कूर्मपुराणम्

या यस्याभिमता पुंसः सा हि तस्यैव देवता

ज्या देवतेची एखाद्या पुरुषाला इच्छा आहे, तीच त्याची खरी देवता असते.

विशेषात् सर्वदा नायं नियमो ह्यन्यथा नृपाः

राजांनो, हा नियम नेहमीच लागू पडत नाही, काही वेळा वेगळंही घडू शकतं.

विप्राणामग्निरादित्यो ब्रह्मा चैव पिनाकधृक्

ब्राह्मणांसाठी अग्नी, आदित्य, ब्रह्मा आणि पिनाकधारी शंकर यांची सांगड दिली आहे.

गन्धर्वाणां तथा सोमो यक्षाणामपि कथ्यते

गंधर्वांसाठी सोम, आणि यक्षांसाठीही त्याचाच उल्लेख केला आहे.

रक्षसां शङ्करो रुद्रः किंनराणां च पार्वती

राक्षसांसाठी शंकर आणि रुद्र, तर किन्नरांसाठी पार्वती देवी मानली आहे.

मनूनां स्यादुमा देवी तथा विष्णुः सभास्करः

मनूंसाठी उमा देवी, आणि तसेच विष्णू व सूर्य यांचाही स्वीकार केला आहे.

वैखानसानामर्कः स्याद् यतीनां च महेश्वरः

वैखानस ऋषींसाठी सूर्य, आणि यतींसाठी महेश्वर हे मानले आहेत.

सर्वेषां भगवान् ब्रह्मा देवदेवः प्रजापतिः

सर्वांसाठी भगवंत ब्रह्मा, देवांचा देव आणि प्रजापती आहेत.

तस्माज्जयध्वजो नूनं विष्ण्वाराधनमर्हति

म्हणून, ज्याचा विजयाचा ध्वज आहे, तो खरोखरच विष्णूची पूजा करण्यास योग्य आहे.

पालयाञ्चक्रिरे पृथ्वीं जित्वा सर्वरिपून् रणे

सर्व शत्रूंना रणात जिंकून त्यांनी पृथ्वीचे राज्य केले.

भीषणः सर्वसत्त्वानां पुरीं तेषां समाययौ

सर्व जीवांना भयावह वाटणारा एक भीषण प्राणी त्यांच्या नगरीत आला.

शूलमादाय सूर्याभं नादयन् वै दिशो दश

सूर्यासारखा तेजस्वी त्रिशूळ घेऊन, त्याने दहा दिशांना गडगडाट केला.

तत्यजुर्जोवितं त्वन्ये दुद्रुवुर्भयविह्वलाः

काहींनी आपले प्राण सोडले, तर काही घाबरून पळून गेले.

युयुधुर्दानवं शक्तिगिरिकूटासिमुद्गरैः

दानवांनी शक्ती, डोंगरशिखरे, तलवारी आणि गदा यांच्याने युद्ध केले.

वारयामास घोरात्मा कल्पान्ते भैरवो यथा

त्या भयंकर आत्म्याने त्यांना थांबवले, जणू कल्पाच्या शेवटी भैरवाने थांबवावे तसे.

युद्धाय कृतसंरम्भा विदेहं त्वभिदुद्रुवुः

युद्धासाठी सज्ज होऊन, ते देहहीनावर तुटून पडले.

प्राजापत्यं तथा कृष्णो वायव्यं धृष्ण एव च

कृष्णाने प्रजापत्य आणि वायव्य अस्त्रांचा वापर केला, आणि धृष्णानेही तसेच केले.

भञ्जयामास शूलेन तान्यस्त्राणि स दानवः

त्या दानवाने त्रिशूळाने ती सर्व अस्त्रे फोडून टाकली.

स्पृष्ट्वा मन्त्रेण तरसा चिक्षेप न ननाद च

मंत्राच्या स्पर्शाने आणि वेगाने त्याने ती अस्त्रे फेकली, पण तो काही ओरडला नाही.

न दानवं चालयितुं शशाकान्तकसंनिभम्

तो दानव चंद्राच्या शेवटासारखा स्थिर होता, त्याला हलवता आलं नाही.

जयध्वजस्तु मतिमान् सस्मार जगतः पतिम्

पण जयध्वज हा बुद्धिमान होता, त्याने जगाचा स्वामी आठवला.

त्रातारं पुरुषं पूर्वं श्रीपतिं पीतवाससम्

त्याने पूर्वीचा रक्षक, पिवळ्या वस्त्रातील श्रीपती, यांचा स्मरण केला.

आदेशाद् वासुदेवस्य भक्तानुग्रहकारणात्

वासुदेवाच्या आज्ञेने, भक्तावर कृपा करण्यासाठी,

प्राहिणोद् वै विदेहाय दानवेभ्यो यथा हरिः

त्याने विदेहाला दानवांविरुद्ध पाठवलं, जसं हरिने केलं होतं.

पृथिव्यां पातयामास शिरो ऽद्रिशिखराकृति

त्याने पर्वतशिखरासारखं डोकं पृथ्वीवर आपटलं.

समाययुः पुरीं रम्यां भ्रातरं चाप्यपूजयन्

ते सुंदर नगरीत गेले आणि आपल्या भावालाही सन्मान दिला.

कार्तवीर्यसुतं द्रष्टुं विश्वामित्रो महामुनिः

कार्तवीर्याचा पुत्र पाहण्यासाठी महर्षी विश्वामित्र आले.

समावेश्यासने रम्ये पूजयामास भावतः

त्याला सुंदर आसनावर बसवून, भक्तीभावाने त्याची पूजा केली.

निपातितो मया संख्ये विदेहो दानवेश्वरः

युद्धात मी दानवांचा राजा विदेहाचा पराभव केला.