कूर्मपुराणम्

अग्निष्टुदतिरात्रश्च सुद्युम्नश्चाभिमन्युकः

अग्निष्टुत, अतिरात्र, सुध्युम्न आणि अभिमन्यु,

अङ्गं सुमनसं स्वातिं क्रतुमङ्गिरसं शिवम्

अंग, सुमनस, स्वाती, क्रतु, अंगिरस आणि शिव,

यो ऽसौ पृथुरिति ख्यातः प्रजापालो महाबलः

जो पृथु म्हणून प्रसिद्ध आहे, तो महाबलवान प्रजांचा रक्षक,

नियोगाद् ब्रह्मणः सार्धं देवेन्द्रेण महौजसा

ब्रह्मदेवाच्या आज्ञेने, बलवान इंद्रासह,

सूतः पौराणिको जज्ञे मायारूपः स्वयं हरिः

सूतरूपी पुराणकथाकार जन्मास आला — मायारूपात स्वतः हरि.

तं मां नित्त मुनिश्रेष्ठाः पूर्वोद्भूतं सनातनम्

मुनिश्रेष्ठांनो, तो प्राचीन मी, जो पूर्वी उत्पन्न झाला,

श्रावयामास मां प्रीत्या पुराणं पुरुषो हरिः

हरि, परम पुरुष, प्रेमाने मला पुराण ऐकवले.

तेषां पुराणवक्तृत्वं वृत्तिरासीदजाज्ञया

त्यांच्यासाठी, आज्ञेने पुराण सांगणे हेच उपजीविका झाले.

सार्वभौमो महातेजाः स्वधर्मपरिपालकः

तो सार्वभौम, तेजस्वी आणि आपले कर्तव्य पाळणारा राजा,

गोवर्धनगिरिं प्राप्य तपस्तेपे जितेन्द्रियः

गोवर्धन पर्वतावर जाऊन, इंद्रियांवर विजय मिळवून त्याने तप केला.

आगत्य देवो राजानं प्राह दामोदरः स्वयम्

स्वतः दामोदर देव तेथे आला आणि राजाशी बोलला.

एकमुक्त्वा हृषीकेशः स्वकीयां प्रकृतिं गतः

हृषीकेशाने एकच शब्द सांगितला आणि आपल्या स्वरूपात परत गेला.

अपालयत् स्वकं राज्यं न्यायेन मधुसूदने

त्याने आपले राज्य न्यायाने चालवले, हे मधुसूदन.

खिखण्डनं हविर्धानमन्तर्धाना व्यजायत

खिखंडन, हविर्धान आणि अंतर्धान यांचा जन्म झाला.

धार्मिको रूपसंपन्नो वेदवेदाङ्गपारगः

धर्मनिष्ठ, सुंदर आणि वेद व वेदांगांचा पारंगत असा.

मतिं चक्रे भाग्ययोगात् संन्यां प्रति धर्मवित्

धर्म जाणणाऱ्याने, आपल्या भाग्यामुळे, संन्यास घ्यायचे ठरवले.

जगाम हिमवत्पृष्ठं कदाचित् सिद्धसेवितम्

कधीतरी तो सिद्धांनी वास केलेल्या हिमालयाच्या डोंगरावर गेला.

अपश्यद् योगिनां गम्यमगम्यं ब्रह्मविद्विषाम्

त्याने योगींना मिळणारी आणि न मिळणारी अशी, ब्रह्मद्वेष्ट्यांना अडगळीची ठिकाणे पाहिली.

पद्मोत्पलवनोपेता सिद्धाश्रमविभूषिता

कमळ आणि निलकमळांच्या बागांनी भरलेली, सिद्धांच्या आश्रमांनी शोभलेली ती जागा होती.

सुपुण्यमाश्रमं रम्यमपश्यत् प्रीतिसंयुतः

आनंदाने भरलेला, अतिशय पुण्यवान आणि रमणीय असा आश्रम त्याने पाहिला.

अर्चयित्वा महादेवं पुष्पैः पद्मोत्पलादिभिः

कमळ, निलकमळ यांसारख्या फुलांनी महादेवाची पूजा केली.

संप्रेक्षमाणो भास्वन्तं तुष्टाव परमेश्वरम्

तेजस्वी परमेश्वराकडे पाहत, त्याने त्याची स्तुती केली.

अन्यैश्च विविधैः स्तोत्रैः शांभवैर्वेदसंभवैः

विविध वेदांपासून उत्पन्न झालेल्या, शंभूच्या इतर अनेक स्तोत्रांनी त्याने स्तुती केली.

श्वेताश्वतरनामानं महापाशुपतोत्तमम्

त्याने श्रेष्ठ पाशुपतांमध्ये अग्रगण्य असलेला, श्वेताश्वतर नावाचा तेजस्वी ऋषी पाहिला.

तपसा कर्षितात्मानं शुक्लयज्ञोपवीतिनम्

तपस्येने आपले मन जिंकलेला, पांढऱ्या यज्ञोपवीत घातलेला तो होता.

ववन्दे शिरसा पादौ प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्

त्याने डोक्याने पायाला वंदन केले, हात जोडून तो म्हणाला:

योगीश्वरो ऽद्य भगवान् दृष्टो योगविदां वरः

आज मी योगीश्वार, योगविद्येत श्रेष्ठ असणारा भगवंत पाहिला.

किं करिष्यामि शिष्यो ऽहं तव मां पालयानघ

मी तुझा शिष्य आहे, मी काय करू? पापरहित गुरु, मला रक्षण कर.

शिष्यत्वे परिजग्राह तपसा क्षीणकल्पषम्

तपस्येने दोष क्षीण झालेल्या त्याला शिष्य म्हणून स्वीकारले.