कूर्मपुराणम्

महादेवं महायोगमीशानं चाम्बिकापतिम्

महादेव, महान योगी, ईश्वर आणि अंबिकेचे पती.

योगिनां कुरुमाचार्यं योगिगम्यं पिनाकिनम्

योग्यांचा गुरु, योग्यांना प्राप्त होणारा, पिनाक धारण करणारा.

शाश्वतं सर्वगं ब्रह्मण्यं ब्राह्मणप्रियम्

शाश्वत, सर्वत्र असणारा, वेदप्रिय, आणि ब्राह्मणांचा आवडता.

एकमूर्ति महामूर्ति वेदवेद्यं दिवस्पतिम्

एक रूप असणारा, महान रूपाचा, वेदांनी ओळखला जाणारा, दिवसांचा स्वामी.

कालाग्निं कालदहनं कामदं कामनाशनम्

कालाग्नी, काळाचा संहार करणारा, इच्छा देणारा आणि इच्छा नष्ट करणारा.

उग्रं पशुपतिं भीमं भास्करं तमसः परम्

तो उग्र, भीषण पशुपती, तेजस्वी सूर्य, अंधारापलीकडचा आहे.

अतीतानागतानां वै यावन्मन्वन्तरक्षयः

तो भूतकाळ, भविष्यकाळ आणि सर्व मन्वंतरांच्या शेवटापर्यंत सदैव आहे.

व्याख्यातानि न संदेहः कल्पः कल्पेन चैव हि

हे सर्व काही शंका न ठेवता प्रत्येक कल्पात स्पष्ट केले गेले आहे.

तुल्याभिमानिनः सर्वे नामरूपैर्भवन्त्युत

समान अभिमान असलेले सर्व जण खरोखरच नाव आणि रूप घेऊन प्रकट होतात.

बभार परमां भक्तिमीशाने ऽव्यभिचारिणीम्

त्याने ईशानावर सर्वोच्च, शुद्ध आणि अढळ भक्ती ठेवली.

सर्वज्ञं सर्वकर्तारं स्क्षाद् विष्णुं व्यवस्थितम्

त्याने समोर असलेल्या सर्वज्ञ, सर्वकृती विष्णूला ओळखले.

कराभ्यां सुशुभाभ्यां च संस्पृश्य प्रणतं मुनिः

त्या ऋषीने आपल्या सुंदर हातांनी वाकलेल्याला स्पर्श केला.

त्रैलोक्ये शङ्करे नूनं भक्तः परपुरञ्जय

तीनही लोकांत, हे शत्रूंच्या नगरांचा विजेता, शंकरच भक्तांचा खरा आधार आहे.

प्रत्यक्षमेव सर्वेशं रुद्रं सर्वजगद्गुरुम्

त्याने प्रत्यक्ष सर्वांचा स्वामी, रुद्र, सर्व जगाचा गुरु पाहिला.

स्वयमेव हृषीकेशः प्रीत्योवाच सनातनः

मग स्वतः हृषीकेश, सनातन, प्रेमाने बोलला.

व्रजस्व परया भक्त्या शरण्यं शरणं शिवम्

तू श्रेष्ठ भक्तीने शरण येणाऱ्यांचा आधार असलेल्या शिवाकडे जा.

जगाम शङ्करपुरीं समाराधयितुं भवम्

तो शंकराच्या नगरीत गेला आणि भवाची पूजा करण्यास निघाला.

संत्यज्य सर्वकर्माणि तद्भक्तिपरमो ऽभवत्

सर्व कर्मे सोडून, तो त्या भक्तीत पूर्णपणे मग्न झाला.

मुक्त्वा सत्यवतीसूनुं कृष्णं वा देवकीसुतम्

त्याने सत्यवतीचा पुत्र किंवा देवकीचा पुत्र कृष्ण यांना मागे सोडले.

पाराशर्याय मुनये व्यासायामिततेजसे

त्या पाराशरपुत्र, अमाप तेज असलेल्या व्यास ऋषींना—

को ह्यन्यस्तत्त्वतो रुद्रं वेत्ति तं परमेश्वरम्

रुद्र, परमेश्वर, याला खरी ओळख कोणाला आहे?

पाराशर्यं महात्मानं योगिनं विष्णुमव्ययम्

त्या पाराशरपुत्र, महात्मा, योगी, अविनाशी विष्णूला—

प्रेणेमुस्तं महात्मानं व्यासं सत्यवतीसुतम्

आम्ही त्या महात्मा, सत्यवतीपुत्र व्यासांना वंदन करतो.

किमकार्षोन्महाबुद्धिः श्रोतुं कौतूहलं हि नः

त्या महाबुद्धीमानाने काय केले? आम्हाला ऐकायची उत्सुकता आहे.

पूजयामास जाह्नव्यां देवं विश्वेश्वरं शिवम्

त्याने गंगेच्या काठी विश्वेश्वर शिवाची भक्तीपूर्वक पूजा केली.

पूजयाञ्चक्रिरे व्यासं मुनयो मुनिपुङ्गवम्

मुनिंनीं श्रेष्ठ व्यासांची आदराने पूजा केली.

महादेवाश्रयाः पुण्या मोक्षधर्मान् सनातनान्

महादेवावर श्रद्धा असलेल्या त्या पुण्यवानांनी मोक्षाचे सनातन धर्म पाळले.

माहात्म्यं देवदेवस्य धर्मान् वेदनिदर्शितान्

देवांचा देव असलेल्या महादेवाचे माहात्म्य आणि वेदांनी दाखवलेले धर्म.

पृष्टवान् जैमिनिर्व्यासं गूढमर्थं सनातनम्

जैमिनीने व्यासांना गूढ आणि सनातन अर्थ विचारला.