माझ्या प्रेरणेमुळे तू या विश्वमंडळाची निर्मिती केलीस. त्या स्थळी दोन दैवतं आणि चारही वेद आले. त्यांच्या अंत:करणात भीती आणि उत्कंठा होती; त्यांनी परमेश्वराचे खरे स्वरूप स्पष्टपणे सांगितले. ज्याला ते सर्वश्रेष्ठ सत्य म्हणतात, तोच देव महेश्वर आहे. ज्याला प्रभू म्हणतात, तोच धनुष्यधारी पिनाकधारी देव आहे. हे सत्य योगी जाणतात—तोच महान देव शंकर आहे. महेश, पुरुष, रुद्र—तोच पावन, मंगलमूर्ती भव आहे. हे ऐकून, विश्वात्मा, थोडा गोंधळलेला असला तरी, मंदस्मित करीत बोलला. तो आपल्या पत्नीबरोबर आणि अत्यंत अभिमानी प्रमथगणांसह आनंदाने विहार करतो. निराकारातून साकार होऊन, त्याने पितामह ब्रह्माजींना शब्दांनी संबोधित केले. कधी कधी रुद्र अशा प्रकारे आनंद करतो—हेच खरे महेश्वराचे स्वरूप आहे. जी देवी 'शिवा' म्हणून ओळखली जाते, ती त्याची स्वतःचीच आनंदस्वरूपा आहे, बाह्य काही नाही. अज्ञान कधीच त्याच्यावर प्रभावी होत नाही, कारण ते प्रभूंच्या मायाच आहे. त्याने एक अद्भुत, दिव्य दृश्य पाहिले—ते आकाशभर पसरले होते. त्या आकाशाच्या मध्यभागी एक दिव्य मूर्ती प्रकट झाली. त्या दिव्यतेमुळे त्यांनी भयंकर, पण निर्दोष जलराशि पाहिली. क्षणभरातच एक महान पुरुष दिसला, ज्याचे वर्ण निळे आणि लाल होते. तेव्हा पावन ब्रह्मदेवांनी त्या निळ्या-लाल शंकराला वंदन करून म्हणाले, "हे प्रभूंच्या प्रभू, स्वतः प्रकट व्हा; माझ्या शरण ये." तेव्हा त्या प्रभूने 'कालभैरव' नावाच्या व्यक्तीला प्रकट केले—तो संहारक, जगांचा भस्म करणारा. त्याने विरिंचीचे (ब्रह्माचे) पाचवे शिर कापले. प्रभूच्या सामर्थ्याने ब्रह्मदेव मृत्युमुखी पडले, पण पुन्हा त्यांना जीवन प्राप्त झाले. त्यांनी महादेवाला, शाश्वत स्वरूपात, महान देवीसोबत विराजमान पाहिले. ते तेजस्वी होते, जणु कोटी सूर्यांचे तेज त्यांच्या अंगी एकवटले होते, जटाधारी होते. त्यांच्या हातात त्रिशूल होता, ज्याचे दर्शन कठीण होते; ते योगी होते आणि अंगावर भस्माचे लेप लावलेले होते. ब्रह्मदेवांनी त्या आद्य देव महादेवाचे दर्शन घेतले. तो प्रभू, अनंत शक्तींच्या ऐक्याचे मूर्तिमंत रूप, प्रत्यक्ष प्रकट झाला. केवळ एक वेळा भक्तिपूर्वक वंदन केल्यावरही रुद्राचे दर्शन होते. तोच जगांना मुक्त करणारा नेता आहे. त्याच्या निर्मळ स्वरूपाचे ज्ञान ज्यांना झाले, त्यांना शंभूचे प्रत्यक्ष दर्शन होते. जे नेहमी लिंगाची पूजा करतात, त्यांना विश्वनाथाचे खरे दर्शन होते. केवळ एकदा भक्तिपूर्वक वंदन केल्यानेही रुद्र प्रकट होतो. तोच प्रभू, हिरण्यगर्भाचा पुत्र, म्हणूनही दिसतो. तो शंकर नेहमीच आपल्या भक्तांच्या समीप असतो, कधीच दूर जात नाही. रुद्राने दिल्यावर, तोच संसारातून तारून नेणारा म्हणून ओळखला जातो. तोच काळ आहे, योगाचा आत्मा; तोच काळाचा संहारक म्हणून प्रकट होतो. तोच सोम आहे, ज्याच्या केशात सोमाचा अलंकार आहे. तो योगी आहे, ज्याची परम मुक्तीची कीर्ती गायली जाते. देवताही योगध्यान करतात; तोच योगी म्हणून त्यांचे ध्यानाचे केंद्र आहे. उत्तम आसनात बसून, त्याने परमस्मरण प्राप्त केले. अशा प्रकारे, या दिव्य लीलेतून, महेश्वराचे अद्वितीय, अनिर्वचनीय स्वरूप प्रकट झाले.