शतरूपेने आपल्या पतीच्या घरात दोन पुत्रांना जन्म दिला. त्यापैकी मनुने आपली कन्या प्रसूती दक्षाला दिली. यज्ञ आणि दक्षिणा यांच्यामुळे जगाचा पोषण झाला. स्वायंभुव युगात देवांनी त्यांना यामा असे नाव दिले. दक्षाने आपल्या कन्यांचा निर्माण केला; त्यांच्या नावांची यथायोग्य माहिती ऐका—बुद्धी, लज्जा, वपु, शांती, सिद्धी, कीर्ती, त्रयोदशी. त्यांच्यापासून अजून अकरा सुंदर डोळ्यांची कन्या उत्पन्न झाल्या—संतती, अनसूया, ऊर्जा, स्वाहा आणि स्वधा. पुलस्त्य, पुलह, आणि धर्माचा श्रेष्ठ ज्ञाता क्रतु या ऋषींनी ख्याति पासून सुरू होणाऱ्या कन्यांना पत्नी म्हणून स्वीकारले. धृतीपासून नियम नावाचा पुत्र झाला; तुष्टीपासून संतोष उत्पन्न झाला. क्रिया पासून दंड आणि समय हे पुत्र झाले. लज्जा पासून विनय, वपु पासून व्यवसायक, कीर्तीपासून यशस हे धर्माचे पुत्र झाले. अशा प्रकारे धर्माची ही सृष्टी, जी आनंदाकडे नेते, वर्णन करण्यात आली आहे. निकृती आणि अनृतापासून भय आणि नरक उत्पन्न झाले. भयापासून माया आणि मृत्यू, जो जीवांचा हरण करणारा आहे, उत्पन्न झाला. मृत्यूपासून रोग, वृद्धत्व, दुःख, तहान आणि क्रोध उत्पन्न झाले. यांना ना पत्नी आहे, ना पुत्र; हे सर्व ब्रह्मचारी आहेत. हे सृष्टीचे वर्णन संक्षिप्तपणे सांगितले आहे. मग, ऋषींनी विष्णूला वंदन केले आणि शंका मनात धरून त्याला प्रश्न विचारले—आता आमच्या या शंकेचे निरसन करावे. पृथ्वी ब्रह्माची पुत्री कशी झाली, ज्याचा जन्म अप्रकट आहे? प्रजापती, जो अंड्यातून उत्पन्न झाला, त्याचे स्पष्टीकरण करावे. ब्रह्माचा पुत्रत्व आणि कमळातून त्याचा उद्भव—हेही सांगावे. सर्वत्र एकच महासागर होता; ना देव होते, ना ऋषी. शेषावर आधार घेऊन परमपुरुष झोपले होते. हजार हातांनी आणि सर्वज्ञतेने, योग्यांनी त्याचे ध्यान केले. तो अत्यंत तेजस्वी, योगाचा मूर्त स्वरूप, योगींच्या हृदयात वसणारा होता. त्याच्या नाभीतून एक शुद्ध, त्रैलोक्याचा सार असलेले कमळ उत्पन्न झाले. ते दिव्य, सुवासिक, शुभ, केसर आणि परागांनी अलंकृत होते. पवित्र हिरण्यगर्भ त्या ठिकाणी आला. त्याच्या मायेमुळे मोहित होऊन त्याने मधुर शब्द बोलले—"तुम्ही कोण, येथे एकटे?" असे विचारले. ब्रह्मा, मेघगर्जनेसारख्या आवाजात, त्या देवाला उत्तर दिले—"माझा योगेश्वर म्हणून विचार करा; मी परमपुरुष आहे." पृथ्वी, तिचे पर्वत आणि द्वीप, सात समुद्रांनी वेढलेली आहे. हे जाणूनही, "तुम्ही कोण?" असे सृष्टीकर्त्याने विचारले. कमळनयनाला, हसत आणि कोमल शब्दांत उत्तर दिले—"संपूर्ण विश्व माझ्यातच आहे; मी ब्रह्मा, सर्वमुखी.