कूर्मपुराणम्

शतपुत्रास्तु तस्यासन् तालजङ्घाः प्रकीर्तिताः

तिला शंभर पुत्र होते, ज्यांना तालजंघ असे प्रसिद्ध नाव होते.

वृषप्रभृतयश्चान्ये यादवाः पुण्यकर्मिणः

वृष यांच्यापासून सुरू होणारे इतर पुण्यवान यादवही होते.

मधोः पुत्रशतं त्वासीद् वृषणस्तस्य वंशभाक्

मधुला शंभर पुत्र होते; त्यात वृषण हा वंशाचा प्रमुख झाला.

दुर्जयस्तस्य पुत्रो ऽबूत् सर्वशास्त्रविशारदः

त्याचा मुलगा दुर्जय सर्व शास्त्रांत निपुण होता.

पतिव्रतासीत् पतिना स्वधर्मपरिपालिका

त्याची पत्नी पतीनिष्ठ होती आणि स्वतःच्या धर्माचे पालन करणारी होती.

अपश्यदुर्वशीं देवीं गायन्तीं मधुरस्वनाम्

त्यांनी देवी उर्वशीला मधुर आवाजात गाताना पाहिले.

प्रोवाच सुचिरं कालं देवि रन्तुं मयार्ऽहसि

खूप वेळाने त्याने सांगितले, 'देवी, तू माझ्यासोबत रमण करावे.'

रेमे तेन चिरं कालं कामदेवमिवापरम्

त्याने तिच्यासोबत दीर्घ काळ आनंद घेतला, जणू ती दुसरीच कामदेव होती.

गमिष्यामि पुरीं रम्यां हसन्ती साब्रवीद् वचः

ती हसत म्हणाली, 'मी त्या रम्य नगरीत जाईन.'

प्रीतिः संजायते मह्यं स्थातव्यं वत्सरं पुनः

'माझ्या मनात प्रेम निर्माण झाले आहे; मला पुन्हा एक वर्ष येथे राहावे लागेल.'

आगमिष्यामि भूयो ऽत्र तन्मे ऽनुज्ञातुमर्हसि

'मी पुन्हा येथे येईन; त्यासाठी तू मला परवानगी द्यावी.'

नान्ययाप्सरसा तावद् रन्तव्यं भवत् पुनः

'तोपर्यंत, तू दुसऱ्या कोणत्याही अप्सरेसोबत रमण करू नकोस.'

गत्वा पतिव्रतां पत्नीं दृष्ट्वा बीतो ऽभवन्नृपः

राजाने जेव्हा पतीनिष्ठ पत्नीला पाहिले, तेव्हा तो घाबरला.

भीतं प्रसन्नया प्राह वाचा पीनपयोधरा

ती स्त्री, भरगच्च उरोज असलेली, त्याच्या भीतीला समजून गोड शब्दात बोलली.

तद् ब्रूहि मे यथा तत्त्वं न राज्ञां कीर्तये त्विदम्

'हे सत्य काय आहे ते मला सांग; मी हे इतर राजांना सांगणार नाही.'

नोवाच किञ्चिन्नृपतिर्ज्ञानदृष्ट्या विवेद सा

राजाने काहीही बोलले नाही, आणि त्याला त्या स्त्रीचे ज्ञानानेही काही कळले नाही.

भीते त्वयि महाराज राष्ट्रं ते नाशमेष्यति

महाराज, जर तुम्ही घाबरलात तर तुमचे राज्य नष्ट होईल.

गत्वा कण्वाश्रमं पुण्यं दृष्ट्वा तत्र महामुनिम्

तो पुण्यवान कण्व ऋषींच्या आश्रमात गेला आणि तिथे त्या महान ऋषीला पाहिले.

जगाम हिमवत्पृष्ठं समुद्दिश्य महाबलः

म्हणून तो बलवान हिमालयाच्या कडेकडेने निघून गेला.

भ्राजमानं श्रिया व्योम्नि भूषितं दिव्यमालया

तो आकाशात तेजाने झळकत होता आणि दिव्य माळ घालून सजला होता.

उर्वशीं तां मनश्चक्रे तस्या एवेयमर्हति

त्याचे मन उर्वशीवर स्थिर झाले, 'हीच यासाठी योग्य आहे' असे त्याला वाटले.

चकार सुमहद् युद्धं मालामादातुमुद्यतः

माळ मिळवण्यासाठी त्याने मोठे युद्ध केले.

जगाम तामप्सरसं कालिन्दीं द्रष्टुमादरात्

तो उत्साहाने त्या अप्सरा कालिंदीला पाहायला गेला.

बभ्राम सकलां पृथ्वीं सप्तद्वीपसमन्विताम्

त्याने सातही द्वीपांसह संपूर्ण पृथ्वीवर भ्रमण केले.

जगाम शैलप्रवरं हेमकूटमिति श्रुतम्

तो 'हेमकूट' म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या श्रेष्ठ पर्वताकडे गेला.

कामं संदधिरे घोरं भूषितं चित्रमालया

ते दोघे सुंदर माळ घालून प्रबळ कामात मग्न झाले.

न पश्यति स्मताः सर्वागिरिशृङ्गाणिजग्मिवान्

वासनेने पछाडल्यामुळे, जात असताना त्याला पर्वतांची शिखरे दिसलीच नाहीत.

देवलोकं महामेरुं ययौ देवपराक्रमः

दैवी सामर्थ्याने तो देवांच्या लोकात, महान मेरू पर्वतावर गेला.

भेजे शृङ्गाण्यतिक्रम्य स्वबाहुबलभावितः

स्वतःच्या बळावर शिखरे ओलांडून त्याने ती गाठली.