कूर्मपुराणम्

विण्मूत्ररेतसां मध्ये ते वसन्ति पुनः पुनः

मल, मूत्र आणि वीर्य यांच्या मध्ये ते पुन्हा पुन्हा जन्म घेत राहतात.

स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

जो त्या परम स्थानाला पोहोचतो, त्याला एकदा तिथे गेल्यावर दु:ख उरत नाही.

यां प्राप्य कृतकृत्यः स्यादिति मन्यन्ति पण्डताः

त्या अवस्थेला मिळाल्यावर सर्व कर्तव्य पूर्ण झाले असे ज्ञानी लोक मानतात.

प्राप्यते गतिरुत्कृष्टा याविमुक्ते तु लभ्यते

ती सर्वोच्च अवस्था मिळते, पण ती फक्त अविमुक्त या ठिकाणीच प्राप्त होते.

भेषजं परमं तेषामविमुक्तं विदुर्बुधाः

ज्ञानी लोक अविमुक्तला आपले श्रेष्ठ औषध समजतात.

अविमुक्तं परं तत्त्वमविमुक्तं परं शिवम्

अविमुक्त हेच सर्वोच्च तत्त्व आहे; अविमुक्त हेच परम मंगल आहे.

तेषां तत्परमं ज्ञानं ददाम्यन्ते परं पदम्

त्यांना मी ते परम ज्ञान देतो आणि शेवटी ते सर्वोच्च स्थानही देतो.

केदारं भद्रकर्णं च गया पुष्करमेव च

केदार, भद्रकर्ण, गया आणि पुष्कर हे स्थाने—

प्रभासं विजयेशानं गोकर्णं भद्रकर्णकम्

प्रभास, विजयेशान, गोकर्ण आणि भद्रकर्णक—

न यास्यन्ति परं मोक्षं वाराणस्यां यथा मृताः

या सर्व ठिकाणी गेले तरी, जसे वाराणसीत मृत्यू आलेल्यांना परम मुक्ती मिळते, तसे इतरत्र मिळणार नाही.

प्रविष्टा नाशयेत् पापं जन्मान्तरशतैः कृतम्

त्या ठिकाणी प्रवेश केल्यावर, शेकडो जन्मांनी साचलेले पाप नाहीसे होते.

व्रतानि सर्वमेवैतद् वाराणस्यां सुदुर्लभम्

वाराणसीमध्ये ही सर्व व्रते फारच दुर्मिळ असतात.

वायुभक्षश्च सततं वाराणस्यां स्तितो नरः

जो माणूस वाराणसीत राहून नेहमी फक्त वायूचे सेवन करतो—

वाराणसीं समासाद्य पुनाति सकलं नरः

जो वाराणसीला पोहोचतो, तो सर्व लोकांना पावन करतो.

सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते विज्ञेया गणेश्वराः

सर्व पापांपासून मुक्त झालेले हेच खरे गणेश्वर समजावे.

प्राप्यते तत् परं स्थानं सहस्त्रेणैव जन्मना

ते परम स्थान हजार जन्मानंतरही मिळू शकते.

ते विन्दन्ति परं मोक्षमेकेनैव तु जन्मना

पण काही जणांना ते फक्त एका जन्मातच परम मुक्ती मिळते.

अविमुक्तं समासाद्य नान्यद् गच्छेत् तपोवनम्

अविमुक्त या ठिकाणी पोहोचल्यानंतर दुसऱ्या कोणत्याही तपोवनात जाऊ नये.

तदेव गुह्यं गुह्यानामेतद् विज्ञाय मुच्यते

हेच सर्वांत गुप्त रहस्य आहे; हे समजून घेतल्यावर माणूस मुक्त होतो.

या गतिर्विहिता सुभ्रु साविमुक्ते मृतस्य तु

सुंदर भुवन, अविमुक्तमध्ये मृत्यूनंतर जी गति ठरवली आहे, तीच खरी सर्वोच्च अवस्था आहे.

पुरी वाराणसी तेभ्यः स्थानेभ्यो ह्यधिकाशुभा

वाराणसी हे शहर इतर सर्व स्थळांपेक्षा अधिक शुभ आहे.

व्याचष्टे तारकं ब्रह्म तत्रैव ह्यविमुक्तकम्

अविमुक्तमध्येच तारक नावाचे ब्रह्म, जे मुक्त करणारे आहे, तेथे समजावले जाते.

एकेन जन्मना देवि वाराणस्यां तदाप्नुयात्

देवी, वाराणसीमध्ये एकाच जन्मात ते साध्य होते.

यथाविमुक्तादित्ये वाराणस्यां व्यवस्थितम्

जसा अविमुक्त नावाचा सूर्य वाराणसीमध्ये स्थित आहे,

तत्रैव संस्थितं तत्त्वं नित्यमेवाविमुक्तकम्

त्याच ठिकाणी अविमुक्त नावाचे सत्य नेहमीच आहे.

यत्र नारायणो देवो महादेवो दिवेश्वरः

तेथे नारायण आणि महादेव, देवांचे स्वामी, वास करतात.

उपासते मां सततं देवदेवं पितामहम्

ते नेहमी मला, देवांचा देव आणि पितामह, उपासतात.

वाराणसीं समासाद्य ते यान्ति परमां गतिम्

जे वाराणसीला पोहोचतात, ते परम अवस्था प्राप्त करतात.

वाराणस्यां महादेवाज्ज्ञानं लब्ध्वा विमुच्यते

वाराणसीमध्ये महादेवांकडून ज्ञान मिळवून माणूस मुक्त होतो.