कूर्मपुराणम्

वंशानुचरितं चैव पुराणं पञ्चलक्षणम्

पाच लक्षणांनी युक्त असे हे पुराण वंशांची कथा देखील सांगते.

शैवं भागवतं चैव भविष्यं नारदीयकम्

शैव, भागवत, भविष्य आणि नारदीय हे पुराण,

लैङ्गं तथा च वाराहं स्कान्दं वामनमेव च

लैंग, वाराह, स्कांद आणि वामन हेही,

अष्टादशं समुद्दिष्टं ब्रह्मण्डमिति संज्ञितम्

अठरावे ब्रह्मांड नावाने ओळखले जाते.

अष्टादशपुराणानि श्रुत्वा संक्षेपतो द्विजाः

हे द्विजांनो, अठरा पुराणांचा संक्षिप्त परिचय ऐकल्यानंतर,

तृतीयं स्कान्दमुद्दिष्टं कुमारेण तु भाषितम्

तिसरे स्कांदपुराण कुमाराने सांगितले असे मानले जाते.

दुर्वाससोक्तमाश्चर्यं नारदोक्तमतः परम्

दुर्वासांनी सांगितलेले अद्भुत आणि त्यानंतर नारदांनी सांगितलेले.

ब्रह्माण्डं वारुणं चाथ कालिकाह्वयमेव च

ब्रह्मांड, वारुण, आणि काळिका असं नाव असलेलं एक असं तीनही ग्रंथ आहेत.

पराशरोक्तमपरं मारीचं भार्गवाह्वयम्

परा‍शरांनी सांगितलेलं दुसरं, आणि मारीच व भृगु असं नाव असलेलं एकेक ग्रंथ आहेत.

चतुर्धा संस्थितं पुण्यं संहितानां प्रभेदतः

या पवित्र संहितांचा विभाग चार प्रकारांनी केला आहे.

चतस्त्रः संहिताः पुण्या धर्मकामार्थमोक्षदाः

चार पवित्र संहितां आहेत, त्या धर्म, काम आणि मोक्ष देणाऱ्या आहेत.

भवन्ति षट्सहस्त्राणि श्लोकानामत्र संख्यया

इथे श्लोकांची संख्या सहा हजार आहे.

माहात्म्यमखिलं ब्रह्म ज्ञायते परमेश्वरः

ब्रह्माचे, म्हणजेच परमेश्वराचे, सर्व माहात्म्य इथे कळते.

वंशानुचरितं दिव्याः पुण्याः प्रासङ्गिकीः कथाः

वंशांची चरित्रे, दिव्य आणि पुण्य कथा, प्रसंगानुसार सांगितल्या आहेत.

तामहं वर्तयिष्यामि व्यासेन कथितां पुरा

ती कथा मी सांगणार आहे, जी पूर्वी व्यासांनी सांगितली होती.

मन्थानं मन्दरं कृत्वा ममन्थुः क्षीरसागरम्

मंदर पर्वताला मंथनदंड करून, त्यांनी क्षीरसागराचे मंथन केले.

बभार मन्दरं देवो देवानां हितकाम्यया

देवतांच्या कल्याणासाठी देवाने मंदर पर्वत उचलला.

कूर्मरूपधरं दृष्ट्वा साक्षिणं विष्णुमव्ययम्

कूर्म रूप धारण केलेला, नाश न होणारा विष्णू साक्षी म्हणून त्यांनी पाहिला.

जग्राह भगवान् विष्णुस्तामेव पुरुषोत्तमः

भगवान विष्णूंनी, परम पुरुषाने, तो पर्वत उचलला.

मोहिताः सह शक्रेण श्रियो वचनमब्रुवन्

इंद्रासह सर्वजण मोहात पडले आणि त्यांनी श्रीला विचारले.

कैषा देवी विशालाक्षी यथावद् ब्रूहि पृच्छताम्

ही विशाल डोळ्यांची देवी कोण आहे? आम्ही विचारतोय, खरं सांगा.

प्रोवाच देवीं संप्रेक्ष्य नारदादीनकल्मषान्

नारद आणि इतर निष्पाप लोकांनी देवीकडे पाहून बोलले.

माया मम प्रियानन्ता ययेदं मोहितं जगत्

माझी प्रिय आणि अनंत माया, जिने हे जग मोहात पाडले आहे.

मोहयामि द्विजश्रेष्ठा ग्रसामि विसृजामि च

हे श्रेष्ठ द्विजांनो, मी मोहात टाकतो, गिळतो आणि निर्माण करतो.

विज्ञायान्वीक्ष्य चात्मानं तरन्ति विपुलामिमाम्

स्वतःला ओळखून आणि समजून, ते या मोठ्या मोहातून पार जातात.

ब्रह्मेशानादयो देवाः सर्वशक्तिरियं मम

ब्रह्मा, ईशान आणि इतर सर्व देवतांच्या शक्ती या सर्व माझ्याच आहेत.

प्रागेव मत्तः संजाता श्रीकल्पे पद्मवासिनी

पूर्वी शुभ काळात माझ्यापासून पद्मवासीनी लक्ष्मी उत्पन्न झाली.

कोटिसूर्यप्रतीकाशा मोहिनी सर्वदेहिनाम्

ती मोहिनी कोटी सूर्यांइतकी तेजस्वी आहे आणि सर्व सजीवांना मोहात टाकते.

मायामेतां समुत्तर्तुं ये चान्ये भुवि देहिनः

ही माया आणि पृथ्वीवरील इतर सर्व देहधारी प्राणी यांना जिंकावे लागते.