कूर्मपुराणम्

ऋतुपुष्पफलैश्चैव वृक्षगुल्माश्च जज्ञिरे

ऋतूनुसार फुले आणि फळे येणारी झाडे व झुडपे तयार झाली.

अवश्यं भाविनार्ऽथे न त्रेतायुगवशेन वै

हे घडणे नक्कीच होते, ते केवळ त्रेतायुगामुळे नव्हते.

वृक्षगुल्मौषधीश्चैव प्रसह्य तु यथाबलम्

झाडे, झुडपे आणि औषधी ज्याच्या ताकदीने त्याने जबरदस्तीने घेतल्या.

पितामहनियोगेन दुदोह पृथिवीं पृथुः

पितामहाच्या आज्ञेने पृथुने पृथ्वीचे दूध काढले.

वसुदारधनाद्यांस्तु बलात् कालबलेन तु

त्याने वेळेच्या सामर्थ्याने पृथ्वीतील धनदौलत जबरदस्तीने मिळवली.

ससर्ज क्षत्रियान् ब्रह्मा ब्राह्मणानां हिताय च

ब्रह्मदेवाने ब्राह्मणांच्या हितासाठी क्षत्रियांची निर्मिती केली.

यज्ञप्रवर्तनं चैव पशुहिंसाविवर्जितम्

त्याने प्राण्यांची हिंसा नसलेले यज्ञ सुरू केले.

रागो लोभस्तथा युद्धं तत्त्वानामविनिश्चयः

मोह, लोभ, भांडण आणि तत्त्वांची अनिश्चितता निर्माण झाली.

वेदव्यासैश्चतुर्धा तु व्यस्यते द्वापरादिषु

वेदव्यासांनी द्वापरयुग आणि त्यानंतर वेद चार भागांत विभागले.

मन्त्रब्राह्मणविन्यासैः स्वरवर्णविपर्ययैः

मंत्र आणि ब्राह्मणांच्या मांडणीने, तसेच स्वर आणि अक्षरांच्या बदलांनी,

सामान्याद् वैकृताच्चैवदृष्टिभेदैः क्वचित् क्वचित्

सामान्य व विशेष बदलांमुळे, आणि वेगवेगळ्या ठिकाणी अर्थभेद झाल्यामुळे.

इतिहासपुराणानि धर्मशास्त्राणि सुव्रत

हे सुशील, इतिहास, पुराणे आणि धर्मशास्त्रे —

वाङ्मनः कायजैर्दुः सैर्निर्वेदो जायते नृणाम्

वाणी, मन आणि शरीरामुळे होणाऱ्या दुःखांतून माणसांना वैराग्य येते.

विचारणाच्च वैराग्यं वैराग्याद् दोषदर्शनम्

विचार केल्याने वैराग्य येते आणि वैराग्यामुळे दोष दिसू लागतात.

एषा रजस्तमोयुक्ता वृत्तिर्वै द्वापरे स्मृता

ही प्रवृत्ती, ज्यात रज आणि तम असते, द्वापारयुगात प्रचलित असल्याचे मानले जाते.

द्वापरे व्याकुलीभूत्वा प्रणश्यति कलौ युगे

द्वापारयुगात ही प्रवृत्ती अस्वस्थ होते आणि कलियुगात नाहीशी होते.

साधयन्ति नरा नित्यं तमसा व्याकुलीकृताः

अंधकाराने सतत व्याकुळ झालेली माणसे त्यासाठी प्रयत्न करतात.

अनावृष्टिभयं घोरं देशानां च विपर्ययः

पर्जन्याचा भयंकर भीती आणि देशात उलथापालथ होईल.

अनृतं वदन्ति ते लुब्धास्तिष्ये जाताः सुदुः प्रजाः

लालची लोक खोटे बोलतात; वाईट लोक जन्माला येतात आणि मोठे दुःख आणतात.

विप्राणां कर्मदोषैश्च प्रजानां जायते भयम्

ब्राह्मणांच्या कर्मातील दोषांमुळे लोकांमध्ये भीती निर्माण होते.

यजन्त्यन्यायतो वेदान् पठन्ते चाल्पबुद्धयः

लोक योग्य पद्धतीने यज्ञ करत नाहीत आणि कमी समज असलेले वेद वाचतात.

भविष्यति कलौ तस्मिञ् शयनासनभोजनैः

त्या कलियुगात झोपणे, बसणे आणि खाण्यातच लोक रममाण राहतील.

भ्रूणहत्या वीरहत्या प्रजायेते नरेश्वर

राजाधिराज, भ्रूणहत्या आणि वीरहत्या घडतील.

अन्यानि चैव कर्माणि न कुर्वन्ति द्विजातयः

द्विज लोक इतर कर्तव्य कर्मे करणार नाहीत.

आम्नायधर्मशास्त्राणि पुराणानि कलौ युगे

कलियुगात वेद, धर्मशास्त्रे आणि पुराणे —

स्वधर्मे ऽभिरुचिर्नैव ब्राह्मणानां प्रिजायते

ब्राह्मणांना स्वतःच्या धर्मात काहीच गोडी वाटणार नाही.

बहुयाचनको लोको भविष्यति परस्परम्

लोक एकमेकांकडे वारंवार मागणी करणारे होतील.

प्रमदाः केशशूलिन्यो भविष्यन्ति कलौ युगे

कलियुगात स्त्रिया मोकळे केस ठेवतील.

शूद्रा धर्मं चरिष्यन्ति युगान्ते समुपस्थिते

युगाच्या शेवटी शूद्र धर्म आचरण करतील.