कूर्मपुराणम्

हिरण्यगर्भं गोप्रेक्ष्यं तीर्थं चैव वृषध्वजम्

हिरण्यगर्भ, गोप्रेक्ष्य आणि वृषध्वज तीर्थ,

त्रिलोचनं महातीर्थं लोलार्कं चोत्तराह्वयम्

त्रिलोचन हे महान तीर्थ, आणि उत्तरे नावाचे लोलार्क,

शुक्रेश्वरं महापुण्यमानन्दपुरमुत्तमम्

शुक्रेश्वर हे महान पुण्याचे, आणि आनंदपूर हे श्रेष्ठ,

न शक्यं विस्तराद् वक्तुं तीर्थसंख्या द्विजात्तमाः

तपस्वी द्विजांनो, या सर्व तीर्थांची संख्या विस्ताराने सांगता येणार नाही.

उपोष्य तत्र तत्रासौ पाराशर्यो महामुनिः

तेथे उपवास करून, त्या महान ऋषी पाराशर्य,

जगाम पुनरेवापि यत्र विश्वेश्वरः शिवः

पुन्हा त्या ठिकाणी गेला, जिथे विश्वेश्वर शिव आहेत.

उवाच शिष्यान् धर्मात्मा स्वान् देशान् गन्तुमर्हथा

धार्मिक स्वभाव असलेल्या त्याने आपल्या शिष्यमंडळींना सांगितले: 'तुम्ही आता आपल्या देशात परत जा.'

वासं च तत्र नियतो वाराणस्यां चकार सः

त्याने वारणसीमध्ये नियमाने वास्तव्य केले.

भैक्षाहारो विशुद्धात्मा ब्रह्मचर्यपरायणः

तो भिक्षा मागून अन्न घेत असे, मनाने शुद्ध आणि ब्रह्मचर्याला समर्पित होता.

भ्रममाणेन भिक्षा तु नैव लब्धा द्विजोत्तमाः

तो भटकत असताना, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, त्याला भिक्षा मिळाली नाही.

विघ्नं सृजामि सर्वेषां येन सिद्धिर्विहीयते

मी सर्वांच्या मार्गात अडथळा निर्माण करतो, ज्यामुळे त्यांचे कार्य अपूर्ण राहते.

प्रादुरासीत् स्वयं प्रीत्या वेषं कृत्वा तु मानुषम्

मग ती स्वतः प्रेमाने, मानवी रूप धारण करून, प्रकट झाली.

गृहाण भिक्षां मत्तस्त्वमुक्त्वैवं प्रददौ शिवा

‘माझ्याकडून भिक्षा घे,’ असे म्हणून शिवा त्याला भिक्षा दिली.

इह क्षेत्रे न वस्तव्यं कृतघ्नो ऽसि त्वया सदा

या स्थळी राहू नकोस; तू नेहमी कृतघ्न आहेस.

उवाच प्रणतो भूत्वा स्तुत्वा च प्रवरैः स्तवैः

त्याने वाकून, उत्तम स्तोत्रांनी तिची स्तुती करून, बोलले.

एवमस्त्वित्यनुज्ञाय देवी चान्तरधीयत

‘तसेच होवो,’ असे सांगून आणि परवानगी देऊन देवी अदृश्य झाली.

ज्ञात्वा क्षेत्रगुणान् सर्वान् स्थितस्तस्याथ पार्श्वतः

मग त्या स्थळीचे सर्व गुण जाणून, तो तिच्या जवळच राहिला.

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन वाराणस्यां वसेन्नरः

म्हणून, सर्व प्रयत्नांनी, मनुष्याने वाराणसीत राहावे.

श्रावयेद् वा द्विजान् शान्तान् सो ऽपियातिपराङ्गतिम्

किंवा तो हे शांत द्विजांना ऐकवावे; तोही उच्च अवस्था प्राप्त करतो.

नदीनां चैव तीरेषु देवतायतनेषु च

नद्यांच्या काठावर आणि देवांच्या मंदिरे याठिकाणी,

जपेदीशं नमस्कृत्य स याति परमां गतिम्

ईश्वराचे नाव नमस्कार करून जपावे; तो परम अवस्था प्राप्त करतो.

इदानीं तु प्रयागस्य माहात्म्यं ब्रूहि सुव्रत

आता, प्रयागाचे महात्म्य सांग, हे सव्रत.

इदानीं कथयास्माकं सूत सर्वार्थविद् भवान्

आता आम्हाला सांग, हे सूत, सर्वार्थ जाणणारा तू.

प्रयागस्य च माहात्म्यं यत्र देवः पितामहः

आणि प्रयागाचे ते महात्म्य, जिथे देव पितामह आहे—

यथा युधिष्ठिरायैतत् तद्वक्ष्ये भवतामहम्

जसे युधिष्ठिराला सांगितले, तसे मी तुम्हाला सांगतो.

शोकेन महाताविष्टा मुमोह स युधिष्ठिरः

महान दुःखाने ग्रस्त होऊन, युधिष्ठिर बेशुद्ध पडला.

संप्राप्तो हास्तिनपुरं राजद्वारे स तिष्ठति

तो हस्तिनापुरात पोहोचला आणि राजद्वाराजवळ उभा राहिला.

मार्कण्डेयो द्रष्टुमिच्छंस्त्वामास्ते द्वार्यसौ मुनिः

मार्कंडेय ऋषी तुझी भेट घेण्यासाठी दाराशी थांबले आहेत.

स्वागतं ते महाप्राज्ञ स्वागतं ते महामुने

तुमचं स्वागत आहे, हे महाज्ञानी! तुमचं स्वागत आहे, हे महान ऋषी!