कूर्मपुराणम्

रोमजा इति विख्यातास्तस्य साहाय्यकारिणः

त्याला मदत करणारे 'रोमजा' म्हणून प्रसिद्ध झाले.

कालाग्निरुद्रसंकाशा नादयन्तो दिशो दश

ते काळाग्निरुद्रासारखे दिसत होते आणि दहा दिशांना गर्जना करत होते.

समावृत्य गणश्रेष्ठं ययुर्दक्षमखं प्रति

गणांच्या प्रमुखाला वेढून, ते दक्षाच्या यज्ञाकडे गेले.

ददृशुर्यज्ञदेशं तं दक्षस्यामिततेजसः

त्यांनी अमाप तेज असलेल्या दक्षाच्या त्या यज्ञस्थळाकडे पाहिले.

वीणावेणुनिनादाढ्यं वेदवादाभिनादितम्

विणा आणि बासरीच्या निनादांनी, तसेच वेदपठणाच्या आवाजांनी ते स्थळ भरले होते.

उवाच भद्रया रुद्रैर्वोरभद्रः स्मयन्निव

वीरभद्राने हलक्याच हसत, सौम्यपणे रुद्रांना उत्तर दिलं.

भागाभिलप्सया प्राप्ता भागान् यच्छध्वमीप्सितान्

तुम्ही यज्ञातील भाग मिळवण्यासाठी आलात, हवे तसे भाग द्या.

तं ब्रूताज्ञापयति यो वेत्स्यामो हि वयं ततः

त्याला सांगा, 'तो जे आज्ञा देईल ते आम्ही नक्कीच करू.'

देवा ऊचुर्यज्ञभागे न च मन्त्रा इति प्रभुम्

देवतांनी म्हटलं, 'प्रभूंसाठी यज्ञाचा भाग नाही, ना मंत्र आहेत.'

ये नाध्वरस्य राजानं पूजयध्वं महेश्वरम्

'यज्ञाचा राजा म्हणून महेश्वराची पूजा करा.'

पूज्यते सर्वयज्ञेषु सर्वाभ्युदसिद्धिदः

'तो सर्व यज्ञांत पूजला जातो आणि सर्व इच्छित फळ देणारा आहे.'

न मेनिरे ययुर्मन्त्रा देवान् मुक्त्वा स्वमालयम्

त्यांनी त्याला महत्त्व दिलं नाही; मंत्र देवांना सोडून आपल्या ठिकाणी परत गेले.

स्पृशन् कराभ्यां ब्रह्मर्षि दधीचं प्राह देवताः

देवतांनी ब्रह्मर्षी दधीच यांना हात लावून त्यांच्याशी बोलले.

यस्मात् प्रसह्य तस्माद् वो नाशयाम्यद्य गर्वितम्

‘तुम्ही गर्वाने वागलात म्हणून आज मी तुमचा गर्व मोडून टाकीन.’

गणेश्वराश्च संक्रुद्धा यूपानुत्पाट्य चिक्षिपुः

गणांचे प्रमुख रागावून यूप उखडून फेकू लागले.

गृहीत्वा भीषणाः सर्वे गङ्गास्त्रोतसि चिक्षिपुः

सर्व भयंकर गणांनी ते उचलून गंगेच्या प्रवाहात फेकले.

व्यष्टम्भयददीनात्मा तथान्येषां दिवौकसाम्

त्याने स्वतःच्या सामर्थ्याने इतर देवतांनाही तसंच रोखून धरलं.

निहत्य मुष्टिना दन्तान् पूष्णश्चैवमपातयत्

त्याने मूष्टीने पूष्णाचे दात तोडून खाली पाडले.

धर्षयामास बलवान् स्मयमानो गणेश्वरः

शक्तिशाली गणेश्वर हसत त्यांना त्रास द्यायला लागला.

जघान मूर्ध्नि पादेन मुनीनपि मुनीश्वराः

मुनीश्वरांनी पायाने मुनींच्या डोक्यावर मारले.

विव्याध निशेतैर्बाणैः स्तम्भयित्वा सुदर्शनम्

त्याने प्रथम स्तंभित करून, निखारदार बाणांनी सुदर्शनाला भोसकले.

जघान पक्षैः सहसा ननादाम्बुनिधिर्यथा

त्याने अचानक पंखांनी आघात केला आणि समुद्रासारखा गर्जना केली.

वैनतेयादभ्यधिकान् गरुडं ते प्रदुद्रुवुः

वैनतेयापेक्षा जास्त सामर्थ्य असलेलेही गरुडापासून पळून गेले.

विसृज्य माधवं वेगात् तदद्भुतमिवाभवत्

माधवाला जोरात सोडल्यावर, ते काहीतरी अद्भुत घडल्यासारखं वाटलं.

आगत्य वारयामास वीरभद्रं च केशवम्

तो पुढे येऊन, वीरभद्र आणि केशव यांना थांबवलं.

संस्तूय भगवानीशः साम्बस्तत्रागमत् स्वयम्

भगवान ईशाची स्तुती केल्यावर, सांबासह ते स्वतः तिथे आले.

तुष्टाव भगवान् ब्रह्मा दक्षः सर्वे दिवौकसः

भगवान ब्रह्मा, दक्ष आणि सर्व देवांनी त्यांची स्तुती केली.

स्तोत्रैर्नानाविधैर्दक्षः प्रणम्य च कृताञ्जलिः

दक्षाने हात जोडून, विविध प्रकारच्या स्तोत्रांनी त्यांना वंदन केलं.

प्रसन्नमानसा रुद्रं वचः प्राह घृणानिधिः

मन शांत करून, दयाळू परमेश्वराने रुद्राला बोललं.