समागता महाभागा यमुना यत्र निम्नगा
जिथं यमुनानदी वाहते, तिथं पुण्यवान लोक एकत्र आले आहेत.
योजनानां सहस्त्रेषु कीर्तनात् पापनाशनी
हजार योजन दूरूनसुद्धा या तीर्थाचं नाव घेतलं, तरी पाप नष्ट होतं.
प्राणांस्त्यजति यस्तत्र स याति परमां गतिम्
जो तिथं प्राण सोडतो, त्याला सर्वोच्च अवस्था मिळते.
तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्ते ऽपुनर्भवाः
जे लोक तिथं स्नान करून मरण पावतात, ते स्वर्गात जातात आणि पुन्हा जन्म घेत नाहीत.
धर्मराजं महापापैर्मुच्यते नात्र संशयः
धर्मराजासमोर मोठ्या पापांतून मुक्ती मिळते, यात शंका नाही.
प्रयागे संस्थितानि स्युरेवमाहुर्मनीषिणः
हे सर्व तीर्थस्थळे प्रयागातच आहेत, असं ज्ञानी लोक सांगतात.
दिवि भूम्यन्तरिक्षे च तत्सर्वं जाह्नवी स्मृता
स्वर्गात, पृथ्वीवर आणि आकाशात, ही सर्व तीर्थस्थळे जाह्नवी नावाने ओळखली जातात.
सिद्धिक्षेत्रं तु तज्ज्ञेयं गङ्गातीरसमाश्रितम्
गंगाकाठी असलेलं हेच सिद्धीचं क्षेत्र आहे, असं समजावं.
आस्ते वटेश्वरो नित्यं तत् तीर्थं तत् तपोवनम्
वटेश्वर नेहमी तिथं वास करतो; तेच तीर्थ, तेच तपोवन आहे.
सुहृदां च जपेत् कर्णे शिष्यस्यानुगतस्य तु
मित्राच्या किंवा भक्त शिष्याच्या कानात हे जपावं.
इदं पुण्यमिदं रम्यं पावनं धर्म्यमुत्तमम्
हे पुण्यदायक, रमणीय, पावन आणि श्रेष्ठ धर्माचं आहे.
अत्राधीत्य द्विजो ऽध्यायं निर्मलत्वमवाप्नुयात्
इथे द्विज एखादा अध्याय वाचला, तर त्याला निर्मळता मिळते.
जातिस्मरित्वं लभते नाकपृष्ठे च मोदते
त्याला जन्माची आठवण होते आणि तो स्वर्गात आनंद अनुभवतो.
स्नाहि तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्भव
कौरव्य, तू तीर्थांमध्ये स्नान कर आणि मन वाकडा ठेवू नकोस.
तीर्तानि कथयामास पृथिव्यां यानि कानिचित्
पृथ्वीवर जी तीर्थस्थळे आहेत, ती त्याने सांगितली.
पृष्टः प्रोवाच सकलमुक्त्वाथ प्रययो मुनिः
प्रश्न विचारल्यावर, त्या ऋषीने सर्व काही सांगितलं आणि मग निघून गेला.
मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति
तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि रुद्राच्या लोकात जातो.
पप्रच्छुरुत्तरं सूतं पृथिव्यादिविनिर्णयम्
त्यांनी सूत उत्तार यांना पृथ्वी वगैरे गोष्टींच्या ठरावाबद्दल विचारले.
इदानीं श्रोतुमिच्छामस्त्रिलोकस्यास्य मण्डलम्
आता आम्हाला या तिन्ही लोकांच्या मंडळाबद्दल ऐकायची इच्छा आहे.
वनानि सरितः सूर्यग्रहाणां स्थितिरेव च
वनं, नद्या आणि सूर्य-ग्रहांची स्थिती याबद्दलही.
नृपाणां तत्समासेन सूत वक्तुमिहार्हसि
सूत, राजांविषयी थोडक्यात सांगावे अशी येथे विनंती आहे.
नमस्कृत्वाप्रमेयाय यदुक्तं तेन धीमता
अपरिमित अशा त्या परमेश्वराला वंदन करून, त्या बुद्धिमानाने जे सांगितले—
पुत्रस्तस्याभवन् पुत्राः प्रजापतिसमा दश
त्याला दहा पुत्र झाले, जे प्रजापतीसारखे होते.
मेधा मेधातिथिर्हव्यः सवनः पुत्र एव च
मेधा, मेधातिथी, हव्यम, सवन हेही त्याचे पुत्र होते.
धार्मिको दाननिरतः सर्वभूतानुकम्पकः
ते धर्मशील, दान देणारे आणि सर्व जीवांवर दया करणारे होते.
जातिस्मरा महाभागा न राज्ये दधिरे मतिम्
महाभाग्यशाली आणि पूर्वजन्म आठवणारे, त्यांनी राज्यात मन लावले नाही.
जम्बुद्वीपेश्वरं पुत्रमग्नीध्रमकरोन्नृपः
राजाने आपल्या पुत्र अग्नीध्र याला जांबूद्वीपाचा स्वामी नेमले.
शाल्मलेशं वपुष्मन्तं नरेन्द्रमभिषिक्तवान्
त्याने वपुष्मान याला शाल्मलद्वीपाचा राजा अभिषिक्त केले.
द्युतिमन्तं च राजानं क्रौञ्चद्वीपे समादिशत्
राजाने द्युतिमान याला क्रौंचद्वीपाचा राजा नेमले.
पुष्कराधिपतिं चक्रे सवनं च प्रजापतिः
प्रजापतीने सवन याला पुष्कराचा अधिपती केले.