कूर्मपुराणम्

मेने सर्वात्मकं देवं वासुदेवं सनातनम्

त्याने वासुदेव, सर्वांचा आत्मा आणि सनातन देव, असे मानले.

ननाम शिरसा देवं योगिनां हृदयेशयम्

त्याने योग्यांच्या हृदयात वास करणाऱ्या देवाला डोक्यावर नमस्कार केला.

निवार्य पितरं भ्रातृन् हिरण्याक्षं तदाब्रवीत्

त्याने वडील आणि भावांना थांबवून हिरण्याक्षाला बोलले.

पुराणपुरुषो देवो महायोगी जगन्मयः

पुरातन पुरुष, देव, महान योगी आणि सर्व विश्वाचा आधार असलेला तोच आहे.

प्रधानपुरुषस्तत्त्वं मूलप्रकृतिरव्ययः

तोच प्रधान पुरुष, मूळ प्रकृती आणि कधीही नष्ट न होणारा खरा तत्त्व आहे.

गच्छध्वमेनं शरणं विष्णुमव्यक्तमव्ययम्

त्या अव्यक्त, अविनाशी विष्णूच्या शरण जा.

प्रोवाच पुत्रमत्यर्थं मोहितो विष्णुमायया

विष्णूच्या मायेमुळे मोहून, त्याने आपल्या मुलाला अत्यंत तळमळीने असे सांगितले.

समागतो ऽस्मद्भवनमिदानीं कालचोदितः

काळाच्या प्रेरणेने तो आता आपल्या घरी आला आहे.

मा निन्दस्वैनमीशानं भूतानामेकमव्ययम्

या सर्व भूतांचा एकमेव, अविनाशी ईश्वर आहे, त्याची निंदा करू नकोस.

कालेन हन्यते विष्णुः कालात्मा कालरूपधृक्

स्वतः काळरूप असलेला आणि काळाचा आत्मा असलेला विष्णू, काळामुळेच नष्ट होतो.

निवारितो ऽपि पुत्रेण युयोध हरिमव्ययम्

मुलाने थांबवले तरी त्याने अविनाशी हरिविरुद्ध युद्ध केले.

नखैर्विदारयामास प्रह्रादस्यैव पश्यतः

प्रह्लाद पाहत असताना त्याला नखांनी फाडून टाकले.

विसृज्य पुत्रं प्रह्रादं दुद्रुवे भयविह्वलः

भीतीने ग्रासून, त्याने प्रह्लाद या आपल्या मुलाला सोडून पळ काढला.

नृसिंहदेहसंभूतैः सिंहैर्नोता यमालयम्

नृसिंहाच्या देहातून निर्माण झालेल्या सिंहांनी पकडल्यामुळे तो यमाच्या लोकात पोहोचू शकला नाही.

स्वमेव परमं रूपं ययौ नारायणाह्वयम्

त्याने आपलेच परमोच्च रूप, नारायण नावाचे, धारण केले.

अभिषेकेण युक्तेन हिरण्याक्षमयोजयत्

त्याने विधिपूर्वक अभिषेक करून हिरण्याक्षाची स्थापना केली.

लब्ध्वान्धकं महापुत्रं तपसाराध्य शङ्करम्

शंकराची तपश्चर्या करून, त्याने अंधक नावाचा महान पुत्र मिळवला.

नीत्वा रसातलं चक्रे वन्दीमिन्दीवरप्रभाम्

तिला रसातळात नेले आणि निळ्या कमळासारखी तेजस्वी वंदिनी बनवली.

गत्वा विज्ञापयामासुर्विष्णवे हरिमन्दिरम्

ते सर्वजण विष्णूच्या मंदिरात जाऊन विनंती करू लागले.

सर्वेदेवमयं शुभ्रं वाराहं वपुरादधे

त्याने सर्व देवांचा समावेश असलेले, शुभ्र आणि वारणाचे रूप धारण केले.

दंष्ट्रयोद्धारयामास कल्पादौ धरणीमिमाम्

कल्पाच्या प्रारंभी, त्याने आपल्या दाताने ही पृथ्वी वर उचलली.

स्वामेव प्रकृतिं दिव्यां ययौ विष्णुः परं पदम्

विष्णूंनी आपल्या दिव्य स्वरूपात प्रवेश केला आणि परम स्थान प्राप्त केलं.

अपालयत् स्वकंराज्यं भावं त्यक्त्वा तदाऽसुरम्

त्यांनी असुरी वृत्ती सोडून आपलं राज्य नीट सांभाळलं.

निः सपत्नं तदा राज्यं तस्यासीद् विष्णुवैभवात्

विष्णूंच्या तेजामुळे त्याचं राज्य शत्रूंविना शांत झालं.

तापसं नार्चयामास देवानां चैव मायया

त्याने तपस्व्याचा आणि देवतांचा मायेमुळे सन्मान केला नाही.

शशापासुरराजानं क्रोधसंरक्तलोचनः

रागाने डोळे लाल झालेल्या अवस्थेत त्याने असुरराजाला शाप दिला.

सा भक्तिर्वैष्णवी दिव्या विनाशं ते गमिष्यति

ती दिव्य वैष्णव भक्ती तुझा नाश करील.

मुमोह राज्यसंसक्तः सो ऽपि शापबलात् ततः

राज्यात गुंतल्यामुळे शापाच्या प्रभावाने तो भ्रमित झाला.

पितुर्वधमनुस्मृत्य क्रोधं चक्रे हरिं प्रति

वडिलांच्या वधाची आठवण काढून त्याला हरीवर राग आला.