कूर्मपुराणम्

तेषां विनश्यति क्षिप्रं ये निन्दन्ति पिनाकिनम्

जे पिनाकीची निंदा करतात, त्यांचा लवकर नाश होईल.

विनिन्द्य देवमीशानं स याति नरकायुतम्

जो ईशान देवाची निंदा करतो, तो असंख्य नरकात जातो.

कर्मणा मनसा वाचा तद्भक्तेष्वपि यत्नतः

कर्माने, मनाने किंवा वाणीने—even भक्तांवरही—जर कोणी प्रयत्नपूर्वक निंदा करतो,

भविष्यन्ति कलौ भक्तैः परिहार्याः प्रयत्नतः

कलियुगात भक्तांनी अशा लोकांना काळजीपूर्वक टाळावे.

शप्ताश्च गौतमेनोर्व्यां न संभाष्या द्विजोत्तमैः

गौतम ऋषींनी शाप दिल्यामुळे, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी अशांशी बोलू नये.

ओमित्युक्त्वा ययुस्तूर्णंस्वानि स्थानानि सत्तमाः

‘ॐ’ असे उच्चारून, श्रेष्ठ लोक आपल्या आपल्या स्थानी लवकर गेले.

संहृत्य स्वकुलं सर्वं ययौ तत् परमं पदम्

आपल्या सर्व वंशाचा संहार करून, तो त्या परम अवस्थेला गेला.

न शक्यो विस्तराद् वक्तुं किं भूयः श्रोतुमिच्छथ

हे सविस्तर सांगणं शक्य नाही; अजून काय ऐकायचं आहे तुम्हाला?

सर्वपापविनिर्मुक्तः स्वर्गलोके महीयते

सर्व पापांपासून मुक्त झाल्यावर, तो स्वर्गात सन्मान मिळवतो.

एषां स्वभावं सूताद्य कथयस्व समासतः

सूतमुनी आणि इतरांनो, त्यांच्या स्वभावाबद्दल थोडक्यात सांगा.

पार्थः परमधर्मात्मा पाण्डवः शत्रुतापनः

पार्थ हा अत्यंत धर्मात्मा, पांडव आणि शत्रूंचा पराभव करणारा आहे.

अपश्यत् पथि गच्छन्तं कृष्णद्वैपायनं मुनिम्

त्याने वाटेवर चालणाऱ्या कृष्णद्वैपायन ऋषीला पाहिलं.

पपात दण्डवद् भूमौ त्यक्त्वा शोकं तदार्ऽजुनः

तेव्हा अर्जुनाने आपला दु:ख बाजूला ठेवून, भूमीवर दंडवत घातला.

इदानीं गच्छसि क्षिप्रं कं वा देशं प्रति प्रभो

महाराज, आता तुम्ही इतक्या घाईने कुठे आणि कोणत्या ठिकाणी चालला आहात?

इदानीं मम यत् कार्यं ब्रूहि पद्मदलेक्षण

कमलासारख्या डोळ्यांच्या प्रभो, आता माझं कोणतं काम आहे ते सांगा.

उपविश्य नदीतिरे शिष्यैः परिवृतो मुनिः

मुनी आपल्या शिष्यांनी वेढलेला, नदीच्या काठी बसला.

ततो गच्छामि देवस्य वाराणसीं महापुरीम्

मग मी देवाचं निवासस्थान असलेल्या वाराणसी या महानगरात जातो.

भविष्यन्ति महापापा वर्णाश्रमविवर्जिताः

तेव्हा वर्ण आणि आश्रम नसलेले मोठे पापी जन्माला येतील.

सर्वपापप्रशमनं प्रायश्चित्तं कलौ युगे

कलियुगात सर्व पापांपासून मुक्त होण्यासाठी प्रायश्चित्त हाच उपाय आहे.

भविष्यन्ति महात्मानो धार्मिकाः सत्यवादिनः

तेव्हा महान आत्म्यांनी, धर्मशील आणि सत्य बोलणारे लोक जन्म घेतील.

पालयाद्य परं धर्मं स्वकीयं मुच्यसे भयात्

आज तू आपला श्रेष्ठ धर्म पाळलास तर भीतीपासून मुक्त होशील.

पृष्टवान् प्रणिपत्यासौ युगधर्मान् द्विजोत्तमाः

त्याने वंदन करून, श्रेष्ठ द्विजांना युगधर्माबद्दल विचारलं.

प्रणम्य देवमीशानं युगधर्मान् सनातनान्

त्याने ईशान देवाला वंदन करून, सनातन युगधर्म विचारले.

न शक्यते मया पार्थ विस्तरेणाभिभाषितुम्

पार्था, मी तुला हे सविस्तर सांगू शकत नाही.

तृतीयं द्वापरं पार्थ चतुर्थं कलिरुच्यते

तिसरं युग द्वापर म्हणतात, पार्था, आणि चौथं युग कली असं म्हणतात.

द्वापरे यज्ञमेवाहुर्दानमेव कलौ युगे

द्वापरयुगात यज्ञच मुख्य मानला जातो, तर कलियुगात दानालाच महत्त्व दिलं जातं.

द्वापरे दैवतं विष्णुः कलौ रुद्रो महेश्वरः

द्वापरयुगात विष्णूच दैवत असतं, पण कलियुगात महादेव म्हणजेच रुद्राच पूजला जातो.

पूज्यते भगवान् रुद्रश्चतुर्ष्वपि पिनाकधृक्

पिनाकधारी भगवान रुद्र सर्व चार युगांतही पूजले जातात.

त्रिपादहीनस्तिष्ये तु सत्तामात्रेण तिष्ठति

तिष्य नावाच्या युगात तीन भाग कमी असतात, तिथे केवळ अस्तित्वच उरतं.