चतुर्मुखमुदाराङ्गमर्चिभिरुपशोभितम्
चार मुखांचा, तेजस्वी, सुंदर अंगाचा, ज्याच्या भोवती प्रकाशाची प्रभा आहे —
प्रत्युद्गम्य स्वयं देवो विश्वात्मा परिषस्वजे
स्वतः देव, सर्व विश्वाचा आत्मा, पुढे जाऊन त्यांना प्रेमाने कवेत घेतले.
ऋग्यजुः सामसंज्ञं तत् पवित्रममलं पदम्
ते शुद्ध, निर्मळ स्थान ऋग्वेद, यजुर्वेद आणि सामवेद या नावांनी ओळखले जाते.
ब्रह्मतेजोमयं श्रीमन्निष्ठा चैव मनीषिणाम्
ते ब्रह्मतेजाने बनलेले, तेजस्वी आणि ज्ञानी लोकांचे आश्रयस्थान आहे.
अपश्यदैश्वरं तेजः शान्तं सर्वत्रगं शिवम्
त्यांनी ते दिव्य तेज पाहिले — शांत, सर्वत्र व्यापलेले, मंगल.
आनन्दमचलं ब्रह्म स्थानं तत्पारमेश्वरम्
तेच आनंदमय, अचल ब्रह्म, परमेश्वराचे सर्वोच्च स्थान आहे.
प्राप्तवानात्मनो धाम यत्तन्मोक्षाख्यमव्ययम्
त्यांनी आत्म्याचे ते निवासस्थान, ज्याला मोक्ष म्हणतात आणि जे कधीही नाश पावत नाही, ते प्राप्त केले.
समाश्रित्यान्तिमं भावं मायां लक्ष्मीं तरेद् बुधः
शेवटच्या अवस्थेला आधार मानून, ज्ञानी पुरुष मायेला, लक्ष्मीला ओलांडून जातो.
शक्रेण सहिताः सर्वे पप्रच्छुर्गरुडध्वजम्
सर्वजण, इंद्रासह, गरुडध्वजाला प्रश्न विचारू लागले.
तद् वदाशेषमस्माकं यदुक्तं भवता पुरा
आम्हाला पूर्वी तुम्ही जे सांगितले, ते सर्व पुन्हा सांगावे.
शुश्रूषुश्चाप्ययं शक्रः सखा तव जगन्मय
आणि हा इंद्र, तुझा मित्र, जगाचा आधार, तोही ऐकण्यास उत्सुक आहे.
रसातलगतो देवो नारदाद्यैर्महर्षिभिः
तो देव नारदांसारख्या महर्षींसह रसातळात गेला —
सन्निधौ देवराजस्य तद् वक्ष्ये भवतामहम्
देवराजांच्या उपस्थितीत, मी ते तुम्हाला सांगणार आहे.
पुराणश्रवणं विप्राः कथनं च विशेषतः
हे विप्रांनो, पुराणाचे श्रवण आणि त्याचे विशेष कथन —
उपाख्यानमथैकं वा ब्रह्मलोके महीयते
किंवा अगदी एकच कथा, ब्रह्मलोकात फार मोठ्या मानाने पाहिली जाते.
उक्तं देवाधिदेवेन श्रद्धातव्यं द्विजातिभिः
देवताधिपतीने जे सांगितले आहे, त्यावर द्विजांनी विश्वास ठेवावा.
वक्ष्यमाणं मया सर्वमिन्द्रद्युम्नाय भाषितम्
मी आता जे काही सांगणार आहे, ते सर्व मी इंद्रद्युम्नाला सांगितले होते.
पुराणं पुण्यदं नृणां मोक्षधर्मानुकीर्तनम्
हे पुराण लोकांना पुण्य देणारे असून, मुक्तीच्या धर्माचे वर्णन करणारे आहे.
उपास्य विपुलां निद्रां भोगिशय्यां समाश्रितः
पूजा करून मी भुजंगाच्या शय्येवर विसावून खोल झोपेत गेलो.
ततो मे सहसोत्पन्नः प्रसादो मुनिपुङ्गवा
त्या वेळी, ऋषिमध्ये श्रेष्ठ असा, माझ्या मनात अचानक कृपा उत्पन्न झाली.
तदन्तरे ऽभवत् क्रोधः कस्माच्चित् कारणात् तदा
त्याच वेळी, कुठल्या तरी कारणाने माझ्या मनात रागही आला.
तेजसा सूर्यसंकाशस्त्रैलोक्यं संहरन्निव
माझ्या तेजाने, सूर्यासारखा प्रकाश होत, जणू त्रैलोक्याचा संहार करीत होतो.
सुरूपा सौम्यवदना मोहिनी सर्वदेहिनाम्
सुंदर रूपाची, सौम्य चेहऱ्याची, सर्व जीवांना मोहात पाडणारी स्त्री तेथे होती.
दिव्यकान्तिसमायुक्ता दिव्यमाल्योपशोभिता
ती दिव्य तेजाने उजळलेली होती आणि दिव्य हारांनी सजलेली होती.
स्वधाम्ना पूरयन्तीदं मत्पार्श्वं समुपाविशत्
तिने आपल्या तेजाने हे स्थान उजळवले आणि माझ्या शेजारी येऊन बसली.
येनेयं विपुला सृष्टिर्वर्धते मम माधव
माधव, हिच्यामुळे माझी ही विशाल सृष्टी वाढत जाते.
मोहयित्वा ममादेशात् संसारे विनिपातय
माझ्या आज्ञेने, सर्वांना मोहात पाडून, संसारात टाक.
अक्रोधनान् सत्यपरान् दूरतः परिवर्जय
जे कोप नसलेले आणि सत्याला धरून राहणारे आहेत, त्यांच्यापासून दूर राहा.
जापिनस्तापसान् विप्रान् दूरतः परिवर्जय
मंत्र पठण करणारे, तप करणारे आणि ब्राह्मण यांच्यापासून दूर राहा.
महायज्ञपरान् विप्रान् दूरतः परिवर्जय
महायज्ञात मग्न असलेल्या ब्राह्मणांपासून दूर राहा.