कूर्मपुराणम्

तथापरान्ताः सौराष्ट्राः शूद्राभीरास्तथार्ऽबुदाः

त्याचप्रमाणे पश्चिमेकडील प्रदेशात सौराष्ट्र, शूद्र, आभीर आणि अर्बुद लोक राहतात.

सौवीराः सैन्धवा हूणा शाल्वाः कल्पनिवासिनः

त्या प्रदेशात सौवीर, सैन्धव, हूण आणि शाल्व हे लोक राहतात.

आसां पिबन्ति सलिलं वसन्ति सरितां सदा

ते नेहमी नद्यांचे पाणी पितात आणि नद्यांच्या काठीच वस्ती करतात.

कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चान्यत्र न क्वचित्

कृत, त्रेता, द्वापर आणि कलियुग ही चार युगे इतर कुठेच अस्तित्वात नाहीत.

न तेषु शोको नायासो नोद्वेगः क्षुद्भयं न च

त्यांच्यात दुःख नाही, थकवा नाही, चिंता नाही आणि भुकेची भीतीही नाही.

रमन्ति विविधैर्भावैः सर्वाश्च स्थिरयौवनाः

ते विविध आनंदात रमतात आणि सर्वजण कायम तरुण राहतात.

स्फाटिकं देवदेवस्य विमानं परमेष्ठिनः

देवताधिपती परमेश्वराचे विमान स्फटिकाचा बनलेले आहे.

देवाः सिद्धगणा यक्षाः पूजां नित्यं प्रकुर्वते

तेथे देव, सिद्धगण आणि यक्ष नेहमी पूजा करतात.

भूतैः परिवृतो नित्यं भाति तत्र पिनाकधृक्

तेथे पिनाकधारी नेहमी भूतांच्या वेढ्यात तेजस्वी दिसतो.

तत्रापि देवदेवस्य भवस्यायतनं महत्

तेथेही देवताधिपती भवाचे भव्य निवासस्थान आहे.

नदी नानाविधैः पद्मैरनेकैः समलङ्कृता

तेथे अनेक प्रकारच्या कमळांनी सजलेली एक नदी वाहते.

उपस्पृष्टजला नित्यं सुपुण्या सुमनोरमा

ती नदी नेहमी पवित्र, शुभ आणि अतिशय रमणीय आहे.

देवर्षिगणजुष्टानि तथा नारायणस्य च

तीथे देवर्षींचे समूह आणि नारायण यांचा वावर असतो.

स्फाटिकस्तम्भसंयुक्तं हेमगोपुरसंयुतम्

तेथे स्फटिकाचे खांब आणि सोन्याच्या दरवाज्यांनी सजलेले एक महाल आहे.

सुपुण्यं भवनं रम्यं सर्वरत्नोपशोभितम्

ते महाल अत्यंत पवित्र, सुंदर आणि सर्व प्रकारच्या रत्नांनी शोभलेला आहे.

आस्ते सर्वामरश्रेष्ठः पूज्यमानः सनातनः

तेथे सर्व अमरांमध्ये श्रेष्ठ, सनातन आणि पूजला जाणारा परमेश्वर वास करतो.

स्थानानामष्टकं पुण्यं दुराधर्षं सुरद्विषाम्

तेथे आठ पवित्र स्थाने आहेत, जी देवद्वेष्ट्यांना गाठता येत नाहीत.

सप्ताश्रमाणि पुण्यानि सिद्धावासयुतानि तु

तेथे सात पवित्र आश्रम आहेत, जिथे सिद्ध लोक वास करतात.

सुपुण्यं सुमहत् स्थानं ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः

तेथे अव्यक्त जन्म असलेल्या ब्रह्म्याचे अत्यंत पवित्र आणि विशाल निवासस्थान आहे.

उपासते सदा देवं पितामहमजं परम्

ते नेहमी अजन्मा, सर्वश्रेष्ठ पितामह देवतेची भक्ती करतात.

आस्ते हिताय लोकानां शान्तानां परमा गतिः

तो नेहमी जगाच्या कल्याणासाठी राहतो, शांतचित्त लोकांचा तोच अंतिम ध्येय आहे.

स्वच्छामृतजलं पुण्यं सुगन्धं सुमहत् सरः

तेथे एक मोठे, पवित्र, सुगंधी व अमृतासारख्या शुद्ध पाण्याचे सरोवर आहे.

प्रशान्तदोषैरक्षुद्रैर्ब्रह्मविद्भिर्महात्मभिः

त्या सरोवरात दोषरहित, मनाने विशाल व ब्रह्मज्ञान असलेल्या महात्म्यांचा वावर असतो.

सुमना वेदनादश्च शिष्यास्तस्य प्रधानतः

सुमना आणि वेदनाद हे त्याचे मुख्य शिष्य आहेत.

उपासते महावीर्या ब्रह्मविद्यापरायणाः

महाशक्ती असलेले, ब्रह्मविद्येला समर्पित असणारे लोक त्याची भक्ती करतात.

सान्निध्यं कुरुते भूयो देव्या सह महेश्वरः

महेश्वर देवीसोबत वारंवार तेथे आपली उपस्थिती दर्शवतो.

मुनीनां युक्तमनसां सरांसि सरितस्तथा

शांत व एकाग्रचित्त असलेल्या ऋषींचा त्या सरोवरांमध्ये आणि नद्यांमध्ये वावर असतो.

ब्रह्मण्यासक्तमनसो रमन्ते ज्ञानतत्पराः

ज्यांचे मन ब्रह्मात गुंतलेले आहे, जे ज्ञानात मग्न आहेत, तेथेच त्यांना आनंद मिळतो.

धायायन्ति देवमीशानं येन सर्वमिदं ततम्

ते सर्वत्र व्यापून असलेल्या ईशान देवतेचे ध्यान करतात.