कूर्मपुराणम्

कैषा देवी विशालाक्षी यथावद् ब्रूहि पृच्छताम्

ही विशाल डोळ्यांची देवी कोण आहे? आम्ही विचारतोय, खरं सांगा.

प्रोवाच देवीं संप्रेक्ष्य नारदादीनकल्मषान्

नारद आणि इतर निष्पाप लोकांनी देवीकडे पाहून बोलले.

माया मम प्रियानन्ता ययेदं मोहितं जगत्

माझी प्रिय आणि अनंत माया, जिने हे जग मोहात पाडले आहे.

मोहयामि द्विजश्रेष्ठा ग्रसामि विसृजामि च

हे श्रेष्ठ द्विजांनो, मी मोहात टाकतो, गिळतो आणि निर्माण करतो.

विज्ञायान्वीक्ष्य चात्मानं तरन्ति विपुलामिमाम्

स्वतःला ओळखून आणि समजून, ते या मोठ्या मोहातून पार जातात.

ब्रह्मेशानादयो देवाः सर्वशक्तिरियं मम

ब्रह्मा, ईशान आणि इतर सर्व देवतांच्या शक्ती या सर्व माझ्याच आहेत.

प्रागेव मत्तः संजाता श्रीकल्पे पद्मवासिनी

पूर्वी शुभ काळात माझ्यापासून पद्मवासीनी लक्ष्मी उत्पन्न झाली.

कोटिसूर्यप्रतीकाशा मोहिनी सर्वदेहिनाम्

ती मोहिनी कोटी सूर्यांइतकी तेजस्वी आहे आणि सर्व सजीवांना मोहात टाकते.

मायामेतां समुत्तर्तुं ये चान्ये भुवि देहिनः

ही माया आणि पृथ्वीवरील इतर सर्व देहधारी प्राणी यांना जिंकावे लागते.

को वा तरति तां मायां दुर्जयां देवनिर्मिताम्

देवतांनी निर्माण केलेली ही जिंकता न येणारी माया कोण पार करू शकतो?

अस्ति द्विजातिप्रवर इन्द्रद्युम्न इति श्रुतः

इंद्रद्युम्न नावाचा एक प्रसिद्ध आणि श्रेष्ठ द्विज आहे.

संहितां मन्मुखाद् दिव्यां पुरस्कृत्य मुनीश्वरान्

त्याने माझ्या मुखातून दिव्य संहिता ऐकून, श्रेष्ठ ऋषींना मार्गदर्शन केले.

मच्छक्तौ संस्थितान् बुद्ध्वा मामेव शरणं गतः

त्या ऋषी माझ्या शक्तीत स्थिर आहेत हे ओळखून, तो फक्त माझ्याच आश्रयाला आला.

इन्द्रद्युम्न इति ख्यातो जातिं स्मरसि पौर्विकीम्

तो इंद्रद्युम्न म्हणून प्रसिद्ध आहे; तू तुझा पूर्वजन्म आठवतोस.

लब्ध्वा तन्मामकं ज्ञानं मामेवान्ते प्रवेक्ष्यसि

माझे ते ज्ञान मिळवून, शेवटी तू माझ्यातच विलीन होशील.

वैवस्वते ऽन्तरे ऽतिते कार्यार्थं मां प्रवेक्ष्यसि

वैवस्वताच्या काळानंतर, तुझ्या कार्यासाठी तू माझ्यात प्रवेश करशील.

कालधर्मं गतः कालाच्छ्वेतद्वीपे मया सह

काळानुसार देह सोडून, तू श्वेतद्वीपावर माझ्यासोबत राहशील.

मदाज्ञया मुनिश्रेष्ठा जज्ञे विप्रकुले पुनः

माझ्या आज्ञेने, ऋषिश्रेष्ठा, तू पुन्हा ब्राह्मण कुलात जन्म घेतलास.

विद्याविद्ये गूढरूपे यत्तद् ब्रह्म परं विदुः

ज्ञान आणि अज्ञान या गूढ रूपांत जे आहे, तेच परम ब्रह्म ज्ञात आहे.

व्रतोपवासनियमैर्हेमैर्ब्राह्मणतर्पणैः

व्रत, उपवास, नियम, सोने आणि ब्राह्मणांना तृप्त करून,

आराधयन् महादेवं योगिनां हृदि संस्थितम्

त्याने योग्यांच्या हृदयात वास करणाऱ्या महादेवाची भक्ती केली.

स्वरूपं दर्शयामास दिव्यं विष्णुसमुद्भवम्

त्याने आपले दिव्य, विष्णूपासून उत्पन्न झालेले रूप दाखवले.

संस्तूय विविधैः स्तोत्रैः कृताञ्जलिरभाषत

विविध स्तोत्रांनी स्तुती करून, हात जोडून त्याने बोलायला सुरुवात केली.

याथातथ्येन वै भावं तवेदानीं ब्रवीहि मे

आता खरी गोष्ट जशी आहे तशी मला सांग.

हसन्ती संस्मरन् विष्णुं प्रियं ब्राह्मणमब्रवीत्

ती हसत हसत, विष्णूचे स्मरण करत, त्या प्रिय ब्राह्मणाला म्हणाली.

नारायणात्मिका चैका मायाहं तन्मया परा

मीच ती एकमेव माय आहे, ज्याचे स्वरूप नारायण आहे.

तन्मयाहं परं ब्रह्म स विष्णुः परमेश्वरः

माझ्यामुळेच मी परब्रह्म आहे; तो विष्णूच सर्वश्रेष्ठ ईश्वर आहे.

ज्ञानेन कर्मयोगेन न तेषां प्रभवाम्यहम्

ज्ञानाने किंवा कर्मयोगाने ते मला प्राप्त करू शकत नाहीत.

ज्ञानेनाराधयानन्तं ततो मोक्षमवाप्स्यसि

ज्ञानाने अनंताचे पूजन केल्यावर तुला मुक्ती मिळेल.