कूर्मपुराणम्

आगमिष्यामि भूयो ऽत्र तन्मे ऽनुज्ञातुमर्हसि

'मी पुन्हा येथे येईन; त्यासाठी तू मला परवानगी द्यावी.'

नान्ययाप्सरसा तावद् रन्तव्यं भवत् पुनः

'तोपर्यंत, तू दुसऱ्या कोणत्याही अप्सरेसोबत रमण करू नकोस.'

गत्वा पतिव्रतां पत्नीं दृष्ट्वा बीतो ऽभवन्नृपः

राजाने जेव्हा पतीनिष्ठ पत्नीला पाहिले, तेव्हा तो घाबरला.

भीतं प्रसन्नया प्राह वाचा पीनपयोधरा

ती स्त्री, भरगच्च उरोज असलेली, त्याच्या भीतीला समजून गोड शब्दात बोलली.

तद् ब्रूहि मे यथा तत्त्वं न राज्ञां कीर्तये त्विदम्

'हे सत्य काय आहे ते मला सांग; मी हे इतर राजांना सांगणार नाही.'

नोवाच किञ्चिन्नृपतिर्ज्ञानदृष्ट्या विवेद सा

राजाने काहीही बोलले नाही, आणि त्याला त्या स्त्रीचे ज्ञानानेही काही कळले नाही.

भीते त्वयि महाराज राष्ट्रं ते नाशमेष्यति

महाराज, जर तुम्ही घाबरलात तर तुमचे राज्य नष्ट होईल.

गत्वा कण्वाश्रमं पुण्यं दृष्ट्वा तत्र महामुनिम्

तो पुण्यवान कण्व ऋषींच्या आश्रमात गेला आणि तिथे त्या महान ऋषीला पाहिले.

जगाम हिमवत्पृष्ठं समुद्दिश्य महाबलः

म्हणून तो बलवान हिमालयाच्या कडेकडेने निघून गेला.

भ्राजमानं श्रिया व्योम्नि भूषितं दिव्यमालया

तो आकाशात तेजाने झळकत होता आणि दिव्य माळ घालून सजला होता.

उर्वशीं तां मनश्चक्रे तस्या एवेयमर्हति

त्याचे मन उर्वशीवर स्थिर झाले, 'हीच यासाठी योग्य आहे' असे त्याला वाटले.

चकार सुमहद् युद्धं मालामादातुमुद्यतः

माळ मिळवण्यासाठी त्याने मोठे युद्ध केले.

जगाम तामप्सरसं कालिन्दीं द्रष्टुमादरात्

तो उत्साहाने त्या अप्सरा कालिंदीला पाहायला गेला.

बभ्राम सकलां पृथ्वीं सप्तद्वीपसमन्विताम्

त्याने सातही द्वीपांसह संपूर्ण पृथ्वीवर भ्रमण केले.

जगाम शैलप्रवरं हेमकूटमिति श्रुतम्

तो 'हेमकूट' म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या श्रेष्ठ पर्वताकडे गेला.

कामं संदधिरे घोरं भूषितं चित्रमालया

ते दोघे सुंदर माळ घालून प्रबळ कामात मग्न झाले.

न पश्यति स्मताः सर्वागिरिशृङ्गाणिजग्मिवान्

वासनेने पछाडल्यामुळे, जात असताना त्याला पर्वतांची शिखरे दिसलीच नाहीत.

देवलोकं महामेरुं ययौ देवपराक्रमः

दैवी सामर्थ्याने तो देवांच्या लोकात, महान मेरू पर्वतावर गेला.

भेजे शृङ्गाण्यतिक्रम्य स्वबाहुबलभावितः

स्वतःच्या बळावर शिखरे ओलांडून त्याने ती गाठली.

दृष्टवाननवद्याङ्गीं तस्यै मालां ददौ पुनः

त्याने तिच्या निर्दोष रूपाचे दर्शन घेतले आणि पुन्हा तिला माळ दिली.

रेमे कृतार्थमात्मानं जानानः सुचिरं तया

स्वतःची इच्छा पूर्ण झाल्याचे जाणून, तो तिच्यासोबत दीर्घ काळ आनंदाने राहिला.

किं कृतं भवता पूर्वं पुरीं गत्वा वृथा नृप

राजा, आधी तू व्यर्थ शहरात जाऊन काय साधलेस?

कण्वस्य दर्शनं चैव मालापहरणं तथा

कण्वाचे दर्शन आणि माळ घेणे, हेच.

शापं दास्यति ते कण्वो ममापि भवतः प्रिया

कण्व तुझ्यावर शाप देईल आणि तुझी प्रिय सुद्धा तुझ्यापासून दूर जाईल.

न तत्यजाथ तत्पार्श्वं तत्र संन्यस्तमानसः

तरीसुद्धा तू तिच्या जवळच राहिलास आणि मनानेही तिच्याजवळच स्थिर राहिलास.

सुरोमशं पिङ्गलाक्षं दर्शयामास सर्वदा

तो नेहमीच पिंगट डोळ्यांचा आणि सुंदर केसांचा सुरोमश दाखवत असे.

धिङ्मामिति विनिश्चित्यतपः कर्तुं समारभत्

'माझ्यावर धिक्कार आहे' असे ठरवून त्याने तप सुरू केले.

भूय एव द्वादशकं वायुभक्षो ऽभवन्नृपः

राजाने पुन्हा बारा वर्षे केवळ वाऱ्यावर उपजीविका केली.

वासमप्सरसा भूयस्तपोयोगमनुत्तमम्

तो एका अप्सरेसोबत राहत होता आणि श्रेष्ठ तप व योग करीत होता.