कूर्मपुराणम्

अत्राधीत्य द्विजो ऽध्यायं निर्मलत्वमवाप्नुयात्

इथे द्विज एखादा अध्याय वाचला, तर त्याला निर्मळता मिळते.

जातिस्मरित्वं लभते नाकपृष्ठे च मोदते

त्याला जन्माची आठवण होते आणि तो स्वर्गात आनंद अनुभवतो.

स्नाहि तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्भव

कौरव्य, तू तीर्थांमध्ये स्नान कर आणि मन वाकडा ठेवू नकोस.

तीर्तानि कथयामास पृथिव्यां यानि कानिचित्

पृथ्वीवर जी तीर्थस्थळे आहेत, ती त्याने सांगितली.

पृष्टः प्रोवाच सकलमुक्त्वाथ प्रययो मुनिः

प्रश्न विचारल्यावर, त्या ऋषीने सर्व काही सांगितलं आणि मग निघून गेला.

मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति

तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि रुद्राच्या लोकात जातो.

पप्रच्छुरुत्तरं सूतं पृथिव्यादिविनिर्णयम्

त्यांनी सूत उत्तार यांना पृथ्वी वगैरे गोष्टींच्या ठरावाबद्दल विचारले.

इदानीं श्रोतुमिच्छामस्त्रिलोकस्यास्य मण्डलम्

आता आम्हाला या तिन्ही लोकांच्या मंडळाबद्दल ऐकायची इच्छा आहे.

वनानि सरितः सूर्यग्रहाणां स्थितिरेव च

वनं, नद्या आणि सूर्य-ग्रहांची स्थिती याबद्दलही.

नृपाणां तत्समासेन सूत वक्तुमिहार्हसि

सूत, राजांविषयी थोडक्यात सांगावे अशी येथे विनंती आहे.

नमस्कृत्वाप्रमेयाय यदुक्तं तेन धीमता

अपरिमित अशा त्या परमेश्वराला वंदन करून, त्या बुद्धिमानाने जे सांगितले—

पुत्रस्तस्याभवन् पुत्राः प्रजापतिसमा दश

त्याला दहा पुत्र झाले, जे प्रजापतीसारखे होते.

मेधा मेधातिथिर्हव्यः सवनः पुत्र एव च

मेधा, मेधातिथी, हव्यम, सवन हेही त्याचे पुत्र होते.

धार्मिको दाननिरतः सर्वभूतानुकम्पकः

ते धर्मशील, दान देणारे आणि सर्व जीवांवर दया करणारे होते.

जातिस्मरा महाभागा न राज्ये दधिरे मतिम्

महाभाग्यशाली आणि पूर्वजन्म आठवणारे, त्यांनी राज्यात मन लावले नाही.

जम्बुद्वीपेश्वरं पुत्रमग्नीध्रमकरोन्नृपः

राजाने आपल्या पुत्र अग्नीध्र याला जांबूद्वीपाचा स्वामी नेमले.

शाल्मलेशं वपुष्मन्तं नरेन्द्रमभिषिक्तवान्

त्याने वपुष्मान याला शाल्मलद्वीपाचा राजा अभिषिक्त केले.

द्युतिमन्तं च राजानं क्रौञ्चद्वीपे समादिशत्

राजाने द्युतिमान याला क्रौंचद्वीपाचा राजा नेमले.

पुष्कराधिपतिं चक्रे सवनं च प्रजापतिः

प्रजापतीने सवन याला पुष्कराचा अधिपती केले.

धातिकिश्चैव द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवतां वरौ

धाति आणि किश हे दोघेही त्याचे पुत्र होते आणि पुत्रांमध्ये श्रेष्ठ होते.

नाम्ना तु धातकेश्चापि धातकीखण्डमुच्यते

धातिक या नावाने ओळखले जाणारे प्रदेश धातिकीखंड असेही म्हणतात.

कुसुमोत्तरो ऽथ मोदाकिः सप्तमः स्यान्महाद्रुमः

कुसुमोत्तर आणि मग मोदाकी, सातवा महाद्रुम आहे.

कुमारस्य तु कौमारं तृतीयं सुकुमारकम्

कुमाराचा तिसरा पुत्र कौमार आणि त्याला सुकुमार म्हणतात.

मोदाकं षष्ठमित्युक्तं सप्तमं तु महाद्रुमम्

सहावा मोदाक नावाचा असून, सातवा मोठा वृक्ष आहे.

कुशलः प्रथमस्तेषां द्वितीयस्तु मनोहरः

त्यातला पहिला कुशल आहे, आणि दुसरा मनाला आनंद देणारा आहे.

तेषां स्वनामभिर्देशाः क्रौञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः

त्यांचे शुभ प्रदेश क्रौंचद्वीपात त्यांच्या स्वतःच्या नावांनी ओळखले जातात.

षष्ठः प्रभाकारश्चापि सप्तमः कपिलः स्मृतः

सहावा प्रभाकर नावाने ओळखला जातो, आणि सातवा कपिल म्हणून प्रसिद्ध आहे.

ज्ञेयानि सप्त तान्येषु द्वीपेष्वेवं न यो मतः

या सातच या द्वीपांमध्ये समजावेत; याशिवाय दुसरे कोणतेही मानले जात नाहीत.

वैद्युतौ मानसश्चैव सप्तमः सुप्रभो मतः

वैद्युत आणि मानस असे असून, सातवा सुप्रभ नावाने ओळखला जातो.