस्वतो ऽयं यस्यैतत् सप्तमं वर्तते ऽन्तरम्

ही वैवस्वत मनूची युगमाळ आहे, ज्याचं सातवं अंतर सध्या चालू आहे.

अत ऊर्ध्वं निबोधध्वं मनोः स्वारोचिषस्य तु

आता पुढे, स्वारोचिष नावाच्या मनूविषयी ऐका.

विपश्चिन्नाम देवेन्द्रो बभूवासुरसूदनः

विपश्चित नावाचा, असुरांचा संहार करणारा, देवांचा राजा झाला.

तिमिरश्चार्वरीवांश्च सप्त सप्तर्षयो ऽभवन्

तिमिर, चार्वरी आणि इतर पाच असे मिळून हे सात जण सप्तर्षी झाले.

द्वितीयमतदाख्यातमन्तरं शृणु चोत्तरम्

आता दुसऱ्या अंतराविषयी, ज्याला उत्तम म्हणतात, तेही ऐका.

सुशान्तिस्तत्र देवेन्द्रो बभूवामित्रकर्षणः

तेथे शत्रूंना जिंकणारा सुशांती हा देवांचा राजा झाला.

वशवर्तिनश्च पञ्चैते गणा द्वादशकाः स्मृताः

हे पाच गट, प्रत्येकी बारा सदस्यांचे, वसवर्ती म्हणून ओळखले जातात.

सुतपाः शुक्र इत्येते सप्त सप्तर्षयो ऽभवन्

सुतपा, शुक्र आणि इतर असे मिळून हे सात जण सप्तर्षी झाले.

सत्याश्च सुधियश्चैव सप्तविंशतिका गणाः

सत्य आणि सुधिया असे सत्तावीस गट तेथे होते.

बभूव शङ्करे भक्तो महादेवार्चने रतः

तो शंकराचा भक्त झाला आणि महादेवाची पूजा करण्यात रमला.

पीवरस्त्वृषयो ह्येते सप्त तत्रापि चान्तरे

पीवर आणि इतर ऋषी, असे सातही त्या अंतरात होते.

मनुर्वसुश्च तत्रेन्द्रो बभूवासुरमर्दनः

तेथे वसु नावाचा मनू असुरांचा मर्दन करणारा देवांचा राजा झाला.

एते देवगणास्तत्र चतुर्दश चतुर्दश

तेथे देवांचे गट चौदा होते, प्रत्येकी चौदा सदस्यांचे.

एते सप्तर्षयो विप्रास्तत्रासन् रैवते ऽन्तरे

हे सात ऋषी, हे ब्राह्मणहो, रैवत अंतरात होते.

प्रियव्रतान्वया ह्येते चत्वारो मनवः स्मृताः

प्रियव्रत यांच्या वंशातील हे चार मनू मानले जातात.

मनोजवस्तथैवेन्द्रो देवानपि निबोधतः

मनोjava हा देखील देवांचा राजा झाला; देवांविषयीही ऐका.