कूर्मपुराणम्

रेमे कृतार्थमात्मानं जानानः सुचिरं तया

स्वतःची इच्छा पूर्ण झाल्याचे जाणून, तो तिच्यासोबत दीर्घ काळ आनंदाने राहिला.

किं कृतं भवता पूर्वं पुरीं गत्वा वृथा नृप

राजा, आधी तू व्यर्थ शहरात जाऊन काय साधलेस?

कण्वस्य दर्शनं चैव मालापहरणं तथा

कण्वाचे दर्शन आणि माळ घेणे, हेच.

शापं दास्यति ते कण्वो ममापि भवतः प्रिया

कण्व तुझ्यावर शाप देईल आणि तुझी प्रिय सुद्धा तुझ्यापासून दूर जाईल.

न तत्यजाथ तत्पार्श्वं तत्र संन्यस्तमानसः

तरीसुद्धा तू तिच्या जवळच राहिलास आणि मनानेही तिच्याजवळच स्थिर राहिलास.

सुरोमशं पिङ्गलाक्षं दर्शयामास सर्वदा

तो नेहमीच पिंगट डोळ्यांचा आणि सुंदर केसांचा सुरोमश दाखवत असे.

धिङ्मामिति विनिश्चित्यतपः कर्तुं समारभत्

'माझ्यावर धिक्कार आहे' असे ठरवून त्याने तप सुरू केले.

भूय एव द्वादशकं वायुभक्षो ऽभवन्नृपः

राजाने पुन्हा बारा वर्षे केवळ वाऱ्यावर उपजीविका केली.

वासमप्सरसा भूयस्तपोयोगमनुत्तमम्

तो एका अप्सरेसोबत राहत होता आणि श्रेष्ठ तप व योग करीत होता.

कर्तुकामो हि निर्बोजं तस्याघमिदमब्रवीत्

अन्न न घेता व्रत करायचे ठरवून त्याने तिला हे सांगितले, त्यामुळे ती दुःखी झाली.

आस्ते मोचयितुं लोकं तत्र देवो महेश्वरः

तेथे महेश्वर देव जगाचे उद्धार करण्यासाठी वास करतो.

दृष्ट्वा विश्वेश्वरं लिङ्गङ्किल्बिषान्मोक्ष्यसे ऽखिलात्

विश्वेश्वराचे लिंगरूप पाहिल्यावर तू सर्व पापांतून मुक्त होशील.

वाराणस्यां हरं दृष्ट्वा पापान्मुक्तो ऽभवत् ततः

वाराणसीमध्ये हराचे दर्शन घेतल्यावर तो पापमुक्त झाला.

याजयामास तं कण्वो याचितो घृणया मुनिः

कण्व ऋषींनी करुणेने विनंती केल्यावर त्याच्यासाठी यज्ञ केला.

बभूव जातमात्रं तं राजानमुपतस्थिरे

तो राजा जन्मताच त्याच्या सेवेसाठी ते उपस्थित राहिले.

कन्या जगृहिरे सर्वा जन्धर्वदयिता द्विजाः

सर्व कन्या, गंधर्व आणि ब्राह्मणांच्या प्रिय, त्याला घेऊन गेल्या.

वंशः पापहरो नृणां क्रोष्टोरपि निबोधत

कृपया ऐका, क्रोष्टूच्या वंशाची कथा, जी माणसांची पापे दूर करते.

तस्य पुत्रो महान् स्वातिरुशद्गुस्तत्सुतो ऽभवत्

त्याचा मुलगा मोठा स्वाती होता; त्याच्यापासून उशद्गु जन्मला.

अथ चैत्ररथिर्लोके शशबिन्दुरिति स्मृतः

नंतर लोकांत चैत्‍ररथी शशबिंदू म्हणून ओळखला जाऊ लागला.

पृथुकर्मा च तत्पुत्रस्तस्मात् पृथुजयो ऽभवत्

त्याचा मुलगा पृथुकर्मा आणि त्याच्यापासून पृथुजय जन्मला.

पृथुश्रवास्तस्य पुत्रस्तस्यासीत् पृथुसत्तमः

त्याचा मुलगा पृथुश्रवास आणि तो पृथुंपैकी श्रेष्ठ होता.

तस्याभूद् रुक्मकवचः परावृत् तस्य सत्तमाः

त्याच्याकडे सोन्याचं कवच होतं, पण श्रेष्ठ लोकांनी त्याच्याकडे पाठ फिरवली होती.

तस्माद् विदर्भः संजज्ञे विदर्भात् क्रथकैशिकौ

त्याच्यापासून विदर्भाचा जन्म झाला; विदर्भापासून क्रथ आणि कैशिक हे दोघे झाले.

धृतिस्तस्याभवत् पुत्रः संस्तस्तस्याप्यभूत् सुतः

त्याचा मुलगा धृति झाला; धृतिचा मुलगा संस्त झाला.

अभूत् तस्य सुतो धीमान् सुमन्तुस्तत्सुतो ऽनलः

त्याचा बुद्धिमान मुलगा सुमंतु होता; सुमंतुचा मुलगा अनल झाला.

तेषां प्रधानो ज्योतिष्मान् वपुष्मांस्तत्सुतो ऽभवत्

त्यांच्यात ज्योतिष्मान हा सर्वात श्रेष्ठ होता; त्याचा मुलगा वपुष्मान झाला.

तस्य वीतरथो विप्रा रुद्रभक्तो महाबलः

त्याचा मुलगा वीरतरथ झाला, तो रुद्रभक्त आणि फार बलवान होता.

वृष्णेर्निवृत्तिरुत्पन्नो दशार्हस्तस्य तु द्विजाः

वृष्णीपासून निवृत्तीचा जन्म झाला; निवृत्तीपासून दशार्ह, हे द्विजांनो.

जैमूतिरभवद् वीरो विकृतिः परवीरहा

जैमूती हा पराक्रमी झाला, विकृति शत्रूंचा संहार करणारा होता.