कूर्मपुराणम्

स्वर्भानोर्भास्करारेश्च तथा षड्भिर्हयैर्वृतः

तसेच, स्वर्भानू आणि सूर्याच्या अधिपतीचा रथ सहा घोड्यांनी ओढला जातो.

सर्वे ध्रुवे महाभागा निबद्धा वातरश्मिभिः

हे भाग्यवानहो, हे सर्व ध्रुवावर वायुरश्मींनी घट्ट बांधलेले आहेत.

भ्रमन्ति भ्रामयन्त्येनं सर्वाण्यनिलरश्मिभिः

वाऱ्याच्या किरणांनी हे सर्व फिरतात आणि त्याला फिरवतात.

कल्पाधिकारिणस्तत्र संस्थिता द्विजपुङ्गवाः

तेथे, श्रेष्ठ द्विजांनो, कल्पांचे अधिकारी स्थिर आहेत.

सनन्दनादयस्तत्र संस्थिता ब्रह्मणः सुताः

तेथेच सनंदन आणि इतर ब्रह्मदेवाचे पुत्रही स्थिर आहेत.

वैराजास्तत्र वै देवाः स्थिता दाहविवर्जिताः

तेथेच वैराज देव, जे दुःखरहित आहेत, स्थिर आहेत.

अपुनर्मारकास्तत्र ब्रह्मलोकस्तु स स्मृतः

तेथे जे पुन्हा मृत्यू पावत नाहीत, तोच ब्रह्मलोक म्हणून ओळखला जातो.

आस्ते स योगिभिर्नित्यं पीत्वा योगामृतं परम्

तो नेहमी योग्यांसोबत राहतो, योगाचं श्रेष्ठ अमृत प्यायलेलं असतं.

योगिनस्तापसाः सिद्धा जापकाः परमेष्ठिनम्

योगी, तपस्वी, सिद्ध आणि जप करणारे, हे सर्वजण परमेश्वराची उपासना करतात.

तत्र गत्वा न शोचन्ति स विष्णुः स च शङ्करः

तेथे पोहोचल्यावर त्यांना दुःख राहत नाही; तिथे विष्णू आहे आणि शंकरही आहे.

न मे वर्णयितुं शक्यं ज्वालामालासमाकुलम्

तेथे ज्वाळांच्या माळांनी भरलेलं आहे, ते मी वर्णन करू शकत नाही.

शेते तत्र हरिः श्रीमान् मायी मायामयः परः

तेथे श्रीमंत हरि, मायाधिपती, सर्वश्रेष्ठ आणि मायेपासून बनलेला, विश्रांती घेतो.

यान्ति तत्र महात्मानो ये प्रपन्ना जनार्दनम्

जे महान आत्मे जनार्दनाला शरण गेले आहेत, तेथेच जातात.

वह्निना च परिक्षिप्तं तत्रास्ते भगवान् भवः

आगीने वेढलेलं असताना, तिथे भगवंत भव वास करतो.

योगिभिः शतसाहस्त्रैर्भूतै रुद्रैश्च संवृतः

शेकडो हजारो योगी, विविध जीव आणि रुद्र त्याच्यासोबत आहेत.

मदादेवपराः शान्तास्तापसा ब्रह्मवादिनः

माझ्यावर भक्ती असलेले, देवभक्त, शांत, तपस्वी आणि ब्रह्मज्ञान सांगणारे असे ते आहेत.

द्रक्ष्यन्ति ब्रह्मणा युक्ता रुद्रलोकः स वै स्मृतः

ब्रह्माने युक्त झालेले ते रुद्रलोक पाहतील, ज्याला तसेच ओळखले जाते.

महातलादयश्चाधः पातालाः सन्ति वै द्विजाः

महातल आणि इतर पाताळलोक खाली आहेत, हे द्विजांनो.

प्रासादैर्विविधैः शुभ्रैर्देवतायतनैर्युतम्

ते विविध सुंदर महालांनी आणि देवांच्या निवासांनी सजलेले आहेत.

नृपेण बलिना चैव पातालस्वर्गवासिना

पाताळस्वर्गात राहणाऱ्या बलाढ्य राजाने ते सजवले आहे.

सितं हि वितलं प्रोक्तं तलं चैव सितेतरम्

वितल पांढरं आहे असं सांगितलं जातं, आणि तलही तसंच पांढरं आहे.

रसातलमिति ख्यातं तथान्यैश्च निषेवितम्

रसातल असं प्रसिद्ध आहे आणि इतरही तिथे राहतात.

तलातलमिति ख्यातं सर्वशोभासमन्वितम्

तलातल हे नावाजलेलं असून सर्व प्रकारच्या शोभेने युक्त आहे.

पूर्वदेवैः समाकीर्णं सुतलं च तथापरैः

सुतल हे प्राचीन देवांनी आणि इतरांनीही भरलेलं आहे.

महान्तकाद्यैर्नागैश्च प्रह्मादेनासुरेण च

महांतकासारख्या मोठ्या नागांनी आणि प्रह्माद नावाच्या असुराने ते व्यापले आहे.

महाजम्भेन वीरेण हयग्रीवेण वै तथा

महाबली जांभ आणि शूर हयग्रीव यांनीसुद्धा,

तथान्यैर्विवधैर्नागैस्तलं चैव सुशोभनम्

तसेच इतर भयंकर नागांनीही ते सुंदर पाताळ लोक भरून गेले आहे.

पापिनस्तेषु पच्यन्ते न ते वर्णयितुं क्षमाः

त्या ठिकाणी दुष्ट लोकांना यातना दिल्या जातात; त्यांची संख्या सांगता येणार नाही इतकी आहे.

कालाग्निरुद्रो योगात्मा नारसिंहो ऽपि माधवः

कालाग्नी, रुद्र, योगाचा आत्मा, नरसिंह आणि माधव हेही,