कूर्मपुराणम्

आगत्य देवो राजानं प्राह दामोदरः स्वयम्

स्वतः दामोदर देव तेथे आला आणि राजाशी बोलला.

एकमुक्त्वा हृषीकेशः स्वकीयां प्रकृतिं गतः

हृषीकेशाने एकच शब्द सांगितला आणि आपल्या स्वरूपात परत गेला.

अपालयत् स्वकं राज्यं न्यायेन मधुसूदने

त्याने आपले राज्य न्यायाने चालवले, हे मधुसूदन.

खिखण्डनं हविर्धानमन्तर्धाना व्यजायत

खिखंडन, हविर्धान आणि अंतर्धान यांचा जन्म झाला.

धार्मिको रूपसंपन्नो वेदवेदाङ्गपारगः

धर्मनिष्ठ, सुंदर आणि वेद व वेदांगांचा पारंगत असा.

मतिं चक्रे भाग्ययोगात् संन्यां प्रति धर्मवित्

धर्म जाणणाऱ्याने, आपल्या भाग्यामुळे, संन्यास घ्यायचे ठरवले.

जगाम हिमवत्पृष्ठं कदाचित् सिद्धसेवितम्

कधीतरी तो सिद्धांनी वास केलेल्या हिमालयाच्या डोंगरावर गेला.

अपश्यद् योगिनां गम्यमगम्यं ब्रह्मविद्विषाम्

त्याने योगींना मिळणारी आणि न मिळणारी अशी, ब्रह्मद्वेष्ट्यांना अडगळीची ठिकाणे पाहिली.

पद्मोत्पलवनोपेता सिद्धाश्रमविभूषिता

कमळ आणि निलकमळांच्या बागांनी भरलेली, सिद्धांच्या आश्रमांनी शोभलेली ती जागा होती.

सुपुण्यमाश्रमं रम्यमपश्यत् प्रीतिसंयुतः

आनंदाने भरलेला, अतिशय पुण्यवान आणि रमणीय असा आश्रम त्याने पाहिला.

अर्चयित्वा महादेवं पुष्पैः पद्मोत्पलादिभिः

कमळ, निलकमळ यांसारख्या फुलांनी महादेवाची पूजा केली.

संप्रेक्षमाणो भास्वन्तं तुष्टाव परमेश्वरम्

तेजस्वी परमेश्वराकडे पाहत, त्याने त्याची स्तुती केली.

अन्यैश्च विविधैः स्तोत्रैः शांभवैर्वेदसंभवैः

विविध वेदांपासून उत्पन्न झालेल्या, शंभूच्या इतर अनेक स्तोत्रांनी त्याने स्तुती केली.

श्वेताश्वतरनामानं महापाशुपतोत्तमम्

त्याने श्रेष्ठ पाशुपतांमध्ये अग्रगण्य असलेला, श्वेताश्वतर नावाचा तेजस्वी ऋषी पाहिला.

तपसा कर्षितात्मानं शुक्लयज्ञोपवीतिनम्

तपस्येने आपले मन जिंकलेला, पांढऱ्या यज्ञोपवीत घातलेला तो होता.

ववन्दे शिरसा पादौ प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्

त्याने डोक्याने पायाला वंदन केले, हात जोडून तो म्हणाला:

योगीश्वरो ऽद्य भगवान् दृष्टो योगविदां वरः

आज मी योगीश्वार, योगविद्येत श्रेष्ठ असणारा भगवंत पाहिला.

किं करिष्यामि शिष्यो ऽहं तव मां पालयानघ

मी तुझा शिष्य आहे, मी काय करू? पापरहित गुरु, मला रक्षण कर.

शिष्यत्वे परिजग्राह तपसा क्षीणकल्पषम्

तपस्येने दोष क्षीण झालेल्या त्याला शिष्य म्हणून स्वीकारले.

ददौ तदैश्वरं ज्ञानं स्वशाखाविहितं व्रतम्

मग त्याने आपल्याच शाखेने सांगितलेले व्रत आणि दैवी ज्ञान दिले.

अन्त्याश्रममिति ख्यातं ब्रह्मादिभिरनुष्ठितम्

ब्रह्मा आणि इतरांनी आचरलेले, शेवटचे आश्रम म्हणून प्रसिद्ध असलेले ते व्रत होते.

ब्राह्मणान् क्षत्रियान् वैश्यान् ब्रह्मचर्यपरायणान्

ब्रह्मचारी असणारे ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्य हे सर्व,

समासते महादेवं ध्यायन्तो निष्कलं शिवम्

महादेवाचे ध्यान करतात, निर्गुण शिवाचा स्मरण करतात.

अध्यास्ते भगवानीशो भक्तानामनुकम्पया

भगवान आपल्या भक्तांवर दया करून तिथे वास करतात.

आराधयन्महादेवं लोकानां हितकाम्यया

सर्व लोकांचे कल्याण व्हावे म्हणून त्याने महादेवाची भक्ती केली.

आराध्य महतीं सिद्धिं लेभिरे देवदानवाः

त्यांनी भक्ती केल्यावर देव आणि दैत्यांना मोठे यश मिळाले.

दृष्ट्वा तपोबलाज्ज्ञानं लेभिरे सार्वकालिकम्

त्यांच्या तपश्चर्येचे सामर्थ्य पाहून त्यांना सर्व काळासाठी योग्य असे ज्ञान मिळाले.

तिष्ठ नित्यं मया सार्धं ततः सिद्धिमवाप्स्यसि

नेहमी माझ्यासोबत राहा, मग तुला सिद्धी मिळेल.

आचचक्षे महामन्त्रं यथावत् स्वार्थसिद्धये

त्याने स्वतःच्या हितासाठी योग्य प्रकारे मोठा मंत्र शिकवला.