कूर्मपुराणम्

सो ऽयं साक्षी तीव्ररोचिः कालात्मा शाङ्करीतनुः

तोच हा साक्षी, तेजस्वी, काळरूप, शंकराची मूर्ती असलेला आहे.

आदित्यो भगवान् सूर्यो नीलग्रीवो विलोहितः

आदित्य, म्हणजेच भगवंत सूर्य, काळ्या गळ्याचा आणि तांबड्या तेजाचा आहे.

पश्यैनं विश्वकर्माणं रुद्रमूर्ति त्रयीमयम्

हा विश्वाचा कर्ता, रुद्रस्वरूप आणि तीन वेदांनी बनलेला आहे, असे पाहा.

सर्वे सूर्या इति ज्ञेया न ह्यान्यो विद्यते रविः

सर्वजण सूर्यच समजावे, कारण रविव्यतिरिक्त दुसरा सूर्य नाही.

बाढमित्यब्रुवन् वाक्यं तस्य साहाय्यकारिणः

त्याच्या वाक्याला मदत करणाऱ्यांनी 'तसेच होवो' असे उत्तर दिले.

सहस्त्रशो ऽथ शतशो भूय एव विनिन्द्यते

नंतर हजारोंनी आणि शेकडोंनी त्याची पुन्हा पुन्हा निंदा करण्यात आली.

अपूजयन् दक्षवाक्यं मोहिता विष्णुमायया

विष्णूच्या मायेमुळे मोहून, त्यांनी दक्षाच्या शब्दांना मान दिला.

नापश्यन् देवमीशानमृते नारायणं हरिम्

नारायण हरि वगळता, त्यांनी दुसरा कोणताही देवाधिदेव पाहिला नाही.

पश्यतामेव सर्वेषां क्षणादन्तरधीयत

सर्वजण पाहत असतानाच, तो क्षणात अदृश्य झाला.

रक्षकं जगतां देवं जगाम शरणं स्वयम्

जगाचा रक्षक देव स्वतःच शरण गेला.

रक्षते भगवान् विष्णुः शरणागतरक्षकः

शरण आलेल्यांचे रक्षण करणारा भगवंत विष्णू रक्षण करतो.

संप्रेक्ष्यर्षिगणान् देवान् सर्वान् वै ब्रह्मविद्विषः

सर्व ऋषीगण आणि देव, जे ब्रह्मद्वेषी होते, त्यांच्याकडे पाहिले.

नरः पापमवाप्नोति महद् वै नात्र संशयः

माणूस मोठे पाप कमावतो; याबद्दल काहीही शंका नाही.

दण्डो देवकृतस्तत्र सद्यः पतति दारुणः

तेथे देवांनी केलेली कठोर शिक्षा त्वरित पडते.

समागतान् ब्राह्मणांस्तान् दक्षसाहाय्यकारिणः

दक्षाला मदत करणारे जे ब्राह्मण एकत्र आले होते,

विनिन्दितो महादेवः शङ्करो लोकवन्दितः

लोकांनी वंदन केलेल्या महादेव शंकराची निंदा करण्यात आली.

निन्दन्तो ह्यैश्वरं मार्गं कुशास्त्रासक्तमानसाः

खोट्या शास्त्रांमध्ये मन लावणारे लोक, खऱ्या ईश्वरमार्गाची निंदा करतात.

प्राप्य घोरं कलियुगं कलिजैः किल पीडिताः

भयंकर कलियुग येऊन, कलियुगातील दोषांनी लोक त्रस्त होतील.

भविष्यति हृषीकेशः स्वाश्रितो ऽपि पराङ्मुखः

आपल्या भक्तांनी शरण आले तरी, हृषीकेश त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करतील.

जगाम मनसा रुद्रमशेषाघविनाशनम्

त्याने आपल्या मनाने सर्व पापांचा नाश करणाऱ्या रुद्राकडे वळण घेतले.

पतिं पशुपतिं देवं ज्ञात्वैतत् प्राह सर्वदृक्

सर्व प्राण्यांचा स्वामी, पशुपती देव ओळखून, सर्वज्ञानी असे म्हणाले.

विनिन्द्य भवतो भावमात्मानं चापि शङ्कर

शंकरा, तुझ्या आणि माझ्या स्वभावाची निंदा करून,

विनाशयाशु तं यज्ञं वरमेकं वृणोम्यहम्

मी एकच वर मागतो—तो यज्ञ लवकर नष्ट कर.

ससर्ज सहसा रुद्रं दक्षयज्ञजिघांसया

दक्षाच्या यज्ञाचा नाश करण्याच्या इच्छेने त्याने अचानक रुद्राची निर्मिती केली.

सहस्त्रपाणिं दुर्धर्षं युगान्तानलसन्निभम्

हजार हातांचा, कोणालाही न जिंकता येईल असा, युगाच्या अंताच्या ज्वाळेसारखा तो होता.

दण्डहस्तं महानादं शार्ङ्गिणं भूतिभूषणम्

हातात काठी, मोठ्या गर्जनेसह, धनुष्य घेऊन, अंगावर भस्म लावलेला तो होता.

स जातमात्रो देवेशमुपतस्थे कृताञ्जलिः

तो जन्मताच, देवांचा स्वामीसमोर हात जोडून उभा राहिला.

विनिन्द्य मां स यजते गङ्गाद्वारे गणेश्वर

गणेश्वरा, त्याने माझी निंदा करून गंगाद्वारी यज्ञ केला.

वीरभद्रेण दक्षस्य विनाशमगमत् क्रतुः

वीरभद्रामुळे दक्षाचा यज्ञ नष्ट झाला.