कूर्मपुराणम्

यमतीर्थं महापुण्यं तीर्थं संवर्तकं शुभम्

यमतीर्थ हे महापुण्याचे, व शुभ संवार्तक तीर्थही त्यांनी पाहिले.

नागतीर्थं सोमतीर्थं सूर्यतीर्थं तथैव च

नागतीर्थ, सोमतीर्थ आणि सूर्यतीर्थ यांनाही,

घटोत्कचं तीर्थवरं श्रीतीर्थं च पितामहम्

घटोत्कच हे श्रेष्ठ तीर्थ, श्रीतीर्थ आणि पितामह,

कापिलं चैव सोमेशं ब्रह्मतीर्थमनुत्तमम्

कापिल, सोमेश आणि श्रेष्ठ ब्रह्मतीर्थ,

तदानीं स्थापयामास विष्णुस्तल्लिङ्गमैश्वरम्

त्या वेळी विष्णूने ते ऐश्वर्ययुक्त लिंग तिथे स्थापले.

मयानीतमिदं लिङ्गं कस्मात् स्थापितवानसि

हे लिंग मी आणले होते; मग तू ते का स्थापलेस?

तस्मात् प्रतिष्ठितं लिङ्गंनाम्ना तव भविष्यति

म्हणून येथे स्थापन केलेले लिंग तुझेच नाव धारण करील.

गन्धर्वतीर्थं परमं वाह्नेयं तीर्थमुत्तमम्

गंधर्वतीर्थ हे उत्तम, आणि वाहन्य हे श्रेष्ठ तीर्थ,

चित्राङ्गदेश्वरं पुण्यं पुण्यं विद्याधरेश्वरम्

चित्रांगदेश्वर हे पवित्र, तसेच विद्याधरेश्वर हेही पुण्यवान,

सारस्वतं प्रभासं च भद्रकर्णं ह्रदं शुभम्

सारस्वत, प्रभास आणि शुभ भद्रकर्ण ह्रद,

हिरण्यगर्भं गोप्रेक्ष्यं तीर्थं चैव वृषध्वजम्

हिरण्यगर्भ, गोप्रेक्ष्य आणि वृषध्वज तीर्थ,

त्रिलोचनं महातीर्थं लोलार्कं चोत्तराह्वयम्

त्रिलोचन हे महान तीर्थ, आणि उत्तरे नावाचे लोलार्क,

शुक्रेश्वरं महापुण्यमानन्दपुरमुत्तमम्

शुक्रेश्वर हे महान पुण्याचे, आणि आनंदपूर हे श्रेष्ठ,

न शक्यं विस्तराद् वक्तुं तीर्थसंख्या द्विजात्तमाः

तपस्वी द्विजांनो, या सर्व तीर्थांची संख्या विस्ताराने सांगता येणार नाही.

उपोष्य तत्र तत्रासौ पाराशर्यो महामुनिः

तेथे उपवास करून, त्या महान ऋषी पाराशर्य,

जगाम पुनरेवापि यत्र विश्वेश्वरः शिवः

पुन्हा त्या ठिकाणी गेला, जिथे विश्वेश्वर शिव आहेत.

उवाच शिष्यान् धर्मात्मा स्वान् देशान् गन्तुमर्हथा

धार्मिक स्वभाव असलेल्या त्याने आपल्या शिष्यमंडळींना सांगितले: 'तुम्ही आता आपल्या देशात परत जा.'

वासं च तत्र नियतो वाराणस्यां चकार सः

त्याने वारणसीमध्ये नियमाने वास्तव्य केले.

भैक्षाहारो विशुद्धात्मा ब्रह्मचर्यपरायणः

तो भिक्षा मागून अन्न घेत असे, मनाने शुद्ध आणि ब्रह्मचर्याला समर्पित होता.

भ्रममाणेन भिक्षा तु नैव लब्धा द्विजोत्तमाः

तो भटकत असताना, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, त्याला भिक्षा मिळाली नाही.

विघ्नं सृजामि सर्वेषां येन सिद्धिर्विहीयते

मी सर्वांच्या मार्गात अडथळा निर्माण करतो, ज्यामुळे त्यांचे कार्य अपूर्ण राहते.

प्रादुरासीत् स्वयं प्रीत्या वेषं कृत्वा तु मानुषम्

मग ती स्वतः प्रेमाने, मानवी रूप धारण करून, प्रकट झाली.

गृहाण भिक्षां मत्तस्त्वमुक्त्वैवं प्रददौ शिवा

‘माझ्याकडून भिक्षा घे,’ असे म्हणून शिवा त्याला भिक्षा दिली.

इह क्षेत्रे न वस्तव्यं कृतघ्नो ऽसि त्वया सदा

या स्थळी राहू नकोस; तू नेहमी कृतघ्न आहेस.

उवाच प्रणतो भूत्वा स्तुत्वा च प्रवरैः स्तवैः

त्याने वाकून, उत्तम स्तोत्रांनी तिची स्तुती करून, बोलले.

एवमस्त्वित्यनुज्ञाय देवी चान्तरधीयत

‘तसेच होवो,’ असे सांगून आणि परवानगी देऊन देवी अदृश्य झाली.

ज्ञात्वा क्षेत्रगुणान् सर्वान् स्थितस्तस्याथ पार्श्वतः

मग त्या स्थळीचे सर्व गुण जाणून, तो तिच्या जवळच राहिला.

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन वाराणस्यां वसेन्नरः

म्हणून, सर्व प्रयत्नांनी, मनुष्याने वाराणसीत राहावे.

श्रावयेद् वा द्विजान् शान्तान् सो ऽपियातिपराङ्गतिम्

किंवा तो हे शांत द्विजांना ऐकवावे; तोही उच्च अवस्था प्राप्त करतो.