अगदी सुरुवातीला, परमेश्वराच्या दिव्य शक्तीने आकाशाचा गाभा सूर्य, चंद्र आणि असंख्य तेजस्वी मंडळांनी भरून टाकला. त्याच्या हजारो हात-पायांनी आणि हजारो किरणांनी, तो पराक्रमी, शक्तिशाली स्वरूपात प्रकट झाला. त्रिशूल हाती घेऊन, वाघाच्या चामड्याचा वेश धारण करून, योगेश्वरत्वात स्थित झाला. त्या सर्वोच्च प्रभूने देवीला पाहत तांडव नृत्य आरंभ केले. योगात प्रवेश करून, तो त्रिशूलधारीच्या देहात विलीन झाला. तेजस्वी स्वरूप असलेल्या त्या भगवंताने, सृष्टीचा गाभा जळून नष्ट केला. पृथ्वी आणि तिच्या सर्व गुणांसह जलात विलीन झाली. त्यानंतर अग्नी, आपल्या गुणांसह वायूत प्रवेशून शांत झाला. तसेच, आकाशही आपल्या गुणांसह मूल तत्त्वात विलीन झाले. अत्यंत शुद्ध सत्त्व असलेले दिव्यगण वैकारिक तत्त्वात विलीन झाले. तीन प्रकारच्या अहंकाराचा महान तत्त्वात संहार झाला. अव्यक्त, जो सृष्टीचा गर्भ आहे, सर्व काही एकच अविनाशी तत्त्वात विलीन करतो. आणि त्याच वेळी, मूल प्रकृती व परमपुरुष यांना वेगळे करतो. हे संहार स्वतःहून होत नाही, तर महान प्रभूच्या इच्छेनेच घडतो. मूल प्रकृती, जी सृष्टीचा गर्भ आहे, ती मायाचा तत्त्व आहे आणि जाणीवशून्य आहे. महान, विविध स्वरूपातील साक्षी, सर्वांचा पितामह, ऋषी त्याचे स्तवन करतात. मूल प्रकृतीपासून अंतिम तत्त्वापर्यंत, रुद्र सर्व काही जाळतो, असे शास्त्र सांगते. येथे शंकर अंतिम संहार साधतो. स्थापन आणि मोह निर्माण करणारी शक्ती नारायण म्हणून ओळखली जाते, असे शास्त्र सांगते. तो मूल प्रकृतीपासून पंचवीस तत्त्वांची सृष्टी करतो. ब्रह्मा, विष्णू आणि ईशा या शक्ती भोग आणि मोक्षाचे फळ देतात. एकच अविनाशी तत्त्व आहे, जो आत्मा, प्रकृती आणि परमेश्वराचा सार आहे. अमर, इंद्र, आदित्य आणि इतर देव विविध यज्ञांनी पूजले जातात. आणि त्याच्या महानतेमुळे, एकच शक्ती निर्गुण म्हणून वर्णिली जाते. ती विविध देहांची निर्मिती करते आणि आपल्या लीलांनी त्यांना संहारते. रुद्र सर्व इच्छांचा दाता आहे, असे वेद सांगतात. देवगण परमात्म्याच्या प्रमुख शक्ती म्हणून स्मरण केले जातात. त्रिशूलधारी महेश्वर सर्व शक्तींचा मूर्तरूप म्हणून गाऊन वर्णन केला जातो. काही इंद्राला सर्वोच्च मानतात, काही विष्णूचे स्तवन करतात, तर काही ब्रह्माचा गौरव करतात. रुद्राच्या विविध रूपांचेच वर्णन झाले आहे. शिव त्या विविध रूपे धारण करून, त्या त्या फळांचा दान करतो. जो महादेवाची पूजा करतो, तो त्या सर्वोच्च अवस्थेला पोहोचतो. गिरीशाची पूजा गुणसहित किंवा निर्गुण स्वरूपात करावी. जो उन्नती इच्छितो, त्याने गुणसहित परमेश्वराची पूजा करावी. वैदिक परंपरेत, त्याला कमलासनावर बसलेला, सुवर्णासारखा तेजस्वी म्हणून ध्यान केले जाते. विरूपाक्ष, जो प्रारंभ, मध्य आणि अंतात स्थित आहे, त्याची पूजा करावी. अशी पूजा करून, शिवाच्या सान्निध्यात पोहोचता येते. शास्त्रानुसार विधिपूर्वक कर्म केल्याने दिव्य अवस्था मिळते. त्यानंतर, वायू, अग्नी, शक्र आणि इतर देवांची भक्तीपूर्वक पूजा करावी. योगाचे वर्णन बीजरहित आणि बीजयुक्त असे केले आहे.