कूर्मपुराणम्

नीलः श्वेतश्च शृङ्गी च उत्तरे वर्षपर्वताः

नील, श्वेत आणि शृंगी हे उत्तरेला असलेले वर्षापर्वत आहेत.

सहस्त्रद्वितयोच्छ्रायास्तावद्विस्तारिणश्च ते

हे सर्व पर्वत दोन हजार उंच आणि तितकेच रुंद आहेत.

हरिवर्षं तथैवान्यन्मेरोर्दक्षिणतो द्विजाः

तसेच, द्विजांनो, मेरूच्या दक्षिणेला हरिवर्ष आहे.

उत्तराः कुरवश्चैव यथैते भरतास्तथा

जसे हे भरत, तसेच उत्तरेकडील कुरुही आहेत.

इलावृतं च तन्मध्ये तन्मध्ये मेरुरुच्छ्रितः

त्याच्या मध्यभागी इलावृत आहे आणि त्याच्या मधोमध मेरू पर्वत उभा आहे.

विष्कम्भा रचिता मेरोर्योजनायुतमुच्छ्रिताः

मेरूवर बांधलेले आधार दहा हजार योजन उंच आहेत.

विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्मृतः

पश्चिम बाजूला विशाल विपुल पर्वत आहे, तर उत्तर बाजूला सुपार्श्व म्हणून ओळखला जातो.

जम्बूद्वीपस्य सा जम्बूर्नामहेतुर्महर्षयः

महर्षींनो, जांबूद्वीपाचे 'जांबू' हे नाव कशामुळे पडले, ते सांगतो.

पतन्ति भूभृतः पृष्ठे शीर्यमाणानि सर्वतः

जांबू फळे त्या पर्वताच्या पाठीवर सर्वत्र पडतात आणि कुजतात.

सरित् प्रवर्तते चापि पीयते तत्र वासिभिः

तेथे एक नदी उगम पावते आणि तेथील लोक ती पितात.

तत्पानात् सुस्थमनसां नराणां तत्र जायते

ती पाणी प्यायल्याने तेथील लोकांचे मन नेहमी प्रसन्न राहते.

जाम्बूनदाख्यं भवति सुवर्णं सिद्धभूषणम्

त्यातून 'जांबूनद' नावाचे सुवर्ण तयार होते, जे सिद्धांच्या अलंकारासाठी योग्य असते.

वर्षे द्वे तु मुनिश्रेष्ठास्तयोर्मध्ये इलावृतम्

मुनीश्रेष्ठांनो, त्या दोन प्रदेशांच्या मध्ये इलावृत आहे.

वैभ्राजं पश्चिमे विद्यादुत्तरे सवितुर्वनम्

पश्चिमेला वैभ्राज आहे आणि उत्तरेला सवितृचे वन आहे, असे समजावे.

सरांस्येतानि चत्वारि देवयोग्यानि सर्वदा

ही चार सरोवरे नेहमी देवांना योग्य आहेत.

वैकङ्को मणिशैलश्च ऋक्षवांश्चाचलोत्तमाः

वैकंक, मणिशैल आणि ऋक्षवान हे उत्तम पर्वत आहेत.

इत्येते देवरचिताः सिद्धावासाः प्रकीर्तिताः

हे सर्व देवांनी निर्माण केलेले आणि सिद्धांचे निवासस्थान म्हणून प्रसिद्ध आहेत.

त्रिकूटशिखरश्चैव पतङ्गो रुचकस्तथा

त्रिकूट, शिखर, पतंग आणि रुचक अशी नावे सांगितली आहेत.

समूलो वसुधारश्च कुरवश्चैव सानुमान्

समूल, वसुधारा, कुरु आणि सानुमान यांचा उल्लेख केला आहे.

एकशृङ्गो महाशैलो गजशैलः पिशाचकः

एकशृंग हा महान पर्वत, गजशैल आणि पिशाचक हेही आहेत.

इत्येते देवचरिता उत्कटाः पर्वतोत्तमाः

हे सर्व पर्वत देवकृत आणि पराक्रमी असून अत्यंत श्रेष्ठ आहेत.

शिखिवासश्च वैदूर्यः कपिलो गन्धमादनः

शिखिवास, वैदूर्य, कपिल आणि गंधमादन हे पर्वत आहेत.

सुपार्श्वश्च सुपक्षश्च कङ्कः कपिल एव च

सुपार्श्व, सुपक्ष, कंक आणि पुन्हा कपिल हे पर्वत आहेत.

अञ्जनो मधुमांस्तद्वत् कुमुदो मुकुटस्तथा

अंजन, मधुमांस, तसेच कुमुद आणि मुकुट हे पर्वत आहेत.

पारिजातो महाशैलस्तथैव कपिलोदकः

पारिजात, तो महान डोंगर आणि कपिलोदक हे पर्वत आहेत.

एते पर्वतराजानः सिद्धगन्धर्वसेविताः

हे सर्व पर्वतराज सिद्ध आणि गंधर्व यांच्या सेवेत असतात.

शङ्खकूटो ऽथ वृषभो हंसो नागस्तथा परः

शंखकूट, नंतर वृषभ, हंस आणि नाग नावाचा दुसरा पर्वत आहे.

मयूरः कपिलश्चैव महाकपिल एव च

मयूर, कपिल आणि महाकपिल हे पर्वतही आहेत.

सरसो मानसस्येह उत्तरे केसराचलाः

मानस सरोवराच्या उत्तरेला केसऱाचल पर्वत आहेत.