मन हे ‘ईशानी’ म्हणून ओळखले जाते आणि त्याचा विचार विवेकाने करावा असे सांगितले आहे. हे सत्यदृष्टी असलेल्या ऋषींनी सर्व वेदांत घोषित केले आहे. वेदांत आणि वेदांचे जाणकार ब्रह्मज्ञानी देखील हेच सांगतात. योगीजन त्या महान देवीच्या परम अवस्थेचे दर्शन करतात. हीच परम अवस्था, महान देवीचे स्वरूप, योगींना पुन्हा पुन्हा दिसते. ती देवीची परम अवस्था अनंत प्रकृतीमध्ये विलीन आहे. हेच क्षेत्र आत्मसाक्षात्काराचे आहे. परमेश्वराच्या आश्रयाने ती सर्व संसारदुःखांचा नाश करते. म्हणून, सर्व जीवांचे आत्मस्वरूप असलेल्या शिवात्मिकेचा, म्हणजेच शिवस्वरूप देवीचा, शरण जावे. हिमालयराजाने आपल्या पत्नीबरोबर पार्वती, या परमेश्वरीच्या चरणी शरण गेले. मेनाकुमारी, हिमालयाची पत्नी, पर्वतराजाला म्हणाली, “ही कन्या आमच्या दोघांच्या तपस्येतून सर्व जीवांच्या कल्याणासाठी जन्मली आहे.” ती जटाधारी, चार मुखांची, तीन नेत्रांची आणि अत्यंत तेजस्वी होती. ती निर्गुण व सगुण, सर्वांसमोर प्रकट, आणि अस्तित्व-अनस्तित्व दोन्हीपलीकडे होती. पर्वतराज भयभीत होऊन, हात जोडून त्या परमेश्वरीला म्हणाले, “हे सुमुखी, मी तुला तुझ्या खऱ्या स्वरूपात ओळखत नाही; कृपया मला सांग.” योगींना अभय देणाऱ्या त्या देवीने पर्वतराजाला संबोधले. ती अद्वितीय, अविनाशी, एकमेव आहे, ज्याचे साक्षात्कार मोक्षाची आकांक्षा करणारे साधक करतात. ती सनातन ऐश्वर्य व ज्ञानाची मूर्ती, सर्व क्रियेची मूळ आहे. देवी म्हणाली, “मी तुला दिव्यदृष्टी देते; माझे ऐश्वर्यस्वरूप पाहा.” आणि तिने आपले दिव्य, सर्वोच्च रूप प्रकट केले. हे रूप अग्निकुंडासारख्या हजारो ज्वालामाळांनी सुशोभित होते, जणू प्रलयकाळातील अग्निसागर. तिच्या हातात त्रिशूल आणि वराह होते; तिचे रूप भयानक आणि भीषण होते. तिच्या देहावर चंद्रचिन्हे होती, आणि तिच्या कांतीत दहा कोटी चंद्रांचा उज्ज्वल प्रकाश होता. ती दिव्य हार आणि वस्त्रांनी अलंकृत होती, दिव्य सुगंधांनी लेपित होती. ती ब्रह्मांडाच्या अंड्यातही होती, अंड्याबाहेरही होती, अंतर्याम्य आणि बहिर्याम्य — सर्वत्र व्यापलेली होती. तिच्या कमलपदांची पूजा ब्रह्मा, इंद्र, उपेंद्र आणि योगींचे अधिपती करीत होते. पर्वतराजाने त्या परमेश्वरीला सर्वत्र व्यापून राहिलेली आणि सर्वत्र स्थित पाहिले. त्याच्या मनात भीती होती, पण हृदयात अपार आनंदही भरला. मग त्या राजाने देवीचे एक हजार आठ नावांनी स्तवन केले. ती शांत, शिवाची महाशक्ती, सनातन, अविनाशी आणि परम अक्षय आहे. ती अनादि, अव्यय, निर्मळ, दिव्यस्वरूप, सर्वव्यापी आणि अचल आहे. ती शिवाची महाशक्ती, सत्यस्वरूप, महादेवी आणि निर्मल आहे. ती नंदा, सर्वांचा आत्मा, ज्ञानस्वरूप, तेजस्वरूप, अमर आणि अक्षय आहे. ती आकाशस्वरूप, आकाशात स्थित, आकाशाची आधार, अविनाशी आणि अमर आहे. ती यज्ञस्वरूप, आद्यजन्मा, अमृताचा नाभी आणि आत्म्याची शरण आहे. ती प्राणेश्वरी, प्राणस्वरूप, आणि प्रकृती-पुरुषाची अधीश्वरी आहे. ती सर्व कर्मांची नियामिका, सर्व जीवांची व त्यांच्या अधिपतींची देवी आहे. ती आकाशज, योगसंपन्न, आणि महायोगाधिपतींची देवी आहे. तीच संसाराचा उद्गम, पूर्ण आणि सर्व शक्तींची मूळ आहे.