कूर्मपुराणम्

प्रव्रजेद् विधिवद् यज्ञैरिष्ट्वा पूर्वं सुरोत्तमान्

योग्य रीतीने यज्ञ करून, उत्तम देवतांची पूजा केल्यावरच संन्यास घ्यावा.

तमाराध्य सहस्त्रांशुं तपसा मोक्षमाप्नुयात्

कोणीतरी तप करून त्या सहस्त्रकिरण असलेल्या परमेश्वराची भक्ती केली, तर त्याला मुक्ती मिळते.

बीजं भगवता येन स देवस्तपसेज्यते

ज्या बीजामुळे भगवंताची, त्या देवतेची तपाने पूजा होते—

स रुद्रस्तपसोग्रेण पूज्यते नेतरैर्मखैः

तो रुद्र केवळ कठोर तपानेच पूजला जातो, इतर यज्ञांनी नाही.

स सर्वदैवततनुः पूज्यते तपसेश्वरः

सर्व देवतांचा मूळ असलेला, तपाचा स्वामी, तो फक्त तपानेच पूजला जातो.

तपः सुमहदास्थाय पूज्यते स महेश्वरः

महान तप करून त्या महेश्वराचीच पूजा होते.

स देवदेवस्तपसा पूजनीयः सनातनः

तो सनातन देवांचा देव, फक्त तपानेच पूजनीय आहे.

प्रसीदति महायोगी पूजितस्तपसा परः

तो परम महायोगी, तपाने पूजा केल्यावर प्रसन्न होतो.

नान्तरेण तपः कश्चिद्धर्मः शास्त्रेषु दृश्यते

तपाशिवाय कोणताही धर्म शास्त्रात दिसत नाही.

विसर्जयित्वा संपूज्य त्रिधन्वानमथाब्रवीत्

त्यांनी सर्वांचा सन्मानपूर्वक निरोप दिला आणि मग त्रिधन्वनाशी बोलले.

प्राणं बृहन्तं पुरुषमादित्यान्तरसंस्थितम्

तो महान प्राणस्वरूप पुरुष, जो सूर्याच्या अंतर्यात आहे—

चातुर्वर्ण्यसमायुक्तमशेषं क्षितिमण्डलम्

चतुर्वर्ण्यांनी युक्त अशी संपूर्ण पृथ्वी—

जगामारण्यमनघस्तपश्चर्तुमनुत्तमम्

तो निष्पाप वनात गेला, सर्वोच्च तप करण्यासाठी.

कन्दमूलफलाहारो मुन्यन्नैरयजत् सुरान्

कंद, मूळ आणि फळे खाऊन, त्याने मुन्यांसारख्या अन्नाने देवांची पूजा केली.

जजाप मनसा देवीं सावित्ररिं वेदमातरम्

त्याने मनाने सावित्री देवीचे, वेदांची जननी असलेल्या तिचे जप केले.

हिरण्यगर्भो विश्वात्मा तं देशमगमत् स्वयम्

हिरण्यगर्भ, जो साऱ्या विश्वाचा आत्मा आहे, स्वतः त्या ठिकाणी गेला.

ननाम शिरसा तस्य पादयोर्नाम कीर्तयन्

त्याने त्याच्या पायांवर डोके ठेवून वाकून, त्याचे नाव उच्चारले.

हिर्ण्यमूर्तये तुभ्यं सहस्त्राक्षाय वेधसे

हे सुवर्णमूर्ती, हजार डोळ्यांचे, सृष्टीकर्त्या, तुला मी वंदन करतो.

सांख्ययोगाधिगम्याय नमस्ते ज्ञानमूर्तये

सांख्य आणि योग याने मिळणाऱ्या, ज्ञानमूर्ती तुला नमस्कार.

पुरुषाय पुराणाय योगिनां गुरवे नमः

पुरुष, प्राचीन, योग्यांचा गुरु, तुला नमस्कार.

वरं वरय भद्रं ते वरदो ऽस्मीत्यभाषत

तो म्हणाला, "मंगलमूर्ती, तू वर माग, मी वर देणारा आहे."

भूयो वर्षशतं साग्रं तावदायुर्भवेन्मम

माझे आयुष्य पुन्हा शंभर वर्षांनी, थोडे अधिक, वाढू दे.

स्पृष्ट्वा कराभ्यां सुप्रीतस्तत्रैवान्तरधीयत

तो अत्यंत प्रसन्न होऊन, त्याला हाताने स्पर्श करून, तिथेच अदृश्य झाला.

शान्तस्त्रिषवणस्नायी कन्दमूलफलाशनः

शांत, दिवसातून तीन वेळा स्नान करणारा, कंद, मूळ आणि फळे यावर जगणारा.

प्रादुरासीन्महायोगी भानोर्मण्डलमध्यतः

सूर्याच्या मंडलाच्या मध्यभागी एक महान योगी प्रकट झाला.

स्वयंभुवमनाद्यन्तं ब्रह्माणं विस्मयं गतः

स्वतः प्रकटलेला, अनादि-अनंत ब्रह्मा, आश्चर्यचकित झाला.

क्षणादपश्यत् पुरुषं तमेव परमेश्वरम्

क्षणातच त्याने तोच परमेश्वर, पुरुषरूप, पाहिला.

चन्द्रावयवलक्षमाणं नरनारीतनुं हरम्

त्याने चंद्रासारखा तेजस्वी, नर-नारी स्वरूप असलेला हर पाहिला.

रक्ताम्बरधरं रक्तं रक्तमाल्यानुलेपनम्

त्याने लाल वस्त्र परिधान केलेले, लाल रंगाचा, लाल माळा व अंगरंग लावलेला पाहिला.