कूर्मपुराणम्

त्रिविक्रमायामितविक्रमाय

अमाप पाऊल टाकणाऱ्या त्रिविक्रमाला,

पातालमूलं प्रविशेति भूयः

तू पुन्हा पाताळाच्या मुळाशी प्रवेश करतोस.

प्रवेक्ष्यसे कल्पदाहे पुनर्माम्

कल्पाच्या अंताला, तू पुन्हा माझ्यात प्रवेश करशील.

पुरन्दराय त्रैलोक्यं ददौ विष्णुरुरुक्रमः

महापाऊल टाकणाऱ्या विष्णूंनी पुरंदराला तीनही लोकं दिली.

ब्रह्मा शक्रो ऽथ भगवान् रुद्रादित्यमरुद्गणाः

मग ब्रह्मा, शक्र, भगवंत, रुद्र, आदित्य आणि मरुतगण—

पश्यतामेव सर्वेषां तत्रैवान्तरधीयत

सर्वांच्या डोळ्यांसमोर, तिथेच तो अदृश्य झाला.

प्रह्लादेनासुरवरैर्विष्णुना विष्णुतत्परः

असुरांमध्ये श्रेष्ठ असलेला, विष्णूभक्त प्रह्लाद, विष्णूने—

पूजाविधानं प्रह्लादं तदाहासौ चकार सः

त्या वेळी त्याने प्रह्लादाला पूजा करण्याची पद्धत सांगितली.

प्रणतगतिं प्रणिधाय कर्मयोगम्

शरणागतीचा मार्ग आणि कर्मयोग ठरवून,

स देवकार्याणि सदा करोति पुरुषोत्तमः

तो पुरुषोत्तम नेहमी देवतांची कामं करतो.

तेषां प्रधानो द्युतिमान् बाणो नाम महाबलः

त्यांचा प्रमुख बाण नावाचा तेजस्वी आणि बलाढ्य होता.

त्रैलोक्यं वशमानीय बाधयामास वासवम्

तीनही लोकं आपल्या अधीन करून बाणाने वासवाला त्रास द्यायला सुरुवात केली.

त्वदीयो बाधते ह्यस्मान् बाणो नाम महासुरः

तुझ्या पक्षातील बाण नावाचा महाअसुर आम्हा सर्वांना खूप त्रास देतो आहे.

ददाह बाणस्य पुरं शरेणैकेन लीलया

त्याने सहजपणे एका बाणाने बाणाच्या नगरीला जाळून टाकले.

ययौ शरणमीशानं गोपतिं नीललोहितम्

तो निळ्या-तांबड्या रंगाच्या, गवळ्यांचा स्वामी ईशानाच्या आश्रयाला गेला.

निर्गत्य तु पुरात् तस्मात् तुष्टाव परमेश्वरम्

त्या नगरातून बाहेर पडून त्याने परमेश्वराची स्तुती केली.

गाणपत्येन बाणं तं योजयामास भावतः

त्याने भक्तीभावाने गणपतीच्या मंत्राने त्या बाणाला सिद्ध केले.

स्वर्भानुर्वृषपर्वा च प्राधान्येन प्रकीर्तिताः

स्वर्भानू आणि वृषपर्व हे प्रमुख म्हणून सांगितले आहेत.

अनेकशिरसां तद्वत् खेचराणां महात्मनाम्

महान सामर्थ्य असलेल्या आकाशातील अनेक जीवांमध्ये अनेक शिर असणारेही आहेत.

अनन्ताद्या महानागाः काद्रवेयाः प्रकीर्तिताः

अनंत आणि इतर कद्रूच्या संतती असलेले महान सर्प प्रसिद्ध आहेत.

शुकीं श्येनीं च भासीं च सुग्रीवाङ्गृध्रिकां शुचिम्

शुकी, श्येनी, भासी, सुग्रीवा, ऋक्षिका आणि शुचि यांचा जन्म झाला.

इरा वृक्षलतावल्लीस्तृणजातीश्च सर्वशः

इरा हिने सर्व प्रकारची झाडे, वेलीं, लता आणि गवतांची जात निर्माण केली.

रक्षोगणं क्रोधवशा जनयामास सत्तमाः

श्रेष्ठांनी क्रोधामुळे राक्षसांचा समूह उत्पन्न केला.

प्रसादाच्छूनिलः प्राप्तो वाहनत्वं हरेः स्वयम्

कृपेने शूनिल स्वतः हरिचे वाहन होण्याचा मान मिळवला.

सारथ्ये कल्पितः पूर्वं प्रीतेनार्कस्य शंभुना

पूर्वी शंभूने प्रेमाने त्याला सूर्याचा सारथी नेमला होता.

वैवस्वते ऽन्ते ह्यस्मिञ्छृण्वतां पापनाशनाः

वैवस्वत युगाच्या शेवटी, जे ऐकतात त्यांचे पाप नष्ट होते.

अरिष्टनेमिपत्नीनामपत्यानीह षोडश

अरिष्टनेमिच्या पत्नींपासून येथे सोळा मुले झाली.

तद्वदङ्गिरसः पुत्रा ऋषयो ब्रह्मसत्कृताः

त्याचप्रमाणे, अंगिरसांच्या पुत्रांचा जन्म झाला, जे ब्रह्माने सन्मानित ऋषी होते.

मन्वन्तरेषु नियतं तुल्यैः कार्यैः स्वनामभिः

प्रत्येक मन्वंतरात ते स्वतःच्या नावांनी आणि तशाच कार्यांसह स्थिर असतात.