कूर्मपुराणम्

तीर्थयात्रापरी नित्यं ये च लोके ऽधमर्षिणः

जे लोक नेहमी तीर्थयात्रा करतात आणि जगात संयमी असतात, ते तिथे पोहोचतात.

नाम्ना गन्धवती पुण्या तत्रास्ते ऽसौ प्रभञ्जनः

गंधवती नावाचं पुण्य शहर आहे, तिथे प्रभञ्जन वास करतो.

प्राणायामपरामर्त्यास्थानन्तद्यान्ति शाश्वतम्

जे प्राणायामात निपुण आहेत, ते त्या शाश्वत अमर स्थानाला जातात.

नाम्ना कान्तिमती शुभ्रा तत्र सोमो विराजते

कान्तिमती नावाचं तेजस्वी शहर आहे, तिथे सोम तेजाने चमकत असतो.

तेषां तद् रचितं स्थानं नानाभोगसमन्वितम्

त्यांच्यासाठी तयार केलेलं ते स्थान अनेक प्रकारच्या सुखांनी भरलेलं आहे.

नाम्ना यशोवती पुण्या सर्वेषां सुदुरासदा

यशवती नावाचं पुण्य शहर आहे, जे सर्वांसाठी अतिशय दुर्गम आहे.

घमेश्वरस्य विपुलं तत्रास्ते स गणैर्वृतः

तिथे घमेश्वर आपल्या गणांसह वास करतो.

निवासः कल्पितः पूर्वं देवदेवेन शूलिना

पूर्वी त्रिशूळधारी शिवाने येथे निवास स्थापन केला होता.

समन्ताद् ब्रह्मणः पुर्यां गङ्गा पतति वै दिवः

ब्रह्माच्या नगरीभोवती गंगा स्वर्गातून खाली उतरते.

सीता चालकनन्दा च सुचक्षुर्भद्रनामिका

सीता, अलकानंदा, सुचक्षु आणि भद्रनामी ही नावे आहेत.

ततश्च पूर्ववर्षेण भद्राश्वेनैति चार्णवम्

मग पूर्व दिशेने भद्राश्व समुद्राकडे पोहोचतो.

प्रयाति सागरं भित्त्वा सप्तभेदा द्विजोत्तमाः

ती सात भागांनी समुद्र फोडून पुढे जाते, हे श्रेष्ठ द्विजांनो.

पश्चिमं केतुमालाख्यं वर्षं गत्वैति चार्णवम्

पश्चिमेकडील केतुमाळ नावाच्या प्रदेशातून ती समुद्रात मिळते.

अतीत्य चोत्तराम्भोधिं समभ्येति महर्षयः

उत्तर समुद्र ओलांडून ती जवळ येते, हे महर्षींनो.

तयोर्मध्यगतो मेरुः कर्णिकाकारसंस्थितः

त्यांच्या मध्ये मेरू पर्वत कर्णिकेसारखा उभा आहे.

पत्राणि लोकपद्मस्य मर्यादाशैलबाह्यतः

जगाच्या कमळाची पाकळी सीमा पर्वतांच्या पलीकडे पसरलेली आहे.

दक्षिणोत्तरमायामावानीलनिषधायतौ

दक्षिण आणि उत्तर बाजूला नील व निषध नावाची डोंगररांगा आहेत.

अशीतियोजनायामावर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

या दोन्ही रांगा ऐंशी योजन लांबीच्या असून मध्येच आहेत.

मेरोः पश्चिमदिग्भागे यथापूर्वौ तथा स्थितौ

मेरूच्या पश्चिम बाजूला त्या पूर्वेकडील प्रमाणेच आहेत.

पूर्वपश्चायतावेतौ अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

पूर्व-पश्चिम दिशेने या दोन्ही रांगा समुद्राच्या मध्ये आहेत.

जठराद्याः स्थिता मेरोश्चतुर्दिक्षु महर्षयः

जठर व इतर महर्षी मेरूच्या चारही दिशांना आहेत.

स्त्रियश्चोत्पलपत्राभा जीवन्ति च वर्षायुतम्

कमळाच्या पाकळीसारख्या तेजस्वी स्त्रिया एक लाख वर्षे जगतात.

दश वर्षसहस्त्राणि जीवन्ते आम्रभोजनाः

आंबा खाणारे लोक दहा हजार वर्षे जगतात.

जीवन्ति चैव सत्त्वस्था न्यग्रोधफलभोजनाः

सत्त्वशील आणि वटफळे खाणारेही दीर्घायुषी असतात.

जीवन्ति पुरुषा नार्यो देवलोकस्थिता इव

पुरुष आणि स्त्रिया देवांच्या लोकात राहतात तशी दीर्घायुषी असतात.

जीवन्ति कुरुवर्षे तु श्यामाङ्गाः क्षीरभोजनाः

कुरुवर्षात काळ्या वर्णाचे लोक राहतात, ते दूध पिऊन जगतात.

चन्द्रद्वीपे महादेवं यजन्ति सततं शिवम्

चंद्रद्वीपावर लोक नेहमी महादेवाची भक्तीपूर्वक पूजा करतात.

दशवर्षहस्त्राणि जीवन्ति प्लक्षभोजनाः

प्लक्ष फळ खाणारे लोक दहा हजार वर्षे जगतात.

ध्याने मनः समाधाय सादरं भक्तिसंयुताः

ते मन लावून ध्यान करतात आणि भक्तीभावाने आदरपूर्वक राहतात.