कूर्मपुराणम्

समारेभे तपः कर्तुं तपोनिधिररिन्दमः

शत्रूंचा संहार करणारा, तपाचा खजिना असलेला, तप करण्यासाठी सज्ज झाला.

दृष्ट्वा लेभे सुतं रुद्रं तप्त्वा तीव्रं महत् तपः

त्याने कठोर आणि तीव्र तप करून रुद्राला पुत्र म्हणून प्राप्त केला.

तताप घोरं पुत्रार्थं निदानं तपसस्तपः

पुत्रासाठी त्याने भीषण तप केले, जे तपस्येचे मूळ होते.

चचार स्वात्मनो मूलं बोधयन् भावमैश्वरम्

त्याने स्वतःच्या मूळ स्वरूपाला जागृत करत, दैवी चेतनेचा अनुभव घेतला.

आश्रमं तूपमन्योर्वै मुनीन्द्रस्य महात्मनः

तो महात्मा ऋषी उपमन्न्यूसारख्या ऋषींच्या आश्रमात गेला.

शङ्खचक्रगदापाणिः श्रीवत्सकृतलक्षणः

त्याच्या हातात शंख, चक्र, गदा होती आणि छातीवर श्रीवत्साचे चिन्ह होते.

ऋषीणामाश्रमैर्जुष्टं वेदघोषनिनादितम्

तो प्रदेश ऋषींच्या आश्रमांनी भरलेला होता आणि वेदांच्या घोषाने निनादत होता.

विमलस्वादुपानीयैः सरोभिरुपशोभितम्

तेथे निर्मळ, गोड आणि थंड पाण्याची सरोवरे शोभून दिसत होती.

ऋषिकैरृषिपुत्रैश्च महामुनिगणैस्तथा

तेथे ऋषी, त्यांच्या मुले आणि अनेक महान तपस्वी होते.

योगिभिर्ध्याननिरतैर्नासाग्रगतलोचनैः

तेथे ध्यानात मग्न योगी होते, ज्यांची नजर नासिकेच्या टोकावर स्थिर होती.

नदीभिरभितो जुष्टं जापकैर्ब्रह्मवादिभिः

तो प्रदेश नद्यांनी वेढलेला होता, जप करणारे आणि ब्रह्मज्ञान सांगणारे तेथे वावरत.

प्रशान्तैः सत्यसंकल्पैर्निः शोकैर्निरुपद्रवैः

जे शांत, सत्यनिष्ठ, दुःखरहित आणि कुठल्याही त्रासापासून मुक्त आहेत, त्यांच्यामुळे हे घडते.

सेवितं तापसैर्नित्य ज्ञानिभिर्ब्रह्मचारिभिः

हे नेहमीच तपस्वी, ज्ञानी आणि ब्रह्मचर्याचे पालन करणाऱ्यांनी सेवा केले जाते.

गङ्गा भगवती नित्यं वहत्येवाघनाशिनी

पवित्र गंगा नेहमीच तिथे वाहते, सर्व पापांचा नाश करणारी आहे.

प्रणामेनाथ वचसा पूजयामास माधवः

माधवाने नम्रतेने वाणीने आणि प्रणाम करून पूजा केली.

प्रणेमुर्भक्तिसंयुक्ता योगिनां परमं गुरुम्

भक्तीने भरलेल्या लोकांनी योग्यांचा श्रेष्ठ गुरु म्हणून वंदन केले.

प्रोचुरन्योन्यमव्यक्तमादिदेवं महामुनिम्

ते एकमेकांशी अव्यक्त, आदिदेव आणि महान ऋषी यांच्याविषयी बोलू लागले.

अगच्छत्यधुना देवः पुराणपुरुषः स्वयम्

आता स्वतः पुरातन पुरुष, तो देव तिथे आला.

अमूर्तो मूर्तिमान् भूत्वा मुनीन् द्रष्टुमिहागतः

रूपरहित असूनही, रूप धारण करून तो ऋषींना भेटायला आला.

अनादिरक्षयो ऽनन्तो महाभूतो महेश्वरः

तो अनादी, अविनाशी, अनंत, सर्वांचा स्वामी, महेश्वर आहे.

ययौ स तूर्णं गोविन्दः स्थानं तस्य महात्मनः

गोविंदाने त्या महात्म्याच्या निवासस्थानी लवकर पोहोचला.

चकार देवकीसूनुर्देवर्षिपितृतर्पणम्

देवकीचा पुत्राने देव, ऋषी आणि पितर यांना तर्पण केले.

लिङ्गानि पूजयामास शंभोरमिततेजसः

त्याने अमाप तेज असलेल्या शंभूच्या लिंगांची पूजा केली.

पूजयाञ्चक्रिरे पुष्पैरक्षतैस्तत्र वासिनः

तेथील रहिवाशांनी फुलांनी आणि अक्षता यांनी पूजा केली.

तस्थिरे निश्चलाः सर्वे शुभाङ्गं तन्निवासिनः

त्या शुभांग असलेल्या सर्व रहिवाशांनी स्थिर उभे राहिले.

दृष्ट्वा समीहितान्यासन् निष्क्रामन्ति पुराहिरम्

हवेलेले विधी पूर्ण झाल्याचे पाहून ते प्राचीन नगरीतून बाहेर पडू लागले.

आदाय पुष्पवर्याणि मुनीन्द्रस्याविशद् गृहम्

सर्वोत्कृष्ट फुले घेऊन तो मुख्य ऋषीच्या घरी गेला.

जटाचीरधरं शान्तं ननाम शिरसा मुनिम्

जटा आणि चिरधारी, शांत अशा त्या ऋषीला त्याने डोक्याने वाकून नमस्कार केला.

आसने चासयामास योगिनां प्रथमातिथिम्

त्याने योग्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या पाहुण्याला आसनावर बसवले.