कूर्मपुराणम्

षड्भिः सहस्त्रैः पूषा तु देवोंशः सप्तभिस्तथा

पूषा या देवाजवळ सहा हजार किरणे आहेत, आणि 'सप्तभिस' नावाचा किरणही तसाच आहे.

विवस्वान् दशभिः पाति पात्येकादशभिर्भगः

विवस्वान दहा किरणांनी रक्षण करतो, आणि भग अकरा किरणांनी.

षड्भी रश्मिसहस्त्रैस्तु विष्णुस्तपति विश्वसृक्

विश्वाचा सृष्टीकर्ता विष्णु सहा हजार किरणांनी तेजस्वी होतो.

हेमन्ते ताम्रवर्णः स्याच्छिशिरे लोहितो रविः

हिवाळ्यात त्याचा रंग तांबडा असतो; शिशिर ऋतूत सूर्य लाल दिसतो.

सूर्यो ऽमरत्वममृते त्रयं त्रिषु नियच्छति

सूर्य अमरत्व, अमृत आणि तीन प्रकारच्या गुणांना तीन प्रकारे देतो.

भौमो मन्दस्तथा राहुः केतुमानपि चाष्टमः

मंगळ, मंद, राहू आणि केतू हे आठव्या म्हणून ओळखले जातात.

भ्राम्यमाणा यथायोगं भ्रमन्त्यनुदिवाकरम्

हे ग्रह योग्य क्रमाने फिरतात आणि सूर्याशिवाय फिरत राहतात.

यस्माद् वहति तान् वायुः प्रवहस्तेन स स्मृतः

वारा त्यांना वाहून नेतो म्हणून त्याला 'प्रवाह' असे म्हणतात.

वामदक्षिणतो युक्ता दश तेन निशाकरः

डाव्या आणि उजव्या बाजूला दहा जोडलेले आहेत, म्हणून त्याला 'निशाकर' असे म्हणतात.

ह्रासवृद्धी च विप्रेन्द्रा ध्रुवाधाराणि सर्वदा

हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो, वाढ आणि घट या नेहमीच ठरलेल्या आणि कायम असतात.

आपूर्यते परस्यान्तः सततं दिवसक्रमात्

दुसऱ्याचे अंतर दिवसागणिक नेहमीच भरले जाते.

एकेन रश्मिना विप्राः सुषुम्नाख्येन भास्करः

ब्राह्मणहो, सूर्य एकच किरण, ज्याचे नाव सुषुम्ना आहे, त्याने प्रकाशतो.

पौर्णमास्यां स दृश्येत संपूर्णे दिवसक्रमात्

पौर्णिमेच्या दिवशी, तो पूर्णपणे दिसतो, दिवसागणिक तसेच.

पिबन्ति देवता विप्रा यतस्ते ऽमृतभोजनाः

ब्राह्मणहो, देवता ते पितात, कारण ते अमृताचे अन्न खातात.

अपराह्णे पितृगणा जघन्यं पर्युपासते

दुपारनंतर पितरांचा समूह उरलेले अन्न ग्रहण करतो.

सुधामृतमयीं पुण्यां तामन्दोरमृतात्मिकाम्

ती शुद्ध, पुण्यवान, अमृतमय आणि अमृतस्वरूप अशी चंद्रकिरण आहे.

मासतृप्तिमपाप्यग्र्यां पितरः सन्ति निर्वृताः

मासिक तृप्ती मिळवून पितर संतुष्ट राहतात.

एवं सूर्यनिमित्तस्य क्षयो वृद्धिश्च सत्तमाः

म्हणून, श्रेष्ठ पुरुषांनो, सूर्यामुळे घट आणि वाढ दोन्ही घडतात.

वारिजैः स्यन्दनो युक्तस्तेनासौ याति सर्वतः

त्याचा कमळांनी जुळलेला रथ सर्वत्र फिरतो.

अष्टबिश्चाथ भौमस्य रथो हैमः सुशोभनः

मग पृथ्वीचा सुंदर सुवर्ण रथ आठ घोड्यांनी ओढला जातो.

स्वर्भानोर्भास्करारेश्च तथा षड्भिर्हयैर्वृतः

तसेच, स्वर्भानू आणि सूर्याच्या अधिपतीचा रथ सहा घोड्यांनी ओढला जातो.

सर्वे ध्रुवे महाभागा निबद्धा वातरश्मिभिः

हे भाग्यवानहो, हे सर्व ध्रुवावर वायुरश्मींनी घट्ट बांधलेले आहेत.

भ्रमन्ति भ्रामयन्त्येनं सर्वाण्यनिलरश्मिभिः

वाऱ्याच्या किरणांनी हे सर्व फिरतात आणि त्याला फिरवतात.

कल्पाधिकारिणस्तत्र संस्थिता द्विजपुङ्गवाः

तेथे, श्रेष्ठ द्विजांनो, कल्पांचे अधिकारी स्थिर आहेत.

सनन्दनादयस्तत्र संस्थिता ब्रह्मणः सुताः

तेथेच सनंदन आणि इतर ब्रह्मदेवाचे पुत्रही स्थिर आहेत.

वैराजास्तत्र वै देवाः स्थिता दाहविवर्जिताः

तेथेच वैराज देव, जे दुःखरहित आहेत, स्थिर आहेत.

अपुनर्मारकास्तत्र ब्रह्मलोकस्तु स स्मृतः

तेथे जे पुन्हा मृत्यू पावत नाहीत, तोच ब्रह्मलोक म्हणून ओळखला जातो.

आस्ते स योगिभिर्नित्यं पीत्वा योगामृतं परम्

तो नेहमी योग्यांसोबत राहतो, योगाचं श्रेष्ठ अमृत प्यायलेलं असतं.

योगिनस्तापसाः सिद्धा जापकाः परमेष्ठिनम्

योगी, तपस्वी, सिद्ध आणि जप करणारे, हे सर्वजण परमेश्वराची उपासना करतात.