कूर्मपुराणम्

भीषणः सर्वसत्त्वानां पुरीं तेषां समाययौ

सर्व जीवांना भयावह वाटणारा एक भीषण प्राणी त्यांच्या नगरीत आला.

शूलमादाय सूर्याभं नादयन् वै दिशो दश

सूर्यासारखा तेजस्वी त्रिशूळ घेऊन, त्याने दहा दिशांना गडगडाट केला.

तत्यजुर्जोवितं त्वन्ये दुद्रुवुर्भयविह्वलाः

काहींनी आपले प्राण सोडले, तर काही घाबरून पळून गेले.

युयुधुर्दानवं शक्तिगिरिकूटासिमुद्गरैः

दानवांनी शक्ती, डोंगरशिखरे, तलवारी आणि गदा यांच्याने युद्ध केले.

वारयामास घोरात्मा कल्पान्ते भैरवो यथा

त्या भयंकर आत्म्याने त्यांना थांबवले, जणू कल्पाच्या शेवटी भैरवाने थांबवावे तसे.

युद्धाय कृतसंरम्भा विदेहं त्वभिदुद्रुवुः

युद्धासाठी सज्ज होऊन, ते देहहीनावर तुटून पडले.

प्राजापत्यं तथा कृष्णो वायव्यं धृष्ण एव च

कृष्णाने प्रजापत्य आणि वायव्य अस्त्रांचा वापर केला, आणि धृष्णानेही तसेच केले.

भञ्जयामास शूलेन तान्यस्त्राणि स दानवः

त्या दानवाने त्रिशूळाने ती सर्व अस्त्रे फोडून टाकली.

स्पृष्ट्वा मन्त्रेण तरसा चिक्षेप न ननाद च

मंत्राच्या स्पर्शाने आणि वेगाने त्याने ती अस्त्रे फेकली, पण तो काही ओरडला नाही.

न दानवं चालयितुं शशाकान्तकसंनिभम्

तो दानव चंद्राच्या शेवटासारखा स्थिर होता, त्याला हलवता आलं नाही.

जयध्वजस्तु मतिमान् सस्मार जगतः पतिम्

पण जयध्वज हा बुद्धिमान होता, त्याने जगाचा स्वामी आठवला.

त्रातारं पुरुषं पूर्वं श्रीपतिं पीतवाससम्

त्याने पूर्वीचा रक्षक, पिवळ्या वस्त्रातील श्रीपती, यांचा स्मरण केला.

आदेशाद् वासुदेवस्य भक्तानुग्रहकारणात्

वासुदेवाच्या आज्ञेने, भक्तावर कृपा करण्यासाठी,

प्राहिणोद् वै विदेहाय दानवेभ्यो यथा हरिः

त्याने विदेहाला दानवांविरुद्ध पाठवलं, जसं हरिने केलं होतं.

पृथिव्यां पातयामास शिरो ऽद्रिशिखराकृति

त्याने पर्वतशिखरासारखं डोकं पृथ्वीवर आपटलं.

समाययुः पुरीं रम्यां भ्रातरं चाप्यपूजयन्

ते सुंदर नगरीत गेले आणि आपल्या भावालाही सन्मान दिला.

कार्तवीर्यसुतं द्रष्टुं विश्वामित्रो महामुनिः

कार्तवीर्याचा पुत्र पाहण्यासाठी महर्षी विश्वामित्र आले.

समावेश्यासने रम्ये पूजयामास भावतः

त्याला सुंदर आसनावर बसवून, भक्तीभावाने त्याची पूजा केली.

निपातितो मया संख्ये विदेहो दानवेश्वरः

युद्धात मी दानवांचा राजा विदेहाचा पराभव केला.

प्रपन्नः शरणं तेन प्रसादो मे कृतः शुभः

तो माझ्या आश्रयाला आला आणि त्यामुळे मला शुभ कृपा मिळाली.

कथं केन विधानेन संपूज्यो हरिरीश्वरः

हरि या ईश्वराची पूजा कशी आणि कोणत्या प्रकारे करावी?

सर्वमेतन्ममाचक्ष्व परं कौतूहलं हि मे

हे सर्व मला सांग, कारण मला याबद्दल फारच कुतूहल आहे.

स विष्णुः सर्वभूतात्मा तमाश्रित्य विमुच्यते

तो विष्णू सर्व प्राण्यांचा आत्मा आहे—त्याच्या आश्रयाने मुक्ती मिळते.

अकामहतभावेन समाराध्यो न चान्यथा

इच्छारहित मनाने त्याची पूजा करावी, अन्यथा नाही.

शूराद्यैः पूजितो विप्रा जगामाथ स्वमालयम्

शूर व इतरांनी त्याची पूजा केल्यावर, तो आपल्या घरी गेला.

यज्ञेन यज्ञगम्यं तं निष्कामा रुद्रमव्ययम्

त्यांनी यज्ञाने त्या निष्काम, अविनाशी रुद्राची उपासना केली.

गौतमो ऽत्रिरगस्त्यश्च सर्वे रुद्रपरायणाः

गौतम, अत्री आणि अगस्त्य—हे सर्व रुद्रभक्त होते.

याजयामास भूतादिमादिदेवं जनार्दनम्

त्याने सर्व सृष्टीचे आद्य दैवत, जनार्दन याच्या पूजेसाठी यज्ञ करवले.

आविरासीत् स भगवान् तदद्भुतमिवाभवत्

तो भगवंत प्रकट झाला आणि ते दृश्य अगदी अद्भुत वाटले.